40 năm đổi mới, Điện ảnh Việt Nam đổi mới không ngừng

Hội thảo là diễn đàn học thuật và nghề nghiệp nhằm nhìn lại hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986, đồng thời trao đổi về những cơ hội và thách thức đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự chuyển đổi mạnh mẽ của ngành công nghiệp nghe nhìn toàn cầu.

Phát biểu đề dẫn, TS. Ngô Phương Lan - Chủ tịch VFDA, Giám đốc Liên hoan Phim Châu Á Đà Nẵng nhận định: Công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng mở ra thời kỳ mới với sự đổi thay và phát triển toàn diện của đất nước, đưa cuộc sống của nhân dân lên những nấc thang mơ ước và đem đến một tầm cao mới cho Việt Nam trên trường quốc tế. Theo đó, đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới.

Cũng theo TS Ngô Phương Lan,trong thời kỳ này, Điện ảnh đã mạnh dạn đi vào những góc khuất của đời sống, đối diện với những vấn đề xã hội đang vận động và thay đổi, phản ánh những biến chuyển sâu sắc trong tâm thức con người Việt Nam thời kỳ Đổi mới.Có thể nói, nhiều bộ phim của giai đoạn này không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, mà còn là những “tư liệu tinh thần” quý giá về một đất nước đang chuyển mình. “Hội thảo hôm nay không chỉ nhằm nhìn lại những bộ phim tiêu biểu của một giai đoạn lịch sử đã qua. Quan trọng hơn, đây là dịp để chúng ta cùng suy ngẫm về diện mạo của điện ảnh Việt Nam trong 40 năm Đổi mới; đánh giá những thành tựu, những giới hạn, những bài học kinh nghiệm và những giá trị còn nguyên ý nghĩa đối với điện ảnh đương đại”, TS Ngô Phương Lan chia sẻ thêm.

Tại hội thảo, các nhà nghiên cứu, nhà phê bình, nhà quản lý văn hóa, đạo diễn, nhà sản xuất, nghệ sĩ điện ảnh cùng các chuyên gia trong, ngoài nước tập trung tham luận, thảo luận vào các nhóm vấn đề: Từ bao cấp đến thị trường Điện ảnh Việt Nam sau Đổi mới (1986-2026); Ngôn ngữ điện ảnh thời Đổi mới; Tác giả và thế hệ; Những người định hình diện mạo điện ảnh Việt Nam; Thị trường và công nghiệp điện ảnh; Điện ảnh Việt Nam trong không gian quốc tế; Từ Đổi mới đến kỷ nguyên số…

Thông qua điện ảnh, tiếp tục lan tỏa hình ảnh con người, đất nước Việt Nam ra thế giới

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL Tạ Quang Đông đánh giá cao việc DANAFF và VFDA đã lựa chọn chủ đề “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới” cho hội thảo chuyên đề của Liên hoan Phim năm nay. Theo ông, đây là một chủ đề có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đất nước nhìn lại chặng đường 40 năm Đổi mới và chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới. Sau năm 1986, công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng mở ra thời kỳ mới với sự đổi thay và phát triển toàn diện của đất nước, đưa cuộc sống của nhân dân lên những nấc thang mơ ước và đem đến một tầm cao mới cho Việt Nam trên trường quốc tế.“40 năm Đổi mới đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong tiến trình đó, điện ảnh là một trong những loại hình nghệ thuật phản ánh sinh động nhất những biến đổi của đất nước và con người Việt Nam. Từ những bộ phim mang hơi thở của thời kỳ đầu Đổi mới đến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường điện ảnh, sự xuất hiện của các hãng phim tư nhân và những thành công ngày càng rõ nét tại các Liên hoan Phim quốc tế, điện ảnh Việt Nam đã từng bước hình thành một diện mạo đa dạng, năng động và hội nhập hơn. Những thành tựu đó cho thấy sức sống, khả năng thích ứng và tinh thần đổi mới không ngừng của nền điện ảnh nước nhà”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông nhấn mạnh.

Thời gian tới, Thứ trưởng Bộ VH-TT&DL đề nghị, điện ảnh Việt Nam cần tiếp tục tìm lời giải cho những vấn đề lớn: làm thế nào để tạo ra những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao nhưng vẫn chinh phục được thị trường; làm thế nào để kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại có sức lan tỏa quốc tế; và làm thế nào để tận dụng hiệu quả những thành tựu công nghệ mới mà vẫn giữ gìn bản sắc và giá trị nhân văn của nghệ thuật điện ảnh.

Từ góc độ quản lý Nhà nước, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, Bộ VH-TT&DL xác định nhiệm vụ không chỉ là quản lý mà còn là kiến tạo phát triển; tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và giới nghệ sĩ, đồng thời hỗ trợ điện ảnh Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện ảnh toàn cầu. “Thời gian tới, Luật Điện ảnh tiếp tục được nghiên cứu, sửa đổi để thích ứng với những thay đổi trong hệ thống pháp luật, tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, chuyển đổi công tư trong tất cả các khâu sản xuất, phát hành, phổ biến phim. Đây là sự quan tâm một cách đồng bộ đến toàn bộ hệ sinh thái phát triển, từ môi trường sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghệ sản xuất hiện đại đến thị trường phát hành, hợp tác quốc tế và năng lực cạnh tranh toàn cầu”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết thêm.

Thông qua hội thảo, DANAFF IV tiếp tục khẳng định vai trò là một diễn đàn điện ảnh uy tín của khu vực châu Á, không chỉ giới thiệu những tác phẩm điện ảnh xuất sắc mà còn thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đối thoại học thuật và trao đổi chuyên môn, góp phần vào sự phát triển bền vững của điện ảnh Việt Nam và điện ảnh châu Á trong thời đại mới.

P.Thủy