“Thắp tình bên sông” do Nhà xuất bản Thuận Hóa ấn hành đầu tháng 7-2026. Đây là tập thơ thứ 12 của nhà thơ Ngàn Thương, gồm 51 bài, là những cảm thức của nhà thơ về thiên nhiên, con người, những tên đất tên làng, góc phố, dòng sông... đã neo đậu trong tâm hồn thi nhân trên những bước lãng du. Tập thơ tiếp tục “mạch chảy” Ngàn Thương bàng bạc nỗi quan hoài, quyến luyến và ngậm ngùi. Nhưng trên hết, đó là những dòng cảm xúc được chưng cất từ tình yêu cuộc sống, tình người và những chiêm nghiệm về cuộc đời.

Tên tập thơ “Thắp tình bên sông” gợi lên một hình ảnh đẹp và giàu ý nghĩa. Từ dòng sông biểu tượng của thời gian, của ký ức và hành trình đời người, nhà thơ Ngàn Thương đã “thắp tình” gieo vào cuộc sống những ngọn lửa yêu thương.

Bài thơ “Thắp tình bên sông” lấy làm nhan đề cả tập thơ là một thi phẩm ngắn nhưng giàu hình ảnh, đậm chất Huế và mang dấu ấn phong cách riêng của nhà thơ Ngàn Thương. Chỉ với vài khổ thơ, tác giả đã vẽ nên một bức tranh mùa hạ bên dòng Hương giang, đồng thời gửi gắm những rung động sâu lắng của một tâm hồn từng trải trước vẻ đẹp của quê hương và dòng chảy thời gian. Những hình ảnh “nhánh phượng hồng” như là thác đổ “nghiêng xuống dòng Hương” đã mở ra không gian của ký ức và văn hóa Huế. Cũng từ đó, âm vang văn hóa Huế trong dòng chảy thi ca được mở rộng “biên độ” theo cảm thức của Ngàn Thương nói riêng, những người yếu Huế nói chung: “Khúc Nam ai/ gối khúc Nam bình/ Nhịp sanh tiền/ mười ngón tay thon/ Em gieo xuống dòng Hương/ câu hò Mái đẩy/ Lý Mười thương, điệu Chầu văn/ nhún nhảy”. Sau khi đi qua thiên nhiên và âm nhạc, cái “tôi” trữ tình mới xuất hiện. Nhà thơ “đứng thắp tình bên sông Thơm” là hình ảnh biểu tượng đẹp, không chỉ là tình yêu đôi lứa mà còn là tình quê hương, tình người, tình được “thắp” bên dòng sông quê: “Bên sông Thơm/ tôi đứng thắp tình/ Vó ngựa hồng/ đã mỏi chân buông…”.

Bước vào thế giới thơ của Ngàn Thương trong “Thắp tình bên sông”, người đọc dễ dàng nhận ra dấu ấn của vùng đất Huế. Những dòng sông, cơn mưa, mùa thu, ánh trăng, buổi chiều hay tiếng chuông chùa thấp thoáng xuất hiện trong nhiều bài thơ. Thiên nhiên trong thơ ông luôn gắn với tâm trạng, trở thành chiếc cầu nối giữa con người với những miền ký ức sâu xa: “Âm thanh buồn réo rắc/ Những giọt mưa cuối cùng/ Trên phận người đắng đót/ Làm dấu thánh ăn năn…” (Cơn mưa chiều). Hay: “Tôi về đây cất bước/ Cùng người bạn vong niên/ Bâng khuân niềm cảm xúc/ Ngỡ thời gian gọi mình…” (Ký ức Thượng thành)…

Đọc “Thắp tình bên sông” sẽ thấy nhà thơ Ngàn Thương vừa đối diện với hiện thực bằng những trăn trở, day dứt vừa nghiêng về sự lắng đọng và chiêm nghiệm. Trong thơ ông có nỗi buồn nhưng không bi lụy, có suy tư nhưng không nặng nề. Đằng sau những câu thơ là một tâm hồn từng trải, biết cảm thông với những vui buồn của nhân thế. Đọc những bài thơ: Mặc định, Hoài thúc tháng Ba, Lăng kính đời, Những đoản khúc rời, Cung trầm, Ngôi nhà ấy… cũng sẽ thấy một thi nhân đau đáu nhân sinh. Nhiều bài thơ gợi lên cảm thức về sự vô thường của đời người, nhưng không dẫn đến bi quan. Ẩn hiện trong thơ là hơi thở của tư tưởng thiền, nhẹ nhàng mà sâu sắc, như một dòng nước mát lành chảy qua tâm hồn người đọc. Đó là tinh thần hướng thiện, và đó cũng là lý do người đọc luôn cảm nhận được sự ấm áp, nhân hậu trong từng trang thơ, như chính tác giả đã “độ lượng” với mình: “Em có thể chưa biết được/ ta sống để về/ Sự hữu hạn sinh thể/ như bọt bóng xà phòng (…)/ Thời trẻ dại qua rồi/ nhưng đất trời vẫn độ lượng khắc ghi…” (Độ lượng).

Có thể nói, dù tập thơ “Thắp tình bên sông” đã được tác giả đã chủ công thay đổi nhịp điệu, cấu trúc, lạ hóa hình ảnh, giọng điệu nhưng chủ yếu vẫn theo thi pháp truyền thống - thế mạnh hơn 50 năm Ngàn Thương gắn bó với thi ca. Giá trị của tập thơ nằm ở sự chân thành trong cảm xúc và chiều sâu nhân văn trong tư tưởng. PGS-TS Hồ Thế Hà trong bài “Thơ Ngàn Thương nhân tình, nghĩa ân và thao thức” giới thiệu tập thơ “Thắp tình bên sông” đã viết: “Thơ anh thuộc mỹ cảm hoài niệm và nhân văn, luôn thao thức về nhân tình, thế thái và mong ước những điều tốt đẹp hằng cửu luôn hiện hữu giữa cõi người để thơ luôn được bừng thức sau tình người bao dung và sau những giấc mơ uyên nguyên màu cỏ biếc”.

Ngàn Thương là người thắp lửa bên dòng sông thơ nhân ái xứ Huế. Khép lại tập thơ, trong lòng người đọc vẫn còn đọng lại hình ảnh một dòng sông lặng lẽ chảy qua năm tháng và một ngọn lửa yêu thương được nâng niu gìn giữ. “Thắp tình bên sông” vì thế không chỉ là tên một tập thơ, mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết thắp lên trong lòng mình những ngọn lửa của yêu thương, nhân ái và sẻ chia để cuộc sống này trở nên ấm áp hơn.

THẠCH HÀ