(Cadn.com.vn) - Báo Công an TP Đà Nẵng đã có loạt bài phản ánh tại địa bàn TP Đà Nẵng, tình hình các băng, nhóm tội phạm hoạt động theo kiểu “xã hội đen”, đòi nợ thuê,... gần đây nổi lên khá nhiều và đang là vấn đề được nhiều người dân quan tâm. Để làm rõ nguyên nhân, hậu quả của các loại tội phạm, P.V Báo Công an TP Đà Nẵng đã có cuộc trao đổi với Luật sư Đỗ Pháp - Trưởng VPLS Đỗ Pháp.

P.V: Theo Luật sư, những nguyên nhân nào dẫn đến nạn thuê côn đồ đòi nợ và hậu quả của nó ra sao?

LS Đỗ Pháp: Có thể nói rằng nguyên nhân chính của việc này là xuất phát từ việc con nợ không trả được tài sản đã vay mượn. Trong thời điểm hiện nay, nó xuất phát từ thị trường nhà đất đóng băng, nhiều DN gặp khó khăn về tài chính, các chủ nợ buộc phải tìm mọi cách thu hồi nợ càng nhanh càng tốt. Trong khi đó, các con nợ luôn tìm mọi cách để tẩu tán tài sản nên khiến các chủ nợ nôn nóng, sử dụng các mối quan hệ xã hội phức tạp với các đối tượng côn đồ nhằm tạo áp lực lên con nợ để thu hồi lại khoản tiền đã cho vay. Chủ nợ đòi nợ hợp pháp theo đúng trình tự quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự thì thời gian kéo dài nhưng khả năng thu hồi nợ là khó hoặc không đảm bảo còn các đối tượng đòi nợ thuê chỉ cần có tiền là dùng mọi thủ đoạn từ xâm phạm sức khỏe đến tính mạng, đe dọa và khủng bố tinh thần con nợ nhằm thu hồi nợ. Con nợ vì quá sợ hãi nên cũng tìm để trả nợ.

Một số người vay mượn theo kiểu “tín dụng đen” nên khi không trả được nợ thì thường bị các đối tượng này hành hung, đe dọa tính mạng không chỉ bản thân mà cả gia đình... Bên cạnh đó pháp luật còn nhiều kẻ hở, việc quản lý cho vay tín dụng đen chưa chặt nên các chủ nợ cho vay dưới hình thức trá hình là mua bán sau đó cho người vay thuê lại nhằm hợp thức hóa việc cho vay nặng lãi này. Khi con nợ phát hiện tố cáo thì mọi việc đã xong xuôi, con nợ không lấy lại được tài sản của mình và pháp luật không thể xử lý những chủ nợ kiểu này.

Luật sư Đỗ Pháp.

Rất nhiều trường hợp biến tướng của quan hệ vay mượn chuyển thành quan hệ mua bán tài sản không tuân thủ quy định của pháp luật dễ dẫn đến hình sự hóa các quan hệ dân sự và ngược lại. Những người thuê mướn người đòi nợ thuê thường giấu mặt, gây khó khăn cho cơ quan điều tra xác định đối tượng chủ mưu của vụ án nên dẫn đến tình trạng bỏ lọt tội phạm. Các đối tượng đòi nợ thuê đa phần là thành phần bất hảo, có nhiều tiền án, tiền sự, sử dụng nhiều cách thức tinh vi nên người dân và cơ quan CSĐT khó đối phó, truy tìm thủ phạm. Thậm chí chúng còn tìm hiểu các quy định của pháp luật áp dụng nhiều kiểu khủng bố tinh thần gây áp lực lớn cho con nợ nhưng chưa đủ dấu hiệu phạm tội, chỉ có thể xử lý vi phạm hành chính về các hành vi gây rối trật tự công cộng, gây mất ANTT.

P.V: Theo quy định hiện hành của pháp luật, các tội danh này bị xử lý ra sao, thưa luật sư?

LS Đỗ Pháp: Các hành vi này nếu xâm phạm tính mạng, danh dự nhân phẩm hay tài sản của người khác thì mới bị xử lý hình sự. Các hành vi khác chưa đủ dấu hiệu chỉ xử lý hành chính. Quy định của pháp luật hình sự xử lý các hành vi xâm phạm đến tính mạng, danh dự, nhân phẩm hay tài sản của người khác gồm: Điều 93: Tội giết người, Điều 103: Tội đe dọa giết người; Điều 104: Tội cố ý gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác; Điều 123: Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật; Điều 133: Tội cướp tài sản; Điều 135... Tội cưỡng đoạt tài sản; Điều 137: Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản; Điều 139: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Điều 140: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản; Điều 141: Tội chiếm giữ tài sản trái pháp luật; Điều 143: Tội hủy hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản.

P.V: Thực tiễn hoạt động nghề nghiệp giúp luật sư có những kinh nghiệm xử lý vấn đề này ra sao?

LS Đỗ Pháp: Đầu tiên tôi xin chia sẻ, thông cảm với các chủ nợ là cá nhân, pháp nhân khi đồng vốn chính đáng của mình bỏ ra mà không thu hồi được. Đồng vốn đó có được là do công sức, mồ hôi cả nước mắt mới gầy dựng nên. Song chúng ta cũng cần nhìn nhận trong cuộc sống, trên thương trường luôn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro, mỗi người chúng ta phải biết chấp nhận rủi ro, đồng thời bằng nội lực của mình để vượt qua rủi ro đó. Đối với các con nợ phải nỗ lực hết mình, tìm mọi biện pháp để khắc phục hậu quả không đẩy hậu quả do mình gây ra cho chủ nợ. Mỗi người, mỗi DN đều phải nắm vững và tuân thủ nghiêm minh những quy định của pháp luật, không làm những điều mà pháp luật cấm. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào dứt khoát không sử dụng “xã hội đen” để đạt mục đích của mình, vì như vậy là cách ngắn nhất để trở thành tội phạm.

Ngoài ra, chính quyền phải làm tốt công tác tuyên truyền, phòng ngừa để người dân cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo của tội phạm, không nên ham lãi cao cho vay “tín dụng đen” dễ sa vào tình trạng tiền mất tật mang. Các cơ quan chuyên môn trong lĩnh vực kinh tế phải kiểm tra năng lực tài chính, quy mô sản xuất, doanh thu của DN trước khi cấp giấy phép kinh doanh, tránh để đối tượng lợi dụng giấy phép kinh doanh huy động vốn tràn lan nhằm mục đích lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Lực lượng CA cần chủ động điều tra để ngăn chặn các các đối tượng xã hội đen tiến hành việc thu hồi nợ thuê và xử lý mạnh các hành vi trên để trấn áp các đối tượng này không gây hậu quả xấu cho người dân, xã hội.

P.V: Xin cảm ơn luật sư!

Nguyễn Tuấn
(thực hiện)