EC sắp kiểm tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU tại Việt Nam
Ủy ban Châu Âu (EC) dự kiến cử Đoàn Thanh tra sang Việt Nam kiểm tra công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) từ ngày 9 đến 19-3-2026. Ngày 2-3, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành ven biển khẩn trương chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ làm việc với Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5.
Trước đó, ngày 25-2-2026, Cục nhận được thư chính thức của Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản (DG-MARE) thông báo chương trình làm việc dự kiến của Đoàn Thanh tra. Để bảo đảm chuẩn bị thống nhất, chặt chẽ, các địa phương được yêu cầu xây dựng báo cáo ngắn gọn, đầy đủ, số liệu logic, có khả năng giải trình; đồng thời bảo đảm thống nhất với dữ liệu trên hệ thống nghề cá quốc gia VNFishbase và các cơ sở dữ liệu liên quan. Hồ sơ phải được sắp xếp khoa học, sẵn sàng cả bản giấy và dữ liệu điện tử.
Các tài liệu cần chuẩn bị gồm: hồ sơ đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác; hồ sơ tàu cá xóa đăng ký, tàu không đủ điều kiện hoạt động, tàu chưa đánh dấu theo quy định; danh sách vị trí neo đậu của tàu không đủ điều kiện. Bên cạnh đó là hồ sơ xử lý tàu vi phạm IUU; quyết định xử phạt vi phạm hành chính kèm chứng từ nộp phạt; hồ sơ theo dõi qua hệ thống giám sát hành trình (VMS), xử lý tàu mất kết nối hoặc vượt ranh giới cho phép. Các địa phương cũng phải chuẩn bị hồ sơ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác (SC, CC), kiểm soát tàu ra vào cảng và giám sát sản lượng bốc dỡ.
Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành ven biển được yêu cầu phân công lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo; bố trí cán bộ am hiểu chuyên môn, nắm chắc số liệu để làm việc với Đoàn; tổ chức trực 24/7 trong suốt thời gian kiểm tra; chủ động phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Công an và chính quyền địa phương khi cần giải trình.
Trong thời gian từ 9 đến 19-3-2026, các địa phương phải kiểm soát chặt tàu xuất - nhập cảng; bảo đảm 100% tàu thuộc diện bắt buộc lắp VMS duy trì kết nối liên tục; giám sát đầy đủ sản lượng qua cảng; thực hiện nghiêm xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản; cập nhật đồng bộ dữ liệu giữa hồ sơ giấy và hệ thống điện tử.
Đồng thời, xử lý dứt điểm tàu cá "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép); kiên quyết không cho xuất bến tàu không đủ điều kiện hoặc chưa khắc phục vi phạm. Các đơn vị phải sẵn sàng cho kiểm tra đột xuất tại cảng cá, khu neo đậu, chi cục thủy sản; thực hiện báo cáo nhanh hằng ngày về Cục; tuyệt đối không để phát sinh tàu vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhằm góp phần tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của EC.
Bích Hồng
