Những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ

Tăng trưởng GRDP của Đà Nẵng 6 tháng đầu năm xếp thứ 13/34 địa phương, đứng đầu khu vực Nam Trung Bộ và đứng thứ ba trong 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Quy mô nền kinh tế đạt hơn 171.267 tỷ đồng, tăng hơn 21.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, môi trường đầu tư của thành phố ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Thành phố thu hút hơn 74.220 tỷ đồng vốn đầu tư trong nước, tăng gần 75% so với cùng kỳ, trong đó có 47 dự án được cấp mới với tổng vốn đăng ký gần 65.500 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước cũng đạt kết quả nổi bật với hơn 51.653 tỷ đồng, bằng 77,8% dự toán và tăng 88,4% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng GRDP vẫn chưa đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Các động lực tăng trưởng mới như: Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, khu công nghệ cao,... vẫn đang trong quá trình hoàn thiện cơ chế nên chưa tạo được đóng góp rõ nét. Giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục gặp nhiều vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, biến động giá vật liệu và năng lực tổ chức thực hiện tại chính quyền cấp xã sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp. Tính đến ngày 15/7/2026, giá trị giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công của thành phố đạt 7.326,209 tỷ đồng/16.835,464 tỷ đồng, tương đương 43,52% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Mặc dù kết quả này đã có chuyển biến so với đầu năm, song vẫn còn thấp so với yêu cầu đặt ra trong bối cảnh thành phố phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên. Đáng chú ý, tỷ lệ vốn tạm ứng vẫn chiếm gần 48% tổng giá trị giải ngân; trong khi đó, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn kéo dài từ năm trước chuyển sang mới đạt khoảng 37,36% kế hoạch. Một số sở, ngành chưa giải ngân được vốn; rất nhiều xã, phường có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân của toàn thành phố. Điều này cho thấy, bên cạnh những nguyên nhân khách quan như: thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, biến động giá nguyên vật liệu,.. thì vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác điều hành, phối hợp giữa các cơ quan, cũng như trách nhiệm của chủ đầu tư và người đứng đầu đơn vị.

Công tác xử lý các dự án tồn đọng kéo dài còn chậm; nhiều dự án vẫn vướng mắc về đất đai, quy hoạch và nghĩa vụ tài chính. Theo rà soát của Sở Tài chính, hiện thành phố còn 31 dự án đầu tư công chậm tiến độ, tồn đọng hoặc có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí. Trong số này, 9 dự án đã được chuyển giao cho các địa phương quản lý, số còn lại thuộc các ban quản lý dự án chuyên ngành. Nhiều dự án phải điều chỉnh tiến độ nhiều lần do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư hoặc biến động giá vật liệu. Cá biệt có dự án phải gia hạn hợp đồng tới nhiều lần, kéo theo việc điều chỉnh tổng mức đầu tư, làm giảm hiệu quả đầu tư công và gia tăng áp lực đối với ngân sách. Không chỉ vậy, một số công trình đã hoàn thành nhưng chưa phát huy được hiệu quả khai thác vì thiếu sự đồng bộ trong đầu tư. Có những cây cầu đã hoàn thành nhưng chưa có đường dẫn kết nối, tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí như: cầu Tây An 1, Tây An 2 thuộc Dự án Đường tránh lũ kết hợp phát triển đô thị Nam Phước, kết nối Trung tâm Hành chính huyện Duy Xuyên (cũ), Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14H,.. Việc phê duyệt và triển khai các phương án xử lý cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước vẫn còn chậm, điều này đồng nghĩa với việc một nguồn lực lớn của Nhà nước chưa phát huy được giá trị kinh tế - xã hội, trong khi nhu cầu về đất đai cho giáo dục, y tế, văn hóa, dịch vụ, phát triển đô thị,… còn rất lớn.

Đáng chú ý, môi trường kinh doanh vẫn còn những khó khăn khi trong 6 tháng đầu năm có 3.899 doanh nghiệp thành lập mới, nhưng có tới 5.036 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và 1.056 doanh nghiệp giải thể hoặc rút lui khỏi thị trường, tăng gần 90% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, cơ cấu thu ngân sách vẫn tiềm ẩn rủi ro khi nguồn thu từ đất chiếm tỷ trọng lớn và mang tính đột biến, chưa phản ánh đầy đủ sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

Cần giải pháp đồng bộ, quyết liệt

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 11,22% trong năm 2026 theo Nghị quyết của Chính phủ, thành phố cần tập trung phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các động lực tăng trưởng mới như: Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp mới,…. Đây được xem là những nền tảng quan trọng tạo bước đột phá về thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Song song với đó, thành phố cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, triển khai hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Trọng tâm là tháo gỡ những vướng mắc về tiếp cận đất đai, xây dựng, môi trường, vốn tín dụng, nguồn nhân lực chất lượng cao, thủ tục đầu tư,…; tăng cường đối thoại, kịp thời giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp, tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân phát triển, từng bước trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Ở lĩnh vực công nghiệp, thành phố cần ưu tiên phát triển các ngành nghiệp có giá trị gia tăng cao, tham gia vào chuỗi giá trị sản xuất toàn cầu. Đồng thời, sớm ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng các cụm công nghiệp và phát triển công nghiệp hỗ trợ, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, tự động hóa, vật liệu mới, cơ khí chế tạo, công nghiệp dược liệu,… Đối với lĩnh vực dịch vụ, cần tiếp tục phát huy lợi thế của Đà Nẵng là trung tâm du lịch, thương mại, logistics và dịch vụ chất lượng cao của miền Trung thông qua đa dạng hóa sản phẩm du lịch, phát triển kinh tế đêm, kinh tế biển, du lịch MICE, du lịch nghỉ dưỡng và các sản phẩm văn hóa đặc trưng. Cùng với đó là tăng cường liên kết vùng nhằm mở rộng không gian du lịch, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách.

Tập trung nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, rút ngắn thời gian lập, thẩm định và phê duyệt dự án, hạn chế việc điều chỉnh chủ trương đầu tư nhiều lần. Đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương trong quá trình triển khai dự án, xử lý dứt điểm nợ đọng xây dựng cơ bản và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công. Đối với các dự án, công trình tồn đọng kéo dài, cần tiếp tục triển khai quyết liệt các cơ chế đặc thù của Trung ương, xây dựng lộ trình xử lý cụ thể cho từng dự án, ưu tiên các dự án có khả năng hoàn thành sớm hoặc có tác động lan tỏa lớn đến phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, cần sớm xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung về tài sản công, đất đai và đầu tư công, làm nền tảng để các cơ quan quản lý có đầy đủ thông tin phục vụ phân tích, đánh giá và dự báo, làm cơ sở quan trọng giúp nâng cao chất lượng quản trị, khơi thông nguồn lực đầu tư, chống lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai, tài sản công.

Minh Sơn