Tờ The Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn tin từ truyền thông nhà nước Iran và nguồn thạo tin cho biết, trong các cuộc thảo luận tại Geneva (Thụy Sĩ), Tehran đã từ chối một loạt yêu cầu do Mỹ đưa ra. Theo đó, Washington đề nghị Iran chuyển giao toàn bộ kho dự trữ urani đã làm giàu sang một quốc gia khác, ngừng hoạt động làm giàu urani trong nước, phá hủy các cơ sở hạt nhân chủ chốt và chấp nhận những hạn chế vô thời hạn đối với chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, phía Iran được cho là phản đối các điều khoản này, coi đây là những yêu cầu vượt quá "lằn ranh đỏ" về chủ quyền và quyền phát triển hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran sau khi kết thúc vòng đàm phán ngày 26-2, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các bên đã đạt "tiến triển đáng kể" và bắt đầu đi sâu vào các yếu tố cấu thành một thỏa thuận hạt nhân tiềm năng trong tương lai. Ông xác nhận hai bên đã trao đổi về chương trình hạt nhân của Tehran cũng như các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran. Theo ông Araghchi, một số nội dung đã đạt được sự hiểu biết chung, dù vẫn tồn tại khác biệt ở một số vấn đề then chốt. Ông nhấn mạnh cả hai phía đều thể hiện "sự nghiêm túc rõ ràng" trong việc tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, nước đóng vai trò trung gian, cũng đánh giá vòng đàm phán đạt được tiến bộ đáng kể và cho biết các cuộc thảo luận cấp kỹ thuật sẽ tiếp tục vào ngày 3-3 tại trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ở Vienna (Áo), nhằm xây dựng khuôn khổ cho các vấn đề kỹ thuật còn tồn tại.

Trái ngược với những tuyên bố lạc quan từ phía Iran và Oman, kênh Channel 12 của Israel đưa tin hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đã rời Geneva với tâm trạng thất vọng do khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn. Theo nguồn tin này, hai đặc phái viên đã có hai cuộc gặp trong ngày với ông Araghchi, bao gồm cả trao đổi trực tiếp và gián tiếp, với sự trung gian của Oman và sự tham gia của Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi. Song song với tiến trình đàm phán, truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức cho biết chính quyền Washington đang cân nhắc phương án không kích hạn chế nhằm vào các cơ sở hạt nhân và tên lửa của Iran nếu thương lượng thất bại. Một số đánh giá quân sự cho rằng lực lượng Mỹ hiện diện tại khu vực đủ khả năng duy trì một chiến dịch không kích kéo dài từ 7 đến 10 ngày.

Những thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ gia tăng triển khai lực lượng tại Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh rằng ngoại giao vẫn là lựa chọn ưu tiên nhưng không loại trừ hành động quân sự nếu Iran không chấp nhận các điều kiện cốt lõi. Về phần mình, Tehran tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân của nước này mang mục đích hòa bình và việc làm giàu urani ở mức độ nhất định là quyền chủ quyền không thể thương lượng. Iran đề xuất giới hạn mức làm giàu phục vụ mục đích dân sự và y tế, dưới sự giám sát quốc tế, thay vì từ bỏ hoàn toàn như yêu cầu của Washington.

Diễn biến trái chiều sau vòng đàm phán thứ ba cho thấy tiến trình ngoại giao giữa Mỹ và Iran vẫn đứng trước nhiều khác biệt sâu sắc. Dù các bên nhất trí tiếp tục trao đổi ở cấp kỹ thuật trong thời gian tới, nguy cơ leo thang quân sự vẫn hiện hữu nếu không thu hẹp được khoảng cách về các điều khoản cốt lõi của một thỏa thuận hạt nhân mới.

B.NGÂN