Truyền thông Mỹ ngày 25-8 dẫn lời 4 nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết, các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran trong xung đột kéo dài 6 tháng qua đã gây thiệt hại "chưa từng có" đối với các cơ sở và hệ thống tình báo của Mỹ tại Trung Đông. Theo các nguồn tin, nhiều tòa nhà cùng thiết bị thu thập và giám sát thông tin tình báo do Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và các cơ quan tình báo khác sử dụng đã bị hư hại trong các đợt tập kích. Thiệt hại xảy ra tại nhiều địa điểm thuộc các quốc gia đồng minh của Mỹ trong khu vực, cho thấy phạm vi tác động của các cuộc tấn công không chỉ giới hạn ở một số căn cứ quân sự riêng lẻ. Quy mô thiệt hại được đánh giá đặc biệt nghiêm trọng, lớn hơn bất kỳ tổn thất nào mà các cơ quan tình báo Mỹ từng phải hứng chịu trước đây. Chi phí sửa chữa hoặc thay thế các công trình, trang thiết bị và hệ thống bị phá hủy được ước tính có thể lên tới hàng tỷ USD.

Việc các cơ sở tình báo trở thành mục tiêu và chịu thiệt hại nặng nề được xem là một trong những tổn thất đáng chú ý nhất của Mỹ kể từ khi xung đột với Iran bùng phát. Không chỉ các căn cứ và khí tài quân sự, những hệ thống phục vụ hoạt động thu thập, xử lý và giám sát thông tin - vốn có vai trò quan trọng đối với năng lực hoạt động của Mỹ tại Trung Đông - cũng bị ảnh hưởng đáng kể.

NBC News cho biết các đợt tập kích của Iran trong 6 tháng qua đã nhắm vào nhiều cơ sở và hệ thống thu thập thông tin tình báo do các cơ quan Mỹ duy trì trên khắp Trung Đông. Điều này đặt ra những thách thức mới đối với Washington trong việc duy trì năng lực giám sát cũng như bảo vệ hạ tầng chiến lược tại một trong những khu vực có tình hình an ninh phức tạp nhất thế giới.

Theo giới quan sát, mức độ thiệt hại cũng cho thấy Mỹ có thể chưa chuẩn bị đầy đủ các phương án bảo vệ căn cứ và hạ tầng tình báo trước năng lực tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran. Tehran từ lâu được cho là sở hữu kho tên lửa lớn cùng năng lực UAV đáng kể, có khả năng gây sức ép lên các mục tiêu của đối phương trong khu vực. Ông Seth Jones, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định Mỹ đã bước vào cuộc xung đột mà chưa tính toán một cách kỹ lưỡng các phương án phòng thủ căn cứ trước những mối đe dọa này. Theo ông, việc bảo vệ hiệu quả các cơ sở ở Trung Đông cần được đặt ra như một yêu cầu then chốt khi đối phương có khả năng thực hiện các đợt tập kích từ xa với quy mô lớn.

Căng thẳng tại Trung Đông leo thang mạnh kể từ khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích nhằm vào Iran từ cuối tháng 2. Washington và Tel Aviv cho biết chiến dịch nhằm ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào những quốc gia trong khu vực có sự hiện diện của lực lượng và tài sản quân sự Mỹ. Sau gần 6 tháng, xung đột vẫn chưa có dấu hiệu được giải quyết hoàn toàn. Các cuộc tấn công và đáp trả liên tiếp không chỉ làm gia tăng tổn thất về cơ sở hạ tầng mà còn gây sức ép lớn đối với nguồn lực quân sự của các bên. Theo các nguồn tin, cuộc chiến đã khiến kho dự trữ đạn dược và tên lửa của Mỹ hao hụt đáng kể. Tính đến nay, 18 binh sĩ Mỹ được cho là đã thiệt mạng và 756 người bị thương trong xung đột.

Giữa lúc giao tranh kéo dài, Iran và Mỹ từng ký một biên bản ghi nhớ vào giữa tháng 6, dưới sự trung gian của Pakistan, nhằm chấm dứt xung đột và hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán sau đó đổ vỡ do những bất đồng dai dẳng về các điều khoản trong biên bản ghi nhớ cũng như vấn đề lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng toàn cầu. Diễn biến mới nhất cho thấy, cuộc xung đột đã tạo ra những tổn thất vượt xa phạm vi chiến trường truyền thống. Thiệt hại đối với mạng lưới tình báo và giám sát có thể buộc Mỹ phải đầu tư thêm nguồn lực đáng kể để khôi phục hạ tầng, đồng thời xem xét lại cách thức bảo vệ các cơ sở chiến lược tại Trung Đông.

Trong bối cảnh chưa có đột phá trong các nỗ lực đàm phán, nguy cơ các cơ sở quân sự và tình báo tiếp tục trở thành mục tiêu vẫn hiện hữu. Những tổn thất được cho là "chưa từng có" lần này vì thế có thể trở thành một yếu tố quan trọng, tác động đến tính toán chiến lược của Washington trong giai đoạn tiếp theo của cuộc xung đột.

AN BÌNH