Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran và Muscat đang thảo luận nhằm thiết lập một tuyến hàng hải mới bảo đảm lợi ích và chủ quyền của cả hai nước. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc đạt được đồng thuận với Oman không đồng nghĩa eo biển Hormuz sẽ ngay lập tức được mở cửa trở lại. Theo ông Baghaei, việc thống nhất một tuyến hàng hải và bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải qua Hormuz là điều kiện cần để khôi phục lưu thông, nhưng "không phải điều kiện đủ". Ông khẳng định nguyên nhân khiến eo biển rơi vào tình trạng hiện nay không phải do bất đồng giữa Iran và Oman mà xuất phát từ các hành động quân sự của Mỹ và Israel, cũng như các biện pháp phong tỏa nhằm vào Iran.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng cho biết các cuộc đàm phán với Oman đã đạt nhiều tiến triển và đang bước vào giai đoạn cuối. Theo ông, hai bên đang thảo luận về một cơ chế quản lý mới đối với tuyến đường thủy chiến lược này, song chưa công bố chi tiết nội dung thỏa thuận. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tiết lộ Oman từng đề xuất thiết lập cơ chế quản lý chung theo tỷ lệ 50-50, trong đó mỗi nước kiểm soát một phần tuyến hàng hải thuộc vùng biển của mình, đồng thời áp dụng cơ chế thu phí tự nguyện đối với tàu thuyền, tương tự mô hình quản lý eo biển Malacca. Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ phương án này vì cho rằng chưa đáp ứng các yêu cầu về an ninh quốc gia. Phía Iran sau đó đưa ra phương án riêng, theo đó Tehran sẽ quản lý toàn bộ hoạt động tàu thuyền trên tuyến hàng hải đi qua vùng biển thuộc chủ quyền của mình, còn Oman quản lý phần tuyến còn lại. Iran cũng cho rằng eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại cơ chế trước xung đột, khi tàu thuyền qua lại mà không chịu bất kỳ khoản phí nào.

Một trong những vấn đề còn gây tranh cãi là hướng đi của các tuyến hàng hải, quyền giám sát tàu thuyền, hoạt động rà phá thủy lôi và cơ chế thu phí. Tehran được cho là đề xuất mức "phí dịch vụ" lên tới khoảng 1 triệu USD đối với mỗi tàu qua eo biển, trong khi mô hình đóng góp tự nguyện như tại eo biển Malacca chỉ mang lại khoảng 70 triệu USD mỗi năm.

Iran cũng bác bỏ các thông tin từ truyền thông Israel cho rằng nước này đã chấp nhận đề xuất do Qatar làm trung gian nhằm mở lại eo biển Hormuz. Hãng thông tấn Fars dẫn nguồn tin trong đoàn đàm phán khẳng định "không có bất kỳ thỏa thuận nào" về việc nối lại hoạt động hàng hải và eo biển sẽ tiếp tục đóng chừng nào Mỹ còn duy trì các hành động thù địch.

Những tuyên bố trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã hủy kế hoạch tiến hành một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các bên sẽ sớm đạt được thỏa thuận bao gồm việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và giải quyết vấn đề hạt nhân Iran.

B.N