Kỳ 3: "Nút thắt" bán trú: Cần rõ trách nhiệm, chặt an toàn
Bán trú là nhu cầu thiết yếu đối với phụ huynh tại các khu vực đô thị, nhưng đây cũng là khâu nhạy cảm và chịu nhiều áp lực nhất đối với các nhà trường sau khi sắp xếp. Trong những tuần đầu năm học mới, việc chậm triển khai bán trú tại một số trường tiểu học (TH), chủ yếu ở khu vực phía nam thành phố đã ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt của các gia đình. Giữa những vướng mắc về cơ chế tài chính, tư cách pháp nhân và các quy định mới về an toàn thực phẩm (ATTP), các địa phương và nhà trường đang phải linh hoạt tìm giải pháp thích ứng.
Phụ huynh chật vật, nhà trường lúng túng
Ghi nhận tại một số trường TH trên địa bàn TP Đà Nẵng trong gần 2 tuần đầu năm học, công tác bán trú bị chậm triển khai so với mọi năm do sau sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục (CSGD), tư cách pháp nhân của nhiều trường thay đổi, người đứng đầu cũng thế nên con dấu chưa có. Thêm vào đó là những vướng mắc về cơ chế quản lý và việc thực hiện các quy định mới về ATTP (Chỉ thị 33/CT-CP), đặc biệt là Công điện số 64 của Thủ tướng Chính phủ nên cần thời gian để nhà trường và địa phương hoàn thiện phương án tổ chức...
Việc chậm tổ chức bán trú trong những tuần đầu của nhiều trường học trên địa bàn TP Đà Nẵng đã khiến đời sống của hàng ngàn gia đình bị đảo lộn. Thay vì chỉ đưa đón 2 lượt/ngày, phụ huynh phải quay cuồng 4 lượt/ngày (8 chặng đi - về sáng, trưa, đầu giờ chiều và cuối giờ tan học), ảnh hưởng nghiêm trọng đến giờ giấc làm việc. Một phụ huynh ở địa bàn Tam Kỳ cho biết, những năm trước, chậm nhất khoảng 2 tuần sau khai giảng, nhà trường đã tổ chức bán trú. Năm nay, phụ huynh được thông báo có thể phải đến tháng 10 mới triển khai, khiến không ít gia đình gặp khó khăn. Thay vì chỉ đưa con đến trường vào buổi sáng và đón về vào cuối buổi chiều, nhiều phụ huynh phải sắp xếp công việc để đưa đón con cả buổi trưa. Anh Ng. Đ.S có con học tại Trường TH Võ Thị Sáu (phường Bàn Thạch) cho biết: “Bình thường sáng tôi đi làm sẽ chở theo con đi học. Trưa con bán trú ăn ở tại trường. Đến chiều tôi hoặc vợ đi làm về sẽ ghé đón con. Nay thời gian bán trú phải kéo dài, những ngày qua mỗi ngày vợ chồng tôi phải thay phiên nhau 4 lần, 8 lượt đưa, đón con. Rất vất vả và ảnh hưởng đến công việc” - anh S. chia sẻ...
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Văn Minh - Chủ tịch UBND phường Tam Kỳ cho biết, tình trạng chậm triển khai bán trú không chỉ xảy ra tại địa phương mà còn ở nhiều nơi trên địa bàn thành phố. Một phần nguyên nhân là sau khi sắp xếp lại CSGD, các địa phương phải phân công, tổ chức lại nhân lực; đồng thời cập nhật các yêu cầu mới liên quan đến công tác bảo đảm ATTP. “Địa phương đang rất quyết liệt. Nhưng vấn đề này rất quan trọng, không đơn giản, cần thời gian triển khai chứ không thể nóng vội được. Trước mắt phụ huynh cũng nên chia sẻ với khó khăn chung này. Sắp tới địa phương sẽ làm sớm nhất có thể để phù hợp với chỉ đạo chung của Trung ương”- ông Minh nói.
Dịch vụ bên ngoài “đón” nhu cầu
Trong lúc chờ trường tổ chức bán trú, tại khu vực Tam Kỳ cũ xuất hiện một số cơ sở nhận đưa đón, chăm sóc, tổ chức ăn trưa và nghỉ trưa cho HS, với mức giá khoảng 70.000-90.000 đồng/HS/buổi. Xét ở góc độ nhu cầu thực tế, những dịch vụ này đang giúp một bộ phận phụ huynh giải quyết bài toán trước mắt, nhất là với những gia đình mà cả cha và mẹ đều làm việc trong giờ hành chính.
Ghi nhận tại một trung tâm nhận chăm sóc HS buổi trưa ở phường Bàn Thạch cho thấy, nếu trước đó chỉ có vài HS được gửi thì đến ngày 15-9, số lượng đã tăng lên hơn 30 HS ở các độ tuổi bậc TH. Chị D.Đ, một phụ huynh có con gửi tại đây cho biết, gia đình cả hai vợ chồng đều làm việc ở xa. Buổi trưa không có thời gian đưa đón con nên phải gửi con tại trung tâm để nhân viên đưa đón, lo ăn uống. “Gia đình tôi có 2 cháu đều học cấp 1. Do bán trú ở trường triển khai chậm hơn so với mọi năm nên đành chấp nhận gửi con cho trung tâm với mức phí 90.000 đồng/1 cháu/1 buổi trưa. Đây là mức tương đối cao, nhưng vợ chồng tôi chấp nhận vì không có thời gian đưa đón các cháu vào buổi trưa”- chị Đ. chia sẻ.
Việc các cơ sở bên ngoài xuất hiện để đáp ứng nhu cầu của phụ huynh là hệ quả dễ thấy khi bán trú tại trường chưa được triển khai. Tuy nhiên, cùng với sự thuận tiện, vấn đề quản lý, chất lượng chăm sóc và an toàn cho HS cũng cần được đặt ra. Phụ huynh cần biết rõ điều kiện chăm sóc trẻ, tổ chức ăn uống, VSATTP, phòng cháy chữa cháy và năng lực của người trực tiếp chăm sóc con em mình vào khoảng giờ này…
Những giải pháp tháo gỡ linh động
Để không làm gián đoạn sinh hoạt của HS và chia sẻ vất vả của phụ huynh, nhiều trường đã chủ động, linh hoạt tìm giải pháp tháo gỡ tình thế để tổ chức bán trú trong khi chờ chỉ đạo mới từ địa phương. Dựa trên hướng dẫn 3920 của Sở GD-ĐT, Quyết định 99 của UBND thành phố, các trường đã tổ chức họp phụ huynh đầu năm, công khai dự toán thu chi tạm thời dựa trên khung trần của QĐ 99 do UBND thành phố quy định. Khi nhận được sự đồng thuận và ủy quyền từ Ban đại diện cha mẹ HS, nhà trường tạm thời hợp đồng với các đơn vị cung cấp thực phẩm uy tín từ các năm học trước theo hình thức nợ tiền, triển khai bán trú ngay cho HS và chưa thu bất kỳ khoản phí nào trong thời gian chờ hoàn thiện con dấu và thủ tục pháp lý mới.
Cùng với đó, các trường thành lập Tổ giám sát nhiều tầng, đơn cử như tại Trường TH Lý Tự Trọng (phường Hải Châu), TH Phan Đăng Lưu (Hòa Cường), nhà trường phân công nhân viên văn phòng, y tế cùng bếp trưởng tiếp nhận thực phẩm mỗi sáng, ký nhận số lượng và chất lượng. Đồng thời, lập các tổ kiểm tra chéo, trích xuất nguồn gốc thực phẩm và theo dõi qua camera quản trị. Đặc biệt, tại Trường Phổ thông liên cấp TH-THCS - THPT Ngũ Hành Sơn (điểm phân hiệu Herman), do số HSTH đăng ký bán trú quá ít (chỉ khoảng 50 em), các đơn vị cung ứng không thể tổ chức nấu ăn vì không đảm bảo chi phí. Để chia sẻ khó khăn với phụ huynh, nhà trường đã đưa ra giải pháp: Phụ huynh tự chuẩn bị đồ ăn trưa và xế gửi theo con; nhà trường phân công giáo viên/nhân viên trực quản lý, chăm sóc các em ăn nghỉ trưa.
Tại phía nam thành phố, từ ngày 17-9, nhiều trường học ở phường Quảng Phú đã tổ chức trở lại bán trú. "Trường tổ chức lấy ý kiến 1.700 phụ huynh. Sau khi được sự thống nhất của phụ huynh là trong khi chờ đợi có hướng dẫn cũng như con dấu mới, nhà trường tổ chức nấu như năm học trước..." – cô Trịnh Thị Hồng - Hiệu trưởng Trường TH Ngô Quyền (phường Quảng Phú) cho biết.
Còn tại phường Bàn Thạch, lãnh đạo phường cho biết phấn đấu trong tuần tới sẽ triển khai bán trú cho HS. Hiện địa phương đang nghiên cứu phương án tổ chức thực hiện, trong đó có thể ủy quyền để nhà trường ký hợp đồng với đơn vị cung ứng. Việc UBND phường vừa ký hợp đồng, vừa quản lý, kiểm tra, giám sát hợp đồng cũng cần được xem xét về sự phù hợp trong phân công trách nhiệm.
Khi những “điểm nghẽn” được tháo gỡ, HS mới có thể được ăn uống, nghỉ ngơi trong môi trường an toàn, phụ huynh yên tâm gửi con và ổn định công việc. Đây cũng là yêu cầu cần được đặt lên hàng đầu trong quá trình tổ chức lại mạng lưới trường lớp và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
(còn nữa)
P.Thủy - Trần Tân
