Lật tẩy thủ đoạn ngụy trang lãi vay “tín dụng đen” bằng vỏ bọc đầu tư bất động sản
Để che giấu hoạt động cho vay lãi nặng, Trần Thị Hồng (1982, trú phường Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng) “hô biến” số tiền lãi hàng chục tỷ đồng thành tiền góp vốn đầu tư bất động sản, chia cổ phần và bồi thường vi phạm hợp đồng. Hồng còn sử dụng các hợp đồng góp vốn giả cách để khởi kiện, yêu cầu người vay thanh toán khoản tiền phát sinh từ hoạt động cho vay lãi nặng. Thủ đoạn của Hồng đã bị Phòng Cảnh sát hình sự (CSHS)- Công an TP Đà Nẵng bóc trần.
Biến khoản vay “tín dụng đen” thành vốn đầu tư
Ngày 15-11, Phòng CSHS- Công an TP Đà Nẵng cho biết, vừa thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Thị Hồng về hành vi: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Vụ việc một lần nữa cho thấy những biến tướng phức tạp của hoạt động tín dụng bất hợp pháp núp bóng các khoản vay, những hình thức giao dịch dân sự, kinh tế khác, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý của cơ quan chức năng.
Trước đó, Phòng CSHS tiếp nhận tin báo của bà N.T.H.L (1963, trú phường Hòa Cường, Đà Nẵng) về việc, từ tháng 6-2022 đến tháng 3-2023, bà L. nhiều lần vay tiền của Trần Thị Hồng. Quá trình giao dịch, Hồng cộng gộp các khoản phát sinh từ những hoạt động làm ăn khác vào tiền gốc để tính lãi. Đến ngày 9-3-2023, tổng số tiền gốc và lãi mà Hồng yêu cầu bà L. thanh toán đã lên đến 20,5 tỷ đồng.
Khi đó, Hồng tìm cách chuyển hóa khoản nợ thành giao dịch góp vốn đầu tư bất động sản là thửa đất đứng tên ông N.A.K (con trai bà L), rộng khoảng 6.000m² tại khu vực đường Cách Mạng Tháng Tám- Lê Thanh Nghị- Thăng Long (Đà Nẵng). Dù biết thửa đất đang có tranh chấp, không đủ điều kiện để triển khai dự án nhưng Hồng vẫn đưa ra phương án đầu tư mang tên “Trung tâm thương mại và căn hộ lưu trú”, sau đó lập nhiều hợp đồng, vi bằng góp vốn, yêu cầu bà L. và ông K. ký xác nhận.
Bằng cách này, khoản tiền phát sinh từ hoạt động cho vay được “hô biến” thành hợp đồng góp vốn đầu tư, chia cổ phần, bồi thường vi phạm thời hạn thanh toán. Từ một khoản nợ 20,5 tỷ đồng vào tháng 3-2023, chỉ trong vòng 1 năm, số tiền Hồng yêu cầu thanh toán đã bị đẩy lên 48,625 tỷ đồng.
Cụ thể, sau 6 tháng, khoản tiền này tăng lên 32 tỷ đồng với lý do “tiền chia cổ phần đợt 1”. Đến tháng 3-2024, số tiền tiếp tục tăng lên 48,625 tỷ đồng dưới danh nghĩa “bồi thường vi phạm thời hạn thanh toán”. Khi bà L. không còn khả năng chi trả, Hồng sử dụng các hợp đồng góp vốn nói trên làm căn cứ khởi kiện tại TAND khu vực 1 - Đà Nẵng, yêu cầu buộc bà L. thanh toán toàn bộ số tiền theo hợp đồng.
Bóc trần bản chất giao dịch
Quá trình xác minh, điều tra vụ việc đặt ra không ít khó khăn khi Trần Thị Hồng không hợp tác với cơ quan điều tra, phủ nhận việc cho bà L. vay tiền và khẳng định các hợp đồng góp vốn đều xuất phát từ hoạt động đầu tư thực tế. Nếu chỉ căn cứ vào nội dung các hợp đồng, vi bằng được lập giữa các bên, bản chất của những giao dịch này rất dễ bị đánh đồng với quan hệ góp vốn, hợp tác kinh doanh thông thường.
Do đó, Phòng CSHS tập trung rà soát toàn bộ quá trình hình thành khoản nợ, diễn biến các lần giao nhận tiền và sự thay đổi bất thường về giá trị nghĩa vụ thanh toán. Các điều tra viên đi sâu đối chiếu từng tài liệu, chứng cứ, lời khai của những người liên quan; đồng thời phân tích sao kê tài khoản ngân hàng, dữ liệu điện tử để xác định dòng tiền thực tế, mối liên hệ giữa các lần chuyển tiền với những hợp đồng góp vốn được lập sau đó.
Quá trình đấu tranh cho thấy, giữa những nội dung được thể hiện trên giấy tờ và bản chất giao dịch thực tế tồn tại nhiều điểm bất thường. Dự án “Trung tâm thương mại và căn hộ lưu trú” tại thửa đất 6.000m² hoàn toàn không có thật. Các khoản tiền được ghi nhận là chia cổ phần, bồi thường vi phạm hợp đồng thực chất không xuất phát từ hoạt động đầu tư hay kinh doanh mà là những khoản lãi được tính trên số tiền cho vay.
Từ việc tổng hợp, phân tích các tài liệu và chứng cứ thu thập được, Cơ quan điều tra xác định Trần Thị Hồng đã áp dụng mức lãi suất 112,195%/năm và 103,9%/năm, cao gấp nhiều lần mức lãi suất tối đa theo quy định pháp luật. Số tiền thu lợi bất chính được xác định là 24,025 tỷ đồng. Đặc biệt, một tình tiết đáng chú ý được làm rõ là dù bà L. chưa thanh toán các khoản lãi nêu trên, Hồng vẫn sử dụng những hợp đồng góp vốn giả để khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc bà L. thực hiện nghĩa vụ thanh toán hàng chục tỷ đồng.
Theo nhận định của Cơ quan điều tra, đây là thủ đoạn nhằm lợi dụng hoạt động tố tụng dân sự để hợp thức hóa các khoản lãi phát sinh từ hành vi cho vay lãi nặng, biến nghĩa vụ trả lãi trái pháp luật thành nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng góp vốn. Việc Phòng CSHS kịp thời đấu tranh làm rõ vụ việc, bắt tạm giam Trần Thị Hồng thể hiện tinh thần kiên quyết trong đấu tranh với tội phạm, không để những thủ đoạn núp bóng giao dịch dân sự làm phức tạp tình hình ANTT.
XUÂN SƠN


