Giữ gìn nghi lễ truyền thống

Hằng năm, vào khoảng tháng 4 - 5, khi những cơn mưa đầu mùa xuất hiện, đồng bào K’ho lại tổ chức Lễ cúng đầu mùa vụ. Đây là dịp để bà con tạ ơn ông bà tổ tiên, thần linh (Yang) đã phù hộ cuộc sống bình yên, đồng thời cầu mong mùa màng thuận lợi, người dân khỏe mạnh, no đủ. Già làng Brong Xen Brong Thâm, thôn 1, xã La Dạ cho biết, theo quan niệm của người K’ho, con người luôn sống hài hòa với thiên nhiên, núi rừng và thần linh. Vì vậy, trước khi bước vào vụ sản xuất mới, dân làng đều tổ chức lễ cúng để cầu mong Yang tiếp tục che chở, giúp đất đai màu mỡ, tránh thiên tai, dịch bệnh. Những ngày trước lễ, không khí trong buôn làng trở nên nhộn nhịp.

Tại xã Đông Giang, Lễ cúng đầu mùa vụ cũng được bà con duy trì đều đặn qua nhiều thế hệ. Những ngày trước lễ, không khí trong buôn làng trở nên nhộn nhịp khi người dân cùng nhau chuẩn bị lễ vật, dựng nhà sàn và dọn dẹp khu vực tổ chức nghi lễ. Đây không chỉ là dịp sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là cơ hội để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết và truyền dạy phong tục cho thế hệ trẻ.

Thanh niên trong làng cùng nhau vào rừng chặt tre, nứa dựng một căn nhà sàn lớn trên khu đất cao ráo cách làng vài ki-lô-mét. Đây được xem là nơi thần linh, ông bà tổ tiên về trú ngụ trong suốt thời gian diễn ra nghi lễ. Mỗi gia đình đều góp công, góp sức chuẩn bị lễ vật như: cơm lam, canh bồi, gà, vịt, dê, rượu cần… Tất cả đều được chuẩn bị chu đáo, thể hiện lòng thành kính và niềm tin của bà con đối với thần linh, tổ tiên. Trong ngày diễn ra lễ cúng, bà con mặc trang phục truyền thống đẹp nhất để tham gia nghi lễ. Giữa không gian núi rừng, tiếng kèn, tiếng đồng la, tiếng trống vang lên tạo nên không khí linh thiêng, đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Tăng cường tình đoàn kết

Theo Bí thư Đảng ủy xã La Dạ Nguyễn Minh Phương, Lễ cúng đầu mùa vụ không chỉ mang giá trị tín ngưỡng dân gian mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào K’ho trên địa bàn. Lễ cúng đầu mùa vụ của người K’ho mang nét riêng khác với nhiều cộng đồng dân tộc khác. Nếu nhiều nơi tổ chức lễ hội sau mùa thu hoạch để tạ ơn cho một năm bội thu thì người K’ho lại tiến hành nghi lễ ngay trước khi xuống giống, thể hiện khát vọng về một năm sản xuất thuận lợi ngay từ những ngày đầu mùa vụ.

Việc duy trì nghi lễ góp phần nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc, tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng và giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về phong tục tập quán của cha ông. Đối với người K’ho, Lễ cúng đầu mùa vụ có ý nghĩa rất quan trọng, bởi đây được xem là nghi thức quyết định sự thuận lợi của cả một năm lao động sản xuất. Chính vì vậy, mọi người đều tham gia với sự thành tâm và niềm tin sâu sắc.

Sau phần nghi lễ, bà con cùng quây quần bên ché rượu cần, thưởng thức các món ăn truyền thống, hát múa và chia sẻ kinh nghiệm sản xuất. Những điệu múa, lời ca mang đậm bản sắc K’ho tiếp tục được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Lễ cúng đầu mùa vụ không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, làm phong phú thêm bức tranh văn hóa đa sắc màu của tỉnh.

Theo LAMDONG