Liên tiếp phát hiện các hành vi vi phạm

Tối 8-6, Đồn Biên phòng Hải Vân (Bộ đội Biên phòng TP Đà Nẵng) phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện hai tàu cá sử dụng kích điện tự chế để khai thác thủy sản trái phép trên vùng biển Hải Vân.Theo Trung tá Nguyễn Văn Đàm, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hải Vân, sử dụng kích điện trong khai thác thủy sản là hành vi bị nghiêm cấm do gây hủy diệt nguồn lợi thủy sản và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái biển.Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện trên cả hai tàu đều có bộ công cụ kích điện tự chế. Bước đầu, các chủ tàu và thuyền viên thừa nhận đã sử dụng thiết bị này để lặn, đánh bắt thủy sản.

Tại TP Huế, giữa tháng 6-2026, Đồn Biên phòng Vinh Hiền cũng phát hiện hai tàu cá vi phạm quy định về khai thác thủy sản theo vùng được cấp phép. Các phương tiện sau đó được đưa vào cảng để tiếp tục xử lý.Trong khi đó, Hải đoàn Biên phòng 38 phát hiện hai tàu cá trên vùng biển Nghệ An tàng trữ công cụ kích điện để khai thác thủy sản. Trước đó, đơn vị còn phát hiện một phương tiện vận chuyển khoảng 10.000 lít dầu diesel không rõ nguồn gốc trên biển.

Những vụ việc liên tiếp bị phát hiện cho thấy tình trạng vi phạm trong khai thác và hậu cần nghề cá vẫn còn diễn biến phức tạp. Theo các chuyên gia, các hình thức khai thác tận diệt như sử dụng kích điện, chất nổ, hóa chất độc hại hoặc ngư cụ cấm không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy sản, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế lâu dài của ngư dân.

Đà Nẵng: Điểm sáng trong chống khai thác IUU

Trong nỗ lực chung của cả nước, Đà Nẵng được đánh giá là một trong những địa phương thực hiện hiệu quả các giải pháp chống khai thác IUU. Nhiều năm qua, thành phố chưa ghi nhận trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý.

Để thực hiện các khuyến nghị của EC, thời gian qua UBND TP Đà Nẵng đã ban hành hơn 22 văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, quản lý đội tàu và kiểm soát hoạt động khai thác trên biển.Từ năm 2025 đến nay, các cơ quan chức năng đã tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền cho hơn 3.000 lượt ngư dân; hướng dẫn gần 4.000 lượt chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện các quy định về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Hiện Đà Nẵng có gần 1.600 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, trong đó hơn 600 tàu khai thác vùng khơi. Toàn bộ dữ liệu tàu cá đã được cập nhật vào Hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Thành phố cũng cơ bản xóa bỏ tình trạng tàu cá “3 không”, gồm không đăng ký, không đăng kiểm và không giấy phép khai thác.

Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ nét là ứng dụng công nghệ trong quản lý tàu cá. Hệ thống giám sát hành trình (VMS) được vận hành liên tục 24/24 giờ, giúp phát hiện, cảnh báo và xử lý kịp thời các trường hợp vượt ranh giới khai thác hoặc mất tín hiệu giám sát. Đến nay, 100% trường hợp mất kết nối VMS của tàu cá Đà Nẵng đã được xác minh và xử lý theo quy định.Bên cạnh đó, công tác kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản tại cảng cá Thọ Quang được thực hiện chặt chẽ. Hàng chục nghìn bộ nhật ký khai thác, thu mua và chuyển tải thủy sản đã được thu nhận phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc. Những kết quả này cho thấy công tác chống khai thác IUU tại Đà Nẵng đang đi vào thực chất, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân và hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản.

Chung sức gỡ “thẻ vàng”

Không riêng Đà Nẵng, các địa phương ven biển miền Trung đang triển khai nhiều đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn các hành vi khai thác IUU. Trọng tâm là quản lý đội tàu, kiểm soát tàu cá ra vào cảng, giám sát sản lượng khai thác, truy xuất nguồn gốc và ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Sau đợt kiểm tra lần thứ 5 tại Việt Nam, EC ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong quản lý nghề cá, kiểm soát đội tàu và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Theo các chuyên gia, mục tiêu gỡ “thẻ vàng” không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường châu Âu mà còn là cơ hội để tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững hơn. Khi mọi tàu cá được quản lý, mọi sản phẩm khai thác đều được truy xuất nguồn gốc và mọi hành vi vi phạm bị xử lý nghiêm minh, nguồn lợi thủy sản sẽ được bảo vệ tốt hơn, đồng thời nâng cao giá trị và uy tín thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Những vụ việc vừa được phát hiện tại Đà Nẵng, Huế, Nghệ An và nhiều địa phương khác là lời cảnh báo đối với các cá nhân còn cố tình vi phạm. Ngược lại, những kết quả tích cực đạt được cho thấy khi chính quyền, lực lượng chức năng và ngư dân cùng đồng lòng, việc xây dựng một nghề cá có trách nhiệm, tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững hoàn toàn có thể đạt được.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng hành của cộng đồng ngư dân, mục tiêu gỡ bỏ “thẻ vàng” của EC đang ngày càng đến gần, tạo nền tảng cho ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững trong tương lai.

Công Hạnh