Ngày 28-9, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố kết quả vòng tham vấn kinh tế - thương mại Trung - Mỹ lần thứ 8, diễn ra tại New York và Washington từ ngày 20-23-9. Theo đó, hai bên đạt được một loạt nhận thức chung về thương mại, đầu tư, nông nghiệp, dịch vụ tài chính và trí tuệ nhân tạo (AI), sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington.

Điểm đáng chú ý là Mỹ và Trung Quốc nhất trí về cơ chế giảm thuế đối ứng đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu của mỗi bên. Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, khoảng 90% số sản phẩm thuộc diện thỏa thuận sẽ được giảm thuế xuống mức thuế suất tối huệ quốc (MFN). Các biện pháp giảm thuế sẽ được hai bên triển khai đồng thời sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý trong nước.

Các danh mục hàng hóa được công bố cho thấy phạm vi giảm thuế tập trung chủ yếu vào những mặt hàng không nhạy cảm. Trung Quốc dự kiến giảm thuế đối với nhiều sản phẩm Mỹ xuất khẩu sang nước này, gồm thịt, hải sản, sản phẩm sữa, ngũ cốc, gỗ và sản phẩm từ gỗ, mỹ phẩm, thiết bị y tế và than đá.

Ở chiều ngược lại, danh mục hàng hóa Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ được hưởng mức thuế thuận lợi hơn gồm một số thiết bị gia dụng nhỏ, đồ dùng nhà bếp, đồ chơi, thiết bị thể thao, sản phẩm trang trí lễ hội và ghế an toàn dành cho trẻ em. Danh sách phía Mỹ gồm 77 nhóm mặt hàng, trong khi danh mục hàng hóa Mỹ được Trung Quốc xem xét giảm thuế có tới 1.619 mặt hàng.

Cùng với thỏa thuận về thuế quan, hai bên nhất trí đưa thuế đối với than Mỹ nhập khẩu vào Trung Quốc vào khuôn khổ giảm thuế. Theo thông báo của Nhà Trắng, Trung Quốc cam kết nhập khẩu ít nhất 10 triệu tấn than Mỹ trong năm 2027 và ít nhất 10 triệu tấn trong năm 2028, tương đương tổng cộng ít nhất 20 triệu tấn trong hai năm. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết việc đưa than Mỹ vào cơ chế giảm thuế sẽ tạo điều kiện để nước này tiếp tục nhập khẩu than từ Mỹ trong các năm 2027-2028. Đây là một trong những nội dung cụ thể liên quan đến năng lượng trong loạt thỏa thuận đạt được sau chuyến thăm Washington của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Hai nước cũng nhất trí thành lập Hội đồng Thương mại Trung - Mỹ trong khuôn khổ cơ chế tham vấn kinh tế - thương mại song phương. Hội đồng này sẽ thúc đẩy trao đổi về các vấn đề thương mại, trong đó có cơ chế giảm thuế đối ứng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Mỹ và Trung Quốc thành lập nhóm công tác nhằm xử lý các rào cản tiếp cận thị trường. Nhóm dự kiến tổ chức cuộc họp đầu tiên trước cuối năm 2026. Hai bên đồng thời đưa Hội đồng Đầu tư Mỹ - Trung vào hoạt động để thảo luận các cơ hội cũng như trở ngại đối với hoạt động đầu tư giữa hai nước.

Về dịch vụ tài chính, hai bên đạt nhận thức chung về nguyên tắc, trong đó Trung Quốc cho biết sẽ xem xét các đề nghị hoạt động và thành lập chi nhánh tại nước này của các tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính, trong đó có các tổ chức Mỹ.

Một nội dung mới khác là việc thiết lập cơ chế đối thoại về AI và kênh liên lạc dành riêng cho các sự cố liên quan đến công nghệ này. Hai bên đã tiến hành vòng đối thoại đầu tiên và dự kiến tổ chức vòng tiếp theo trước cuối tháng 11.

Trong khi đó, những bất đồng về đất hiếm và các khoáng sản quan trọng vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn. Nhà Trắng cho biết Washington và Bắc Kinh tiếp tục trao đổi về những lo ngại liên quan đến tình trạng thiếu hụt trong chuỗi cung ứng, với mục tiêu đưa lượng xuất khẩu trở lại mức phù hợp.

Hai nước cũng nhất trí gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại đến ngày 10-1-2027, tạo thêm thời gian để đánh giá việc thực hiện các cam kết và tiếp tục đàm phán về những vấn đề còn tồn tại.

Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, các kết quả đạt được trong vòng tham vấn mới nhất sẽ góp phần tạo môi trường ổn định và thuận lợi hơn cho hợp tác kinh tế - thương mại song phương. Tuy nhiên, các vấn đề như đất hiếm, công nghệ và những biện pháp kiểm soát xuất khẩu vẫn tiếp tục là những nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự Mỹ - Trung.

AN BÌNH