Nghệ nhân Sinh vật cảnh đa tài
Năm 2005, lần đầu tiên đưa tác phẩm tham gia triển lãm Sinh vật cảnh tỉnh Đắc Lắc, anh Nguyễn Tuấn Tú (1970, ở thôn 8, xã Khuê Ngọc Điền, Krông Bông) đã giành về một giải ba và một giải khuyến khích, đến năm 2013 được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Sinh vật cảnh, giờ đây mọi người không chỉ nhớ anh qua những bức ảnh chụp nghệ thuật mà còn quen gọi anh bằng cái tên trìu mến “Tú cây cảnh”. Tốt nghiệp THPT, do không có điều kiện theo đuổi con đường học vấn, với ước ao được sống bằng nghề nhiếp ảnh, ngoài việc tham khảo, học hỏi trong sách và những người đi trước, hàng ngày anh Tú thường rong ruổi qua những cánh rừng, con suối, tìm nguồn cảm hứng sáng tạo... Nhờ những chuyến đi thực tế, chụp được nhiều tấm hình cảnh thiên nhiên, trong đó có nhiều bức ảnh chụp thế, dáng cây rất đẹp khiến anh mê mẩn lúc nào không hay, đồng thời anh cũng nhận ra rằng giữa nghệ thuật nhiếp ảnh với nghệ thuật sinh vật cảnh có nhiều điểm tương đồng, nên anh quyết định chuyển “nghề”. Và rồi như một cơ duyên, sau thời gian tự mày mò làm thử, anh được ông Võ Công Việt ở thôn 9, xã Khuê Ngọc Điền quý mến rồi tận tình chỉ dạy.
![]() |
Anh Tú giới thiệu một cây cảnh. |
Vốn là người có tư duy về nghệ thuật cộng với bản tính chịu thương, chịu khó, trong thời gian ngắn học nghề, anh Tú đã tiếp thu rất nhanh và qua bàn tay khéo léo của anh những vật vô tri như đá núi, các loại cây bình thường như: găng tu hú, lá đỏ, sanh, si, đa, đề bỗng trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có hồn, khiến nhiều người khi thưởng lãm phải tấm tắc khen ngợi. Anh tâm sự, bắt đầu chơi sinh vật cảnh từ năm 1995. Sau khi thành lập Hội Sinh vật cảnh H. Krông Bông, anh được kết nạp vào Hội và được bầu làm Chi hội trưởng Chi hội sinh vật cảnh xã Khuê Ngọc Điền, những lúc rảnh rỗi, anh cùng một số hội viên khác thường vào rừng tìm kiếm cây, có khi đi vài ba ngày mới gặp được một cây ưng ý, khi mang về tùy theo rễ, thân, cành của từng loại cây mà tạo thế, dáng, gặp những cành lỗi thì phải nghĩ cách phân cành, khắc phục nhược điểm sao cho phù hợp... để biến một cây thô trở thành một tác phẩm nghệ thuật có giá trị, đòi hỏi người chơi phải có tư duy nghệ thuật, cùng với đôi bàn tay khéo léo thì phải nắm vững kỹ thuật cắt tỉa, uốn cành... Tuy nhiên kỹ thuật khó nhất là “ký cây trên đá” mà người ta quen gọi nôm na là “cây ôm đá”, bởi lẽ việc trồng cây và tạo dáng cây trên đá rất kỳ công, đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ. Phải am hiểu về đặc điểm sinh học của từng loại cây, sự thích hợp của cây đó với yếu tố thời tiết, quy trình cắt tỉa rễ cây phải hợp lý dựa vào chiều hòn đá, rễ bám vào đá phải tự nhiên tôn được vẻ đẹp của viên đá...
Bên cạnh đó, khi đưa cây vào chậu cũng chẳng hề đơn giản, tùy theo thế, dáng, kích cỡ mà chọn chậu tương xứng, vì thế anh tự đúc chậu và chế tác hòn non bộ, vừa theo ý muốn của mình vừa tiết kiệm được chi phí. Sản phẩm do anh tạo nên luôn được nhiều người tìm đến mua bán, trao đổi... không những làm cho mình mà anh còn sẵn sàng phổ biến kinh nghiệm, hướng dẫn cho những người khác về kỹ thuật chăm sóc cây sau khi cắt tỉa. Hiện vườn cây cảnh của anh chỉ giữ lại gần 50 chậu nhưng mỗi chậu là một tác phẩm nghệ thuật, cây này mang thế trực hoành, cây kia dáng trực huyền hay thác đổ... có cây tuổi đời vài chục năm, đó chính là những “tác phẩm nghệ thuật xanh” rất có giá trị.
“Tiếng lành đồn xa”, ngày càng có nhiều cơ quan đơn vị và cá nhân hợp đồng anh chăm sóc cây cảnh dài hạn, chế tác hòn non bộ hoặc cắt tỉa, tạo dáng cho cây của họ, có lẽ “nghề đã chọn người” vì thế, gia đình anh đã sống được bằng chính cái nghề tưởng chừng chỉ dành cho những người có thú vui tiêu khiển.
Với thu nhập từ nghề sinh vật cảnh, anh Tú đã nuôi 4 con ăn học đại học, trong đó 2 đứa con đầu tốt nghiệp ra trường đã có công ăn việc làm ổn định, gia đình anh cũng vừa mới xây dựng được một ngôi nhà khang trang trị giá hàng trăm triệu đồng.
MAI VIẾT TĂNG