Nobel Hóa học 2026 vinh danh hai nhà khoa học Pháp và Nhật Bản

Thứ năm, 08/10/2026 09:20

Chiều 7-10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố Giải Nobel Hóa học 2026 thuộc về nhà khoa học người Pháp Henri B. Kagan và nhà khoa học Nhật Bản Kenso Soai, với những khám phá về các hiệu ứng phi tuyến và hiện tượng tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng.

Nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai được công bố là chủ nhân Giải Nobel Hóa học 2026. Ảnh: Reuters
Nhà khoa học Henri Kagan và Kenso Soai được công bố là chủ nhân Giải Nobel Hóa học 2026. Ảnh: Reuters

Công trình của hai nhà khoa học giúp giải thích một bí ẩn hóa học tồn tại hơn một thế kỷ: vì sao các phản ứng hóa học có thể tạo ra ưu thế của một dạng phân tử "ảnh gương" so với dạng còn lại. Nhiều phân tử, trong đó có axit amin, tồn tại dưới hai dạng có cấu trúc phản chiếu như bàn tay trái và phải. Tuy nhiên, các sinh vật sống thường chỉ sử dụng chủ yếu một dạng. Hiện tượng này được gọi là tính đồng đối quang.

Năm 1986, Henri Kagan tạo bước đột phá khi phát hiện phương pháp khuếch đại sự chênh lệch giữa hai dạng phân tử, cho phép tạo ra lượng lớn hơn của một dạng. Kenso Soai tiếp tục phát triển hướng nghiên cứu này. Năm 1995, ông công bố phản ứng dựa trên cơ chế tự xúc tác, trong đó sản phẩm có thể thúc đẩy quá trình hình thành thêm chính nó. Đến năm 2003, ông tạo ra phản ứng gần như chỉ hình thành một dạng phân tử "ảnh gương".

Theo Ủy ban Nobel, những khám phá này có ý nghĩa quan trọng đối với hóa học bất đối xứng, đặc biệt trong thiết kế và sản xuất dược phẩm, nơi hai dạng phân tử có thể tạo ra những tác dụng sinh học khác nhau.

B.N

Nhà khoa học “săn“ hạt bí ẩn từ vũ trụ giành giải Nobel Vật lý 2026

Ngày 6-10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố nhà vật lý thiên văn Francis Halzen là chủ nhân Giải Nobel Vật lý 2026, nhờ những đóng góp mang tính quyết định đối với Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện các neutrino năng lượng cao có nguồn gốc từ vũ trụ.

Nobel Y sinh 2026 vinh danh 3 nhà khoa học về công nghệ quang di truyền

Giải Nobel Y sinh 2026 được trao cho ba nhà khoa học Karl Deisseroth (Mỹ), Peter Hegemann và Georg Nagel (Đức) nhờ những khám phá đặt nền móng cho công nghệ quang di truyền (optogenetics), phương pháp giúp điều khiển hoạt động của tế bào thần kinh bằng ánh sáng.

Giải Nobel Y sinh 2026 trao cho các nhà khoa học Mỹ và Đức về phát triển kỹ thuật quang di truyền

​Hôm 5/10, Reuters đưa tin nhà khoa học người Mỹ Karl Deisseroth cùng hai nhà khoa học người Đức là Peter Hegemann và Georg Nagel đã giành giải Nobel Y sinh năm 2026 nhờ việc phát triển kỹ thuật quang di truyền (optogenetics) – một phương pháp sử dụng ánh sáng để điều khiển các tế bào thần kinh riêng lẻ trong não bộ.

Triển lãm “thực vật trong đời sống, văn hóa Cơ Tu“

Tại Bảo tàng Đà Nẵng - Cơ sở 2 (số 281 Phan Bội Châu, phường Bàn Thạch, TP Đà Nẵng) vào ngày 6-10 sẽ diễn ra triển lãm “Thực vật trong đời sống, văn hóa Cơ Tu“ do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng tổ chức, cùng sự tài trợ của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF).

Góc truyền cảm hứng từ Triển lãm về phụ nữ trong lĩnh vực khoa học

Từ ngày 21 đến 30-9, Bảo tàng Đà Nẵng phối hợp với Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Việt Nam tổ chức Triển lãm với chủ đề “Phụ nữ trong Khoa học: Escape Road - Hành trình tìm kiếm các nhà Khoa học tương lai đạt giải Nobel và Góc truyền cảm hứng: Các nhà Khoa học nữ người Tây Ban Nha“, nhằm giới thiệu đến công chúng những câu chuyện về cuộc đời, hành trình nghiên cứu...