Hành trình đồng hành đầy nhân văn

Hơn 11 năm trôi qua kể từ khi đỡ ca sinh hiếm muộn đầu tiên bằng phương pháp IVF vào tháng 12-2014, bác sĩ chuyên khoa II (BSCKII) Nguyễn Thị Phương Lê - Trưởng Khoa Hiếm muộn BVPSN Đà Nẵng- vẫn không quên được ánh mắt buồn rười rượi của cặp vợ chồng trí thức lúc đến khoa nhờ y học can thiệp để có con. Cả hai đều trên 30 tuổi, từng vào TP Hồ Chí Minh thăm khám, điều trị. Quá trình thăm khám, tiến hành các bước xét nghiệm, BS Phương Lê phát hiện người vợ tuy có nhiều trứng nhưng lại không tốt. "Mỗi lần siêu âm, tôi cũng hồi hộp theo người bệnh. Sau nhiều lần làm các xét nghiệm, tôi khuyên vợ chồng này nên chấp nhận phương án xin trứng. Ban đầu họ do dự lắm nhưng rồi cũng đồng ý với phương án này. Và sự kiên trì, nhẫn nại cũng đã mang lại quả ngọt, một bé trai ra đời trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình và tập thể y, bác sĩ bệnh viện. Mới đây, họ dắt con trai 11 tuổi đến khoa thăm chúng tôi, gương mặt rạng ngời hạnh phúc…"- BS Phương Lê xúc động kể.

Qua BS CKII Phương Lê, được biết, tiền thân Khoa Hiếm muộn BVPSN Đà Nẵng là phòng Hiếm muộn thuộc Khoa Phụ sản Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng, thành lập vào năm 2000. Đến năm 2011, Khoa Phụ sản được tách ra thành Trung tâm Phụ sản nhi trực thuộc BVĐK Đà Nẵng và được tổ chức lại thành BVPNS Đà Nẵng vào năm 2012. Tháng 4-2014, BVPSN Đà Nẵng bắt đầu triển khai các hoạt động thụ tinh trong ống nghiệm. Với sự hỗ trợ, chuyển giao công nghệ từ PGS.TS Y học Vương Thị Ngọc Lan và BS Hồ Mạnh Tường – hai chuyên gia trong lĩnh vực thụ tinh trong ống nghiệm, ngày 25-12-2014, 3 bé đầu tiên chào đời bằng phương pháp IVF ra đời đánh dấu một bước tiến mới quan trọng của Bệnh viện trong lĩnh vực điều trị vô sinh, hiếm muộn. Việc triển khai thành công phương pháp IVF tại BVPSN Đà Nẵng đã giảm đáng kể thời gian đi lại cũng như giảm chi phí điều trị và căng thẳng về tâm lý cho bệnh nhân khu vực Đà Nẵng cũng như các tỉnh lân cận trong suốt quá trình điều trị…

Theo thống kê, từ năm 2014 đến nay, hơn 3.000 em bé đã được sinh ra nhờ các phương pháp hỗ trợ sinh sản tại Khoa Hiếm muộn này, trong đó có 2.300 đứa trẻ được sinh ra từ phương pháp IVF. Ngoài những thành công từ phương pháp IVF và thụ tinh nhân tạo (IUI), BVPSN Đà Nẵng còn hỗ trợ thành công nhiều trường hợp đặc biệt như bệnh nhân ít trứng, lạc nội mạc tử cung buồng trứng nặng, lớn tuổi, vô sinh nhiều năm, bệnh nền phức tạp… Đặc biệt, tháng 12-2025, Bệnh viện đưa vào hoạt động khu điều trị chất lượng cao, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ và hiện thực hóa sứ mệnh "Trao hy vọng – Đón yêu thương", mang đến cơ hội tiếp cận dịch vụ điều trị hiếm muộn chất lượng cao cho người dân Đà Nẵng nói riêng, khu vực miền Trung nói chung.

Sự cần thiết của việc khám tiền hôn nhân

Theo BS CKII Phương Lê, sau hơn 20 năm đồng hành cùng những vợ chồng hiếm muộn trên hành trình tìm kiếm con yêu, bà nhận thấy nhận thức về việc khám sức khỏe sinh sản của người dân hiện đã có nhiều thay đổi theo chiều hướng tích cực.

Cụ thể, trước đây, việc đi khám để tìm hiểu nguyên nhân vì sao muộn con chỉ dừng lại ở phụ nữ và thường rất muộn (qua giai đoạn vàng thời kỳ sinh sản ở nữ giới). Phần lớn các ông chồng rất ngại đi khám cùng vợ, vì sợ khi khám phát hiện nguyên nhân từ phía mình sẽ bị "lép vế" với vợ và gia đình. Từ nhận thức này dẫn đến việc chữa trị hiếm muộn trở nên khó khăn hơn. Thời gian gần đây, nhiều ông chồng đã chịu đi khám cùng vợ. Đặc biệt, có những đôi bạn trẻ đi khám sức khỏe sinh sản trước ngưỡng cửa hôn nhân.

Từ thực tế trong quá trình thăm khám, đầu năm 2026, khoa Hiếm muộn tham mưu với lãnh đạo bệnh viện để triển khai công tác khám tiền hôn nhân. Qua gần 3 tháng triển khai, đáng mừng là số lượng bạn trẻ đến khám sức khỏe tiền hôn nhân khá đông với 83 ca. Trong bối cảnh chất lượng cuộc sống có quá nhiều vấn đề đặt ra như hiện nay, sự kết hợp giữa lối sống hiện đại, áp lực công việc, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và các tác động tiêu cực từ môi trường sống (ô nhiễm không khí, đô thị hóa nhanh và xu hướng sinh con muộn) là những nguyên nhân phổ biến ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản. Chính vì vậy, theo BS Phương Lê, việc chăm sóc khả năng sinh sản bao gồm việc phòng ngừa, chẩn đoán, khám tiền hôn nhân và điều trị vô sinh là vô cùng cần thiết, góp phần cải thiện nòi giống.

Tại khoa Hiếm muộn, phóng viên có dịp trò chuyện với vài cặp vợ chồng trên 30 tuổi. Các bạn cho hay, vì muốn có sự nghiệp, kinh tế ổn định, vững vàng mới tính chuyện sinh con nên đến lúc họ muốn có con thì…không được. "Theo khuyến cáo của các bác sĩ, thời kỳ vàng cho việc sinh sản là trước 30 tuổi, chậm nhất là dưới 35. Chúng tôi lấy làm tiếc khi đã bỏ qua thời kỳ vàng đó, đến lúc muốn có con phải nhờ y học can thiệp. Hành trình mong có con yêu không phải muốn là được, mà phải kiên trì, phải có niềm tin, sức khỏe và cả tiền bạc nữa. Chúng tôi rất thấm thía lời khuyên từ các bác sĩ và muốn gửi nó đến các bạn trẻ trước khi bước vào ngưỡng cửa hôn nhân rằng, hãy hoàn thành trước rồi hãy tính đến chuyện hoàn hảo. Bởi nếu chờ đến khi có đủ điều kiện mới tính chuyện sinh con, cơ hội có con của bạn sẽ trôi đi. Theo thời gian, trứng sẽ già đi, việc thụ tinh sẽ khó hơn…"- một đôi vợ chồng gần bước vào tuổi 35 thổ lộ.

Được biết, với mục tiêu trở thành trung tâm hỗ trợ sinh sản hàng đầu tại Việt Nam và khu vực, thời gian qua, BVPSN Đà Nẵng không ngừng đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại, triển khai kỹ thuật mới, kỹ thuật chuyên sâu, giúp tăng tỷ lệ thụ thai thành công và bảo tồn khả năng sinh sản trong những trường hợp đặc biệt. Nhờ đó đã góp phần thay đổi cuộc sống của hàng nghìn cặp vợ chồng, trở thành địa chỉ tin cậy cho biết bao gia đình, vợ chồng hiếm muộn.

P.Thủy

Theo số liệu thống kê được Tổ chức Y tế thế giới WHO công bố đầu tháng 4-2023, trên toàn cầu, ước tính cứ 6 người thì có một bị ảnh hưởng bởi việc không thể có con vào một thời điểm nào đó trong đời. Tại Việt Nam, tỉ lệ vô sinh hiếm muộn ngày càng có xu hướng gia tăng và trẻ hóa…