Mưa ở quê thì khác, mưa xuống là người ta nghĩ đến mái nhà, đến ruộng vườn, đến những thứ đang phơi ngoài sân. Mẹ chạy đi gom quần áo, cha nhìn lên mái ngói xem chỗ nào dột. Nhà hàng xóm có ai đi vắng thì người bên cạnh cũng ghé qua xem giúp.

Ngày nhỏ tôi không thích mưa. Mưa làm con đường đến trường đầy bùn, có hôm vừa đi vừa phải nhấc chân thật cao để khỏi dính đất vào quần. Những hôm mưa lớn mẹ thường đứng ở cửa chờ, chiếc áo mưa đã cũ được treo sẵn trên móc chỉ cần thấy tôi về là mẹ lấy xuống.

Một trận mưa tôi nhớ mãi. Hôm ấy tan học trời đang bình thường thì mưa đổ xuống. Tôi đứng trú dưới mái hiên trường, mưa lớn đến nỗi nhìn ra cổng chỉ thấy một màn trắng. Bạn bè lần lượt được cha mẹ đón về, sân trường vắng dần chỉ có tôi đứng chờ. Rồi thấy cha từ ngoài đường đi vào. Cha mặc bộ đồ lao động quần còn dính bùn, trên tay là chiếc áo mưa cũ có lẽ cha vừa làm đồng về chưa kịp nghỉ đã đi đón tôi.

Cha không nói nhiều, ông chỉ khoác áo mưa cho tôi rồi bảo: "Về thôi con mẹ đang chờ". Tôi ngồi sau xe, chiếc áo mưa rộng, cha kéo về phía tôi nhiều hơn. Hai bên vai cha vẫn ướt. Con đường về nhà hôm ấy đầy nước, xe đi chậm. Tôi nhớ mình đã ôm lấy lưng cha và cứ nghĩ đường về nhà sao mà lâu. Bây giờ nghĩ lại tôi mới thấy con đường hôm ấy không dài. Chỉ là tôi còn nhỏ, còn cha thì khỏe.

Nhiều năm sau có những lần đi dưới mưa một mình, tôi mới nhớ chiếc áo mưa cũ của cha, nó chẳng đủ rộng cho hai người nhưng ngày ấy tôi luôn được che phần khô ráo hơn.

Cha mẹ tôi là vậy, những điều tốt nhất thường dành cho con, còn phần ướt, phần khó, phần thiếu thì mình giữ lại. Tuổi thơ của tôi còn có những buổi chiều mưa cả nhà ngồi trong căn bếp nhỏ.

Mẹ nấu cơm, cha sửa lại chỗ mái dột. Chúng tôi ngồi nghe tiếng mưa và chờ bữa tối, khi chỉ là bát muối mè đĩa rau luộc, nồi cá kho để dành từ bữa trước vậy mà ăn ngon.

Những năm tháng ấy nhà không có nhiều thứ nhưng ngày mưa cả nhà ở gần nhau. Có lẽ vì vậy mà đến bây giờ, mỗi khi nghe mưa tôi không nhớ những thứ mình từng thiếu, tôi chỉ nhớ những người đã có mặt bên mình.

Rời quê đi học, rồi đi làm, tôi mới thấy mưa ở mỗi nơi một khác, nơi mưa rất lớn nhưng tôi chẳng nhớ, nơi trời mưa cả ngày mà tôi vẫn thấy bình thường, chỉ có mưa quê là làm tôi đứng lại. Trong mưa có những thứ tôi từng quen, tiếng mẹ gọi ngoài sân, tiếng cha dựng chiếc xe vào hiên với mùi cơm mới, mùi đất ướt, mùi quần áo phơi chưa kịp khô và cả tiếng người trong xóm gọi nhau sau một trận mưa lớn.

Miền Trung quê tôi năm nào cũng có những mùa mưa, năm mưa nhẹ, năm mưa dai dẳng, những trận mưa làm nước ngoài đồng dâng lên, người lớn thức khuya để trông nhà, trông vườn. Sáng hôm sau ai còn rau thì nhặt rau, ai có bùn đất trước sân thì dọn bùn. Mất gì thì tiếc hư gì thì sửa. Người quê tôi quen với việc đó, mưa thì tránh, nước lên thì chống, mưa qua thì dọn rồi ngày mai lại ra đồng, đi làm, đi học.

Tôi thương quê mình nhất ở những điều bình thường ấy, không ai nói những lời lớn lao. Người ta chỉ giúp nhau một tay khi cần, nhà ai dột thì hàng xóm sang phụ, ai có việc thì người khác ghé qua. Chỉ là một bó rau, vài con cá, hay đơn giản là câu hỏi: "Nhà có sao không?" vậy là đủ.

Tháng mười năm nay, tôi lại nghe mưa, mưa rơi từ chiều. Trời tối sớm hơn, con đường trước nhà vắng người. Tôi đứng bên cửa nhìn nước chảy xuống sân bất chợt nhớ cha.

Tôi chợt hiểu có những câu nói đi theo mình lâu hơn mình tưởng. Ngày ấy tôi nghe xong rồi ngồi lên xe. Bây giờ nghe lại trong ký ức tôi thấy thương, thương cha của những ngày còn khỏe, thương mẹ của những năm tháng còn trẻ; thương một đứa trẻ từng nghĩ cha mẹ sẽ luôn ở đó, vẫn chiếc xe ấy, vẫn con đường ấy, vẫn căn nhà ấy nhưng thời gian không đứng lại.

Tháng mười, quê mình bắt đầu mùa mưa. Tôi ngồi nghe mưa, nhớ quê, nhớ nhà. Ngoài kia đất đang uống nước sau những tháng nắng, cây cối xanh lên, mấy luống rau sau vườn chắc ngày mai sẽ tốt hơn. Còn tôi giữa một buổi chiều mưa bỗng thấy mình muốn trở về.

Tôi muốn về ngồi bên hiên nhà nghe mưa rơi, ăn một bữa cơm quê và được nghe lại những câu hỏi tưởng như rất bình thường của ngày cũ. Và tháng mười với tôi không chỉ là mùa mưa mà đó là mùa của những ký ức trở lại, mùa của cha mẹ, mùa của căn nhà cũ, mùa của một chiếc áo mưa không đủ rộng nhưng đã che cho tôi suốt một quãng đời.

Mưa vẫn rơi ngoài hiên, quê mình lại bắt đầu một mùa mưa mới. Còn tôi nghe tiếng mưa biết mình vẫn còn một nơi để thương, để nhớ và để trở về.

Liên Phạm