Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho biết, tổng nguồn kinh phí dành cho lĩnh vực KH&CN, ĐMST và CĐS năm 2026 lên tới hơn 103.441 tỷ đồng. Bộ KH&CN đã hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương triển khai kế hoạch KH&CN, ĐMST và CĐS năm 2026 với tổng kinh phí hơn 51.868 tỷ đồng. Tính đến ngày 12-5, tổng số vốn giải ngân mới đạt hơn 7.945 tỷ đồng, tương đương 14,78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong lĩnh vực KH&CN, ĐMST và CĐS hiện thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung cả nước là gần 21,2% trong 5 tháng đầu năm 2026. Điều này cho thấy tiến độ giải ngân của lĩnh vực KH&CN đang chậm hơn nhiều so với mặt bằng chung.

Tại hội nghị, nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân cao đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai. Tuy nhiên, nhiều địa phương phản ánh còn gặp không ít khó khăn trong quá trình triển khai. Đối với Đà Nẵng, năm 2025 thành phố được Trung ương giao bổ sung 330 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách Trung ương cho hai dự án công nghệ thông tin trọng điểm. Tuy nhiên, do kế hoạch vốn được phân bổ vào cuối năm 2025 nên tiến độ giải ngân chịu áp lực lớn. Cụ thể, dự án Hạ tầng số và điện toán đám mây đã giải ngân 94,4 tỷ đồng trên tổng số 165 tỷ đồng, đạt 57,2%. Dự án Nền tảng số phục vụ chính quyền số giải ngân 82,4 tỷ đồng trên 165 tỷ đồng, đạt 50%. Về chỉ tiêu phân bổ kinh phí cho KH&CN, ĐMST và CĐS, Đà Nẵng phải bảo đảm đạt 3% tổng chi ngân sách nhà nước năm 2026, tương ứng khoảng 1.648.578 triệu đồng. Hiện thành phố đã bố trí khoảng 1.407.652 triệu đồng, đạt 2,56% chỉ tiêu; tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 5%.

UBND thành phố Đà Nẵng đang khẩn trương phê duyệt danh mục 69 dự án giai đoạn 2026-2030 với nhu cầu vốn năm 2026 hơn 1.079 tỷ đồng nhằm hoàn thiện thủ tục đầu tư, bảo đảm tổng chi cho lĩnh vực KH&CN, ĐMST và CĐS đạt và vượt mức 3% theo yêu cầu Trung ương giao. Thành phố đồng thời cam kết giải ngân 100% nguồn vốn được bố trí trong năm 2026. Đà Nẵng cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành sớm ban hành hướng dẫn cụ thể đối với các nội dung đặc thù của dự án KH&CN, ĐMST và CĐS để tạo thuận lợi cho địa phương trong quá trình triển khai.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh KH&CN, ĐMST và CĐS là động lực phát triển mới của đất nước, có vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa quản trị quốc gia. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải xác định giải ngân vốn cho KH&CN, ĐMST và CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách không chỉ của năm 2026 mà cả các năm tiếp theo. Theo Phó Thủ tướng, nguồn lực dành cho lĩnh vực này rất lớn, được bố trí tới 2% ngân sách nhà nước nên không thể để xảy ra tình trạng vốn đã giao nhưng không giải ngân được. "Mục tiêu là trong tháng 6-2026 phải cơ bản giải quyết xong các khó khăn, vướng mắc để từ sau tháng 6 trở đi tiến độ giải ngân đạt kết quả cao hơn", Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng yêu cầu ngay sau hội nghị, các bộ, ngành và địa phương rà soát toàn bộ danh mục dự án, nhiệm vụ KH&CN, ĐMST và CĐS để phân loại cụ thể. Những dự án có thể triển khai ngay phải tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ; những dự án còn vướng mắc phải xác định rõ nguyên nhân và xử lý theo đúng thẩm quyền. Đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu chấm dứt tình trạng phân bổ vốn dàn trải, manh mún, thiếu hiệu quả; ưu tiên tập trung cho các dự án có tính chiến lược, tạo đột phá và có sức lan tỏa lớn. Trong đó, các dự án liên quan đến cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng số dùng chung, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược phải được ưu tiên triển khai.

Lê Anh Tuấn