Thủ tướng Canada Mark Carney vừa đưa ra một trong những tuyên bố thẳng thắn nhất từ trước đến nay về sự thay đổi căn bản trong quan hệ giữa Canada và Mỹ, khi cho rằng mối quan hệ gần gũi lâu nay đã trở thành "điểm yếu chiến lược".
Phát biểu ngày 19-4 trong thông điệp video "Forward Guidance", ông Carney nhận định chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Donald Trump đã thay đổi sâu sắc, với việc áp thuế ở mức cao chưa từng thấy kể từ thời Đại Suy thoái. Theo ông, nền tảng thịnh vượng của Canada dựa vào hội nhập kinh tế với Mỹ nay không còn là lợi thế, buộc Ottawa phải điều chỉnh chiến lược. Thủ tướng Canada nhấn mạnh nước này không thể tiếp tục trông chờ vào việc Washington quay lại chính sách cũ. "Hy vọng không phải là kế hoạch, và hoài niệm không phải là chiến lược", ông nói, đồng thời khẳng định Canada cần giành lại quyền kiểm soát đối với an ninh, biên giới và tương lai của mình.
Trọng tâm trong định hướng mới là kế hoạch kinh tế quy mô 1.000 tỷ USD mang tên "Canada Mạnh mẽ" (Canada Strong), nhằm tái cấu trúc toàn diện nền kinh tế. Chương trình hướng tới xây dựng thị trường nội địa thống nhất, mở rộng các hành lang thương mại - năng lượng và tăng mạnh năng lực năng lượng sạch. Ottawa cũng thúc đẩy ký kết các hiệp định thương mại mới nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ - đối tác từng chiếm phần lớn xuất khẩu của Canada. Song song, chính phủ Canada công bố kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lớn nhất trong nhiều thập kỷ, hướng tới đáp ứng mục tiêu của NATO về mức chi tối thiểu 2% GDP. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố năng lực tự chủ chiến lược trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu ngày càng bất ổn.
Quan hệ Mỹ - Canada đã xấu đi rõ rệt thời gian qua do các biện pháp thuế quan và những phát biểu gây tranh cãi từ Washington. Giới quan sát cho rằng tuyên bố của ông Carney phản ánh mức độ rạn nứt sâu sắc chưa từng thấy trong quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng vốn được xem là ổn định nhất thế giới.
T.N
