(Cadn.com.vn) - Triển lãm mỹ thuật toàn quốc 2010 do Bộ VH-TT&DL phối hợp với Hội Mỹ thuật Việt Nam (MTVN) tổ chức diễn ra tại Hà Nội từ ngày 1 đến 15-12-2010 và tại TP HCM từ ngày 10-1 đến 26-1-2011.

Được tổ chức định kỳ 5 năm một lần, Triển lãm thu hút gần 5.000 tác phẩm của các tác giả ở cả nước, trong đó có hơn 800 tác phẩm của 735 tác giả được lựa chọn để trưng bày. BTC đã trao giải thưởng cho 48 tác phẩm xuất sắc nhất, gồm 3 giải Vàng, 6 giải Nhì, 9 giải Đồng và 30 giải Khuyến khích.

Triển lãm đã phản ánh khá toàn diện hoạt động sáng tạo của MTVN trong 5 năm (2006 – 2010). Các tác phẩm với các hình thức thể hiện phong phú như hội họa, đồ họa, điêu khắc, sắp đặt… phản ánh sinh động công cuộc xây dựng bảo vệ Tổ quốc, sự nghiệp CNH - HĐH đất nước trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế và đời sống xã hội đương đại.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, chất lượng tác phẩm tham gia và tuyển chọn trưng bày khá đồng đều với chủ đề, đề tài phong phú đa dạng. Bên cạnh những đề tài quen thuộc, xuất hiện một số tác phẩm đi vào các chủ đề phản ánh những khía cạnh của xã hội khá sâu sắc như vấn đề môi trường, giao thông, thế hệ trẻ, nhịp sống đương đại. Về Hội đồng Nghệ thuật (HĐNT) và cách thức chấm giải năm nay cũng hoàn toàn khác với những kỳ triển lãm trước đây. Theo đó, họa sĩ Lê Anh Vân - Hiệu trưởng Trường Đại học MTVN, đảm nhận vị trí Chủ tịch HĐNT ở chuyên ngành hội họa, đồ họa thay cho họa sĩ Vi Kiến Thành - Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh & Triển lãm, người đã nhiều năm tham gia nhiệm vụ này. Nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo đảm nhận trọng trách Chủ tịch HĐNT chuyên ngành điêu khắc và nghệ thuật sắp đặt.

Tại buổi khai mạc Triển lãm mỹ thuật toàn quốc 2010.

Tiêu chí chấm giải được quán triệt là không có một ưu tiên ngoại lệ nào ngoài các yếu tố nội dung, chất lượng nghệ thuật và tìm tòi sáng tạo. Nếu như các kỳ triển lãm trước, hầu như tỉnh, thành phố nào gửi tác phẩm tham dự thì cũng đều có tranh treo, nhưng năm nay, với việc xóa bỏ cách chấm giải theo kiểu cào bằng, cơ cấu... không ít tỉnh, thành phố không có tác phẩm nào góp mặt trong triển lãm. Theo đó, Thủ đô Hà Nội được chọn nhiều nhất với gần 500 tác phẩm; TP Hồ Chí Minh có 143 tác phẩm; TT - Huế có 26 tác phẩm; Đà Nẵng có 13 tác phẩm; 28 tỉnh, thành phố chỉ được chọn mỗi nơi từ 3 - 5 tác phẩm; 9 tỉnh, thành phố chỉ được chọn mỗi nơi 1 tác phẩm.

Đáng chú ý, chung quanh chất lượng tác phẩm cả 3 giải Vàng đều được trao cho các nghệ sĩ trẻ lần này, đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Họa sĩ Lê Anh Vân nhận xét, 2 tác phẩm hội họa đoạt giải Vàng đều thể hiện những sáng tạo mới và nội dung ý tưởng sâu xa. “Mầm đá” -  tác phẩm sơn dầu của Vũ Cương có đề tài rất cũ, rất quen, với những con người và cảnh vật miền núi, nhưng đã có sự tìm tòi thể hiện rất mới.

Những nhân vật – con người miền núi sống lẫn với đá, thở bằng hơi thở của đá, với những khao khát và mong muốn vươn lên. Hòa sắc và bố cục của bức tranh tạo nên một hiệu quả thị giác mới. Còn bức sơn mài “Hà Nội có cầu Long Biên” của tác giả Nguyễn Trường Linh cũng với một đề tài, hình ảnh rất quen thuộc, nhưng màu sắc trong tác phẩm này là một điểm mới. Sắc xanh trong sơn mài đã làm nên một tác phẩm không phải là một bức tranh phong cảnh bình thường.

Họa sĩ Duy Ninh bên cạnh tác phẩm tại Triển lãm.

Tác phẩm điêu khắc “Những bức thư thời chiến” của Nguyễn Quốc Thắng cũng là một thành công trong thể hiện đề tài. Câu chuyện tưởng như sẽ rất gượng gạo trong hội họa thì với điêu khắc nó lại được tạo hình bay bổng vừa hào hùng vừa lãng mạn. Tác giả đã rất khéo sắp xếp những bao thư rất thật cho nó một không gian vút bay như sự nôn nóng của những người gửi cũng như người sẽ nhận thư trong không gian chiến tranh nóng như lửa đốt.

Trong khi đó, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Hải Yến lại cho rằng, chất lượng của những giải vàng này cũng chỉ nhỉnh hơn những tác phẩm được chọn treo tí chút thôi. Và điều khiến bà lo ngại, là đâu đó trong những tác phẩm này, có sự “ảnh hưởng” của xu hướng hội họa mà bà bắt gặp đâu đó ở nước ngoài,...

Họa sĩ Duy Ninh, tác giả duy nhất của TP Đà Nẵng được trao Huy chương Đồng với tác phẩm Lời rừng (in độc bản). Tác phẩm là lời ngợi ca bản chất cội nguồn qua hình tượng hoa lá và chim muông, ngọn lửa và tổ ấm mang khát vọng của rừng... Theo nhận định của nhà nghiên cứu Huỳnh Hữu Ủy, những thủ ấn họa đầy chất siêu thực của Duy Ninh tươi sáng, nhưng rõ ràng cũng là hàm chứa những ray rứt của một tâm hồn đầy chiều sâu, giữa một thế giới tịch mịch và trầm lắng...

Triển lãm mỹ thuật toàn quốc 2010 diễn ra cùng thời điểm kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Trường ĐạI học MTVN, cũng là dịp để khẳng định MTVN có một bề dày truyền thống với những thành tựu đã được Nhà nước và nhân dân ghi nhận. Mục tiêu MTVN hướng tới vẫn là làm sao tạo ra được nhiều tác phẩm, công trình mỹ thuật tốt, tạo môi trường thẩm mỹ làm đẹp cho cuộc sống, góp phần giáo dục, hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam, để MTVN phát triển tốt, đóng góp với mỹ thuật thế giới và góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

T.T.S