Tôn vinh sự trung thực, cao thượng

Trong vai trò nước chủ nhà, Saudi Arabia gần như làm tất cả những gì có thể để lứa U.23 và giải đấu làm nên lịch sử. Rất tiếc, U.23 Saudi Arabia đã dừng bước ngay từ vòng bảng, sau ngay trận thua U.23 Việt Nam. Cần nhìn nhận rằng, đây chính là đội tuyển mà Liên đoàn bóng đá nước chủ nhà ưu ái đặc biệt, từ chuyến chuyên cơ "giải vây" thầy trò HLV Kim Sang-sik di chuyển từ Qatar sang hay điều kiện ăn ở, sân tập…

Nhưng trên khán đài, cổ động viên dày đặc của Saudi Arabia không la ó hay tỏ ra thù địch. Tương tự là diễn đàn của mạng xã hội.

Không riêng gì U.23 Việt Nam, câu chuyện sau thời điểm U.23 Saudi Arabia bị loại cay đắng vẫn diễn ra bình thường. Những đội tuyển "qua mặt" chủ nhà vẫn "bình yên" thi đấu, tuy khán đài trống vắng khán giả chủ nhà hơn.

Rõ rằng, ngược với kết quả thi đấu của đội tuyển trẻ, nước chủ nhà đã thành công trong việc xây dựng hình ảnh thể thao trung thực và cao thượng, bên cạnh nỗ lực xây dựng giải Saudi Pro League chuyên nghiệp, thu hút những thương hiệu Ronaldo, Benzema, N'Golo Kante… gia nhập. Điều này không dễ khi VCK U.23 châu Á đón tiếp 15 đội tuyển đến từ các quốc gia có nền văn hóa, thể chế và cả thói quen sinh hoạt, tiếng nói khác nhau.

Trọng tài, VAR và văn minh cổ vũ

VCK U.23 châu Á hội tụ không ít trọng tài nổi tiếng là "vua thẻ" hay "vua penalty". Và, đúng là các trận đấu trên đất Saudi Arabia có không ít thẻ vàng, thẻ đỏ, phạt 11m… đã được rút ra cho cầu thủ, HLV các đội. Chính U.23 Việt Nam đã được "hưởng lợi" từ 2 quả penalty thành bàn ở 2 trận đầu vòng bảng và thoát n" trong nhiều tình huống cầu thủ đối phương ngã trong vùng cấm đội nhà.

Công bằng mà nói, VAR đã lên tiếp đúng với chức năng của mình, tuy nhiên không thể chối bỏ rằng nó cũng được điều hành bởi con người mà ở đây là trọng tài. Một nỗ lực thật sự của AFC lẫn quốc gia đăng cai, bởi cả hai hoàn toàn có đủ "lý gio lý trấu" để can thiệp hay giàn xếp. Nhưng không.

Đã có vài nơi "lên tiếng" về sự ưu ái này nọ, nhưng không phải là đa số. Và đến nay, ngoài vài bất tiện với khung thời gian, thời điểm về lịch thi đấu, chưa thấy những người cầm cân nảy mực các trận đấu thiên vị U.23 chủ nhà. Điều hiếm thấy ở mọi giải đấu mang tính đối kháng cao như bóng đá.

Cũng có xô xát trong sân đấu, cũng có tiếng hét trên khán đài, nhưng cũng chỉ dừng lại ở mức cảm xúc hay nhất thời. Không khí cổ vũ chung vẫn toát lên sự văn minh. Những cổ động viên của đội tuyển bị loại, thay vì thất vọng, chê trách, ghét bỏ đã chuyển sang động viên, khích lệ…

Với bóng đá trẻ, được như vậy là tuyệt vời.

Từ U.23 châu Á- Saudi Arabia 2026, nhìn về SEA Games

Nếu Asiad Games nói chung hay các giải bóng đá châu lục nói riêng là "hồ lớn", thì SEA Games hay Asean Cúp, U.23 Asean Championship là "ao làng". Kéo theo đó quy mô, tính chuyên nghiệp dĩ nhiên phải khác nhau.

Dù U.23 châu Á- Saudi Arabia 2026 tính đến nay chưa thể khiến "cả làng đều vui", nhưng dấu hiệu công bằng tương đối hiện rõ. Ban tổ chức giải vẫn chưa thông báo đã phát hiện trường hợp gian lận tuổi, nhập tịch, doping…; bên cạnh đó cũng chưa có đoàn nào phàn nàn về chuyện ăn ở, di chuyển hay bị quấy rối, "khủng bố" tinh thần.

Từ đó nhìn về SEA Games 32 hay SEA Games 33 và các giải U.23 Đông Nam Á, mới thấy cách biệt "một vực một trời". Những sự cố của trận chung kết bóng đá nam SEA Games 32 giữa Indonesia vs Thái Lan, sai lầm của trọng tài ở chung kết bóng đá nữ SEA Games 33 giữa đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Philippines, gian lận nội dung thể thao điện tử và hàng loạt quyết định nhạy cảm khác… không chỉ phản ánh năng lực tổ chức có hạn mà còn mang nặng sự kỳ thị, toan tính.

Phải chăng đó là sự khác biệt, không từ yếu tố quy mô, giàu nghèo mà từ sự chuyên nghiệp, tầm nhìn và rộng hơn là văn hóa, văn minh. Đó là yếu tố mà lẽ ra, ngoài chuyên môn, Đông Nam Á hoàn toàn có thể đạt được, để… vươn tầm châu lục!.

T.S