(Cadn.com.vn) - Vàng được xem là “miền đất” nhạy cảm của kinh tế toàn cầu. Bởi thế, có dự đoán cho rằng, giá vàng năm 2012 sẽ “chọc thủng” mức 2.000USD/oz nếu các nước mua vào 500 tấn vàng để dự trữ. Thế nhưng cho đến thời điểm cuối năm, điều đó đã không xảy ra. Giá vàng sẽ đi về đâu khi thế giới bước vào một năm mới có nhiều dấu hiệu khởi sắc?

MỘT NĂM ĐẦY BIẾN ĐỘNG

Sau khi giảm sâu về dưới 280USD/oz vào cuối năm 2000, giá vàng thế giới bắt đầu tăng trở lại sau sự kiện 11-9-2001. Kể từ đó, kim loại quý này bắt đầu “tăng tốc”, lập kỷ lục 1.921,15USD/oz vào ngày 6-9-2011, đây là thời kỳ tăng giá dài nhất trong gần 100 năm qua.

Thế nhưng, giá vàng lại hạ nhiệt xuống 1.531USD/oz vào cuối năm 2011 nhưng vẫn tăng 7,8% so với đầu năm. Không dừng lại, biểu đồ biến động giá lại tiếp tục những “vũ điệu” rất riêng để đạt đỉnh 1.814,90USD/oz khi Mỹ tung ra gói kích thích định lượng không giới hạn QE3 vào đầu tháng 10-2012. Sau đó, giá vàng nhanh chóng “rớt” xuống do kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm, nhu cầu vàng tại Ấn Độ giảm, hoạt động kinh doanh vàng lắng xuống do nhiều nhà đầu tư bắt đầu nghỉ ngơi để chuẩn bị bước sang năm mới. Theo đánh giá của các nhà phân tích, một trong những nguyên nhân cơ bản khiến giá vàng đi xuống vào cuối năm là do nhu cầu vàng trên toàn thế giới giảm tới 11% vào quý III-2012, mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây. Vào tháng cuối cùng của năm, vàng đã rời ngưỡng kháng cự 1.700USD/oz và dao động quanh mức 1.650USD/oz.

Trên thị trường đã xuất hiện một số nhà đầu tư bán tháo để tránh rủi ro trước khi Mỹ bắt đầu những vòng đàm phán cuối cùng nhằm ngăn chặn “vực thẳm ngân sách”. Cuộc tranh luận trở nên gay gắt khi phe Cộng hòa muốn giảm chi tiêu, còn đảng Dân chủ nhất quyết đòi tăng thuế đánh vào tầng lớp giàu có. Nếu có thỏa thuận, kinh tế Mỹ có nguy cơ rơi vào suy thoái vào năm sau, khi các biện pháp tăng thuế và giảm chi tiêu tự động với tổng trị giá 600 tỷ USD có hiệu lực từ ngày 1-1-2013. Tuy nhiên, đà giảm của giá vàng sẽ được hạn chế khi Nhật Bản phát đi tín hiệu nới lỏng tiền tệ để thúc đẩy nền kinh tế đang gặp khó khăn.

Giá vàng trải qua năm 2012 đầy biến động.

KIẾN TẠO THỊ TRƯỜNG VÀNG TRONG NƯỚC

Bước đi quan trọng của NHNN trong năm 2013 là chuyển toàn bộ quan hệ vay mượn vàng sang quan hệ mua bán. Một khi các NH hoàn tất việc đóng trạng thái, chấm dứt huy động vàng, cơ quan quản lý sẽ bắt đầu kiến tạo lại thị trường với mục đích tăng thêm dự trữ quốc gia bằng vàng theo hướng có lợi nhất.

Có nhiều ý kiến tranh luận về mức chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước. Trước hiện tượng “bất thường” này, một số chuyên gia lo ngại, người mua vàng cất trữ sẽ bị thiệt hại khi mức chênh đã gần 5 triệu đồng/lượng. Họ cho rằng, chính sách chống “vàng hóa” nền kinh tế là tốt, nhưng tâm lý, thói quen, tập quán của người dân từ bao đời nay sẽ khó thay đổi. Đứng ở tầm vĩ mô, NHNN bảo lưu quan điểm không nhất thiết phải bình ổn giá vàng, chấp nhận để thị trường vàng trong nước trái chiều với thế giới trong một thời gian nhất định nhằm xử lý nốt những tồn tại. Hiện NHNN đang phối hợp với các DN, NH đủ điều kiện kinh doanh triển khai tổ chức mạng lưới mua bán vàng miếng. Như vậy, kể từ ngày 10-1-2013, hoạt động kinh doanh mua bán vàng miếng sẽ không còn phổ biến với 12.000 DN như hiện nay mà sẽ thu hẹp mạnh. Nhiều khả năng khi mạng lưới bị hạn chế, chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới sẽ càng lên cao, cách biệt giá vàng giữa khu vực nông thôn và thành thị là điều khó tránh. Dự kiến, sẽ có hơn 2.000 điểm giao dịch mua, bán vàng miếng thuộc 31 đơn vị (17 TCTD và 14 DN) được cấp giấy phép kinh doanh. Nếu đúng như kế hoạch, sau thời điểm này, ước tính có đến 10.000 điểm không được tiếp tục kinh doanh, mua bán vàng miếng vì chưa đủ các điều kiện đã quy định.

Trong năm 2013, NHNN sẽ tiếp tục triển khai chủ trương của Chính phủ về xóa bỏ tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế, hạn chế tình trạng đầu cơ, làm giá. Bên cạnh đó, tiến độ gia công vàng miếng SJC từ thương hiệu khác sẽ được thúc đẩy nhằm hỗ trợ các TCTD chi trả các khoản huy động, giữ hộ vàng đến hạn. Khi thị trường vàng miếng đi vào ổn định, bước đi cuối cùng để xóa bỏ “vàng hóa” nền kinh tế là Nhà nước tiến hành huy động nguồn lực vàng để phục vụ hoạt động SXKD.

GIÁ VÀNG SẼ TĂNG TRONG NĂM 2013?

Có nhiều dự đoán về giá vàng trong năm 2013 với xu thế tăng nhiều hơn giảm. Ngân hàng UBS (Thụy Sĩ) tiên đoán, giá vàng sẽ lên 1900USD/oz trong lúc nền kinh tế Mỹ còn bất ổn cộng với khả năng các NH T.Ư tiếp tục “bơm” tiền ra thị trường. Citigroup nhận định giá vàng trung bình năm 2013 ở mức 1.745USD/oz, NH BNP Paribas của Pháp lạc quan ở mức 2.150USD/oz. Riêng Cty tư vấn kim loại quý London (GFMS) tính toán, khi chính sách tiền tệ của nhiều nền kinh tế hàng đầu thế giới bắt đầu bình thường trở lại, mức giá kỷ lục hơn 2,000USD/oz có thể là đỉnh của giá vàng trong năm 2013. Cùng quan điểm, BMO Research cho rằng, triển vọng về gói kích thích tiền tệ cùng với lãi suất thấp của các nước sẽ đẩy giá vàng lên cao.

NH hàng đầu nước Mỹ (Bank of America) nhận định, những chính sách nới lỏng tiền tệ quy mô lớn của Fed và ECB sẽ đẩy giá vàng lên cao hơn. Theo đó, mức đỉnh của năm 2013 là 2.000USD/ounce, thậm chí có thể lên 2400USD/ounce vào năm 2014. Cùng quan điểm, NH HSBC khẳng định vào triển vọng đi lên của giá vàng mới mức trung bình trong năm 2013 là 1.850USD/ounce, gần sát với mức dự báo 1.840USD/ounce của NH Credit Suisse.

Dù muốn hay không, trong bối cảnh nhiều loại tiền tệ truyền thống đang bị mất giá, ngày càng nhiều NH T.Ư tăng cường mua vàng để đa dạng hóa danh mục dự trữ ngoại hối của mình. Vào những tháng cuối năm, Brazil mua vào 17,1 tấn (tháng 10), Hàn Quốc mua thêm 14 tấn vàng (tháng 11), một số nước khác cũng “ôm” vàng như Nga, Kazakhstan, Ukraine, Mexico, Bolivia, Thái Lan, và Philippines. Về triển vọng kinh tế, Mỹ có thể chấm dứt tình trạng “èo uột” như hiện nay nhưng họ không đủ sức để cải thiện được phần còn lại của thế giới.

Những yếu tố nêu trên sẽ tác động vào thị trường vàng với kỳ vọng biến động theo quy luật cung cầu. Giá vàng sẽ tiếp tục tăng nhưng sẽ không gây ra những “cú sốc” lớn như các năm về trước. Thị trường vẫn còn bóng dáng của nhiều nhà đầu tư đang mong chờ một đợt tăng giá mới sau những “gợn sóng” êm dịu vào cuối năm.

Văn Khoa