(Cadn.com.vn) - “Mưu trí, dũng cảm” là nhận xét của nguyên Cố vấn Ban Chấp hành T.Ư Đảng Võ Chí Công dành cho Thiếu tướng Lương Soạn khi còn là một thanh niên với nhiệm vụ bảo vệ, liên lạc cho cơ quan Tỉnh ủy Quảng Nam trong những ngày còn hoạt động bí mật trước Cách mạng Tháng 8-1945. Đó cũng là một trong những tố chất giúp Thiếu tướng được Đảng, Nhà nước và quân đội tin tưởng giao những trọng trách: Phó Ban chỉ huy công trình xây dựng Lăng và Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thiếu tướng Lương Soạn, tên khai sinh là Lương Ngoan, bí danh Nguyễn Hùng, sinh tháng 2-1923, tại làng Diêm Trường, phủ Tam Kỳ, nay thuộc thôn Hòa An, xã Tam Giang, H. Núi Thành (Quảng Nam). Đồng chí sớm được giác ngộ cách mạng, sau khi làm bảo vệ, liên lạc, in ấn, chuyển tài liệu cho Tỉnh ủy  Quảng Nam, đã thoát ly gia đình, tham gia Đội du kích Vũ Hùng-tổ chức tiền thân của LLVT tỉnh Quảng Nam, rồi gia nhập quân đội. Sau Hiệp định Genève, đồng chí tập kết ra Bắc, công tác ở Bộ Tư lệnh Công binh, làm Trưởng phòng Công trình....

Sau ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, xuất phát từ nguyện vọng của đồng bào, chiến sĩ cả nước, trong phiên họp ngày 29-11-1969, Bộ Chính trị T.Ư Đảng quyết định giữ gìn lâu dài thi hài Bác Hồ và xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng chí Lương Soạn được Bộ Tư lệnh Công binh phân công tham gia chuẩn bị xây dựng công trình ngay từ những ngày đầu. Đồng chí lần lượt đảm nhận nhiều vị trí quan trọng trong quá trình chuẩn bị và thi công công trình Lăng.

Đồng chí là một trong 4 cán bộ quân đội tham gia phái đoàn của Việt Nam làm việc với phái đoàn của Liên Xô nhằm soạn thảo “Dự thảo nhiệm vụ thiết kế Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh” từ ngày 9 đến 23-1-1970 tại Hà Nội; làm Phó Trưởng ban Chỉ huy công trình xây dựng Lăng (lấy phiên hiệu công trường 75808)  do Phó Thủ tướng Đỗ Mười ký quyết định thành lập ngày 3-11-1971; Phó Trưởng đoàn của Việt Nam góp ý kiến bổ sung bản thiết kế kỹ thuật của Lăng do một phái đoàn của Liên Xô mang sang làm việc từ ngày 3-11 đến 3-12-1971.

Trong quá trình thi công Lăng, Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh Công binh làm nòng cốt tổ chức lực lượng thi công, phối hợp với các cơ quan Bộ tuyển chọn CBCS, công nhân kỹ thuật ưu tú ở các quân chủng, binh chủng trong toàn quân. Từ tháng 9-1973, mô hình tổ chức của lực lượng bộ đội lắp các thiết bị của Lăng đã ổn định và hoạt động có hiệu lực, đồng chí Lương Soạn được Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Công binh cử tham gia “Bộ chỉ huy lắp máy”. Đồng chí cũng được cử phụ trách cơ quan đặc trách vừa giúp việc cho Bộ chỉ huy lắp máy, vừa giúp việc cho Ban Phụ trách và Ban chỉ huy công trường. Cơ quan đặc trách ở lúc cao điểm được tăng cường tới 90 cán bộ, đồng thời tham gia Ban cán sự Đảng thay mặt cho Đảng ủy Bộ Tư lệnh lãnh đạo toàn diện các mặt công tác của bộ đội tại Lăng Bác.

Chúng con canh giấc ngủ của Người.

Thời gian tham gia xây dựng Lăng, đồng chí đã đem hết tâm trí, lòng tôn kính Chủ tịch Hồ Chí Minh, góp phần đưa Lăng vào sử dụng đúng dịp kỷ niệm lần thứ 30 Ngày Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh 2-9 (1945-1975). Với những đóng góp trên, sau khi công trình Lăng được khánh thành, Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được thành lập, đồng chí Lương Soạn được điều động về Bộ Tư lệnh, một thời gian sau được đề bạt giữ chức Tư lệnh với quân hàm Đại tá rồi Thiếu tướng.

Trên cương vị Tư lệnh, đối với nhiệm vụ giữ gìn lâu dài và bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí luôn xác định cho bản thân và giáo dục cho CBCS trong đơn vị nhận rõ đó là nhiệm vụ trọng tâm số một, tính nguyên tắc bất di bất dịch trong mọi hoạt động của đơn vị nói chung và bản thân mình nói riêng. Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đồng chí rất quan tâm đến việc xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, đặc biệt chú trọng đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ; giáo dục CBCS nâng cao tinh thần trách nhiệm, góp phần giữ yên giấc ngủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phục vụ khách viếng Người...

Tháng 3-1985, tuy tuổi đã ngoài 60, nhưng đồng chí vẫn tham gia cuộc hành quân dã ngoại với Đoàn Thanh niên Bộ Tư lệnh. Ngoài vũ khí trang bị, đồng chí cũng vai mang nặng trĩu chiếc ba lô trọng lượng 30kg, tham gia hành quân theo đội hình để động viên, giúp đỡ đoàn viên thanh niên, kể lại cho họ nghe về truyền thống cách mạng của quê hương, về quá trình giác ngộ, tham gia hoạt động cách mạng của mình. Kể về chuyến hành quân này, Đại tá Cao Đình Kiếm, Phó Chủ nhiệm Chính trị-Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng viết: “Chúng tôi luôn khâm phục, kính trọng người lãnh đạo, chỉ huy đứng đầu một đơn vị nhưng rất đức độ, dễ gần và hăng say, nhiệt tình với công việc, với phong trào quần chúng, nhất là thế hệ trẻ mà Tư lệnh luôn yêu quý và tin cậy”.

Với bao công việc, dự định còn dang dở thì đồng chí Lương Soạn ngã bệnh và từ trần ngày 24-6-1987. Cả cuộc đời của đồng chí đã dâng hiến cho cách mạng, cho quân đội đến giây phút cuối cùng. Và những ai từng có thời gian bên đồng chí đều cảm nhận ở con người này một phong cách sôi nổi, nhiệt tình, chất phác, tình cảm và dễ gần. Đó cũng là đức tính mà đồng chí đã học và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, xứng đáng với trọng trách đứng đầu Bộ Tư lệnh Bảo vệ giữ yên giấc ngủ của Người.

Phan Xuân Quang

(Bài viết có sử dụng tư liệu của Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh)