Sự ra đi của ông Jensen Huang đánh dấu bước ngoặt đối với Nvidia, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong làn sóng phát triển AI toàn cầu. Nhà sáng lập 63 tuổi đã gắn bó với tập đoàn từ năm 1993, đưa công ty từ một nhà sản xuất chip đồ họa trở thành nhà cung cấp bộ xử lý AI hàng đầu thế giới, với giá trị vốn hóa từng đạt khoảng 4.200 tỷ USD.

Ngày 12/11, Nvidia xác nhận ông Huang từ chức CEO và rời hội đồng quản trị. Giám đốc tài chính Colette Kress được giao điều hành tạm quyền trong thời gian công ty tìm kiếm người kế nhiệm. Nvidia không công bố cụ thể nguyên nhân ông Huang rời vị trí, nhưng quyết định được đưa ra sau nhiều ngày xuất hiện những thông tin gây tranh cãi liên quan đến đời tư và an ninh quốc gia.

Từ bê bối đời tư đến những nghi vấn an ninh quốc gia

Trước khi rời vị trí, ông Huang đã công khai thừa nhận không chung thủy với vợ trong bức thư gửi nhân viên ngày 8/11. Ông xin lỗi người bạn đời và hai con, thừa nhận những hành động của mình đã gây tổn thương cho gia đình và không có lời bào chữa nào. Ông cũng đề nghị truyền thông tôn trọng sự riêng tư của người thân.

Theo truyền thông Mỹ, ông Huang bị cho là có quan hệ ngoài hôn nhân với ít nhất hai phụ nữ, trong đó có Alice Huang, cựu lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ Megaspeed tại Singapore. Người phụ nữ này bị giới chức Mỹ nghi ngờ có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc. Ngoài ra, The New York Times đưa tin ông Huang có quan hệ với bà Kimberly Powell, Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực chăm sóc sức khỏe của Nvidia, người báo cáo trực tiếp cho ông.

Những thông tin trên vượt khỏi phạm vi bê bối cá nhân khi xuất hiện nghi vấn về mối liên hệ giữa Alice Huang và hoạt động kinh doanh chip AI của Nvidia. Theo truyền thông Mỹ, Megaspeed đã mua hơn 4,8 tỷ USD chip AI tiên tiến của Nvidia kể từ tháng 6-2024. Doanh nghiệp này bị nghi cung cấp năng lực tính toán cho ngành công nghệ Trung Quốc.

Các nghi vấn xuất hiện trong bối cảnh Washington tranh luận gay gắt về việc cho phép xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc. Ông Jensen Huang từng nhiều lần phản đối các biện pháp hạn chế quá chặt chẽ, cho rằng Mỹ cần duy trì sự hiện diện của công nghệ nước này tại thị trường Trung Quốc. Theo các thông tin được công bố, doanh nghiệp Trung Quốc được cho là đã đặt mua hơn 2 triệu chip H200 của Nvidia, với tổng giá trị tiềm năng khoảng 54 tỷ USD. Tuy nhiên, đây mới là giá trị đơn đặt hàng, không đồng nghĩa với doanh số đã thực hiện.

Trung Quốc bác bỏ cáo buộc Alice Huang là gián điệp. Bộ Tư pháp Mỹ cũng cho biết chưa đưa ra kết luận về vấn đề này. Hội đồng quản trị Nvidia khẳng định không có cơ sở để tin rằng an ninh quốc gia đã bị tổn hại. Chuyên gia an ninh mạng Ritesh Kotak lưu ý chưa có bằng chứng xác thực cho thấy ông Jensen Huang cố ý hỗ trợ Bắc Kinh hoặc bí mật của Nvidia bị xâm phạm.

Sức ép chính trị lan tới nội các Tổng thống Trump

Hệ lụy từ vụ việc còn lan tới chính quyền Tổng thống Donald Trump, đặc biệt là Bộ Thương mại Mỹ. Bộ trưởng Howard Lutnick trở thành tâm điểm chỉ trích khi nhiều nghị sĩ đặt câu hỏi về hiệu quả giám sát hoạt động xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc.

Theo Reuters, Bộ Thương mại Mỹ từng trì hoãn việc đưa DeepSeek, nhà sản xuất chip nhớ CXMT cùng hơn 100 doanh nghiệp khác của Trung Quốc vào danh sách đen thương mại. Mỹ cũng trải qua khoảng thời gian dài không bổ sung doanh nghiệp Trung Quốc nào vào danh sách này, làm dấy lên nghi vấn chính quyền chưa quyết liệt trong kiểm soát các nguy cơ an ninh công nghệ. Một số cố vấn cấp cao của Nhà Trắng được cho là đã thảo luận khả năng ông Lutnick phải rời chính quyền. Bộ trưởng Thương mại cũng bị chất vấn về mối quan hệ gần gũi với ông Huang và việc thường xuyên tham vấn CEO Nvidia trong các quyết sách liên quan đến ngành công nghệ.

Tại Quốc hội, sức ép tiếp tục gia tăng. Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Tim Scott ngày 12-11 đề nghị ông Huang và Bộ trưởng Lutnick ra điều trần, đồng thời cảnh báo có thể sử dụng trát triệu tập nếu các bên không tự nguyện tham gia. Các nghị sĩ cũng yêu cầu Nvidia báo cáo về mối quan hệ giữa ông Huang và Alice Huang. Trong khi đó, các nghị sĩ Dân chủ đề nghị chính quyền bảo toàn toàn bộ hồ sơ liên quan đến hoạt động xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc để phục vụ điều tra, đồng thời đặt câu hỏi về trách nhiệm kiểm soát công nghệ nhạy cảm của các cơ quan chức năng.

Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump vẫn hoàn toàn tin tưởng Bộ trưởng Lutnick. Tuy nhiên, tranh cãi cho thấy vụ việc Nvidia đang trở thành phép thử đối với chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Mỹ, cũng như cách chính quyền cân bằng giữa lợi ích thương mại và an ninh quốc gia.

Cuộc đua tìm người kế nhiệm và tương lai dòng vốn AI

Tại Nvidia, nhiệm vụ trước mắt là duy trì sự ổn định trong quá trình chuyển giao quyền lực. Bà Colette Kress, người giữ chức Giám đốc tài chính từ tháng 9-2013, được đánh giá là nhân sự am hiểu sâu sắc hoạt động của tập đoàn. Trong thời gian bà đảm nhiệm vị trí này, doanh thu hằng năm của Nvidia tăng từ 4,13 tỷ USD trong năm tài chính 2014 lên 215,9 tỷ USD trong năm tài chính 2026.Tuy nhiên, việc bà Kress có trở thành CEO chính thức hay không vẫn chưa được xác định. Hội đồng quản trị sẽ xem xét cả ứng viên nội bộ lẫn bên ngoài. Tổng thống Trump cũng đề xuất cựu CEO Apple Tim Cook thay thế ông Huang, song chưa có dấu hiệu cho thấy ông Cook quan tâm đến vị trí này.

Giới phân tích nhận định thách thức lớn nhất đối với người kế nhiệm không chỉ là năng lực điều hành mà còn ở khả năng duy trì tầm nhìn chiến lược của người sáng lập. Trong hơn ba thập kỷ, ông Huang đã định hình hướng phát triển của Nvidia, từ chip đồ họa đến các bộ xử lý phục vụ trung tâm dữ liệu và AI, đồng thời xây dựng quan hệ với các đối tác công nghệ và nhà đầu tư lớn.

Một vấn đề đáng chú ý là kế hoạch huy động khoảng 500 tỷ USD từ các tổ chức tài chính nhằm phát triển hạ tầng AI. Nvidia đã thiết lập các thỏa thuận sơ bộ với những tên tuổi lớn tại Phố Wall như Apollo Global Management, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR.Theo kế hoạch, nguồn vốn từ các nhà đầu tư tổ chức và quỹ tư nhân sẽ được sử dụng để tài trợ cho trung tâm dữ liệu, nhà máy sản xuất chip và hạ tầng tính toán. Một phần cấu trúc tài chính dự kiến sử dụng chip AI của Nvidia làm tài sản bảo đảm, tương tự mô hình chứng khoán hóa bất động sản hoặc các dự án hạ tầng.

Việc ông Huang rời đi có thể khiến các đối tác xem xét lại điều khoản và mức độ rủi ro của những thỏa thuận này. Một số chuyên gia cho rằng các cam kết tài trợ chưa chắc bị hủy bỏ, bởi quyết định đầu tư vẫn phụ thuộc chủ yếu vào năng lực sản phẩm, nhu cầu thị trường và hợp đồng với khách hàng. Tuy nhiên, bất ổn trong ban lãnh đạo có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, yêu cầu mức lợi nhuận cao hơn hoặc kéo dài quá trình đàm phán.Dù vậy, sức mạnh công nghệ của Nvidia được đánh giá khó suy giảm trong ngắn hạn. Các bộ xử lý đồ họa tiên tiến của hãng vẫn giữ vị thế quan trọng trong hệ sinh thái AI, trong khi nhu cầu xây dựng hạ tầng tính toán tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn. Một số nhà phân tích cho rằng thay đổi CEO khó tác động đáng kể đến năng lực phát triển sản phẩm của Nvidia trong vài năm tới.Tuy nhiên, khoảng trống lãnh đạo có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhân viên, khách hàng và nhà đầu tư, nhất là khi Nvidia giữ vai trò trung tâm trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung.

Sự ra đi của Jensen Huang không đơn thuần là cuộc thay đổi nhân sự cấp cao. Vụ việc đặt Nvidia trước nhiều thách thức về quản trị, pháp lý, chính sách xuất khẩu và huy động vốn. Trong bối cảnh AI tiếp tục trở thành lĩnh vực cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, cách Nvidia vượt qua biến động lần này có thể tác động đáng kể đến triển vọng toàn ngành công nghiệp AI.

AN BÌNH