Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông Qatar ngày 11-11, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán cấp cao của nước này, tuyên bố eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại" trạng thái trước khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát. Ông Ghalibaf cho biết Iran và Oman đã đạt được nhận thức chung về việc phối hợp quản lý tuyến hàng hải chiến lược này. Theo ông, vùng biển tại eo biển Hormuz không phải là vùng biển quốc tế và các quy định tại đây cần tuân theo luật pháp của hai quốc gia ven biển là Iran và Oman.

Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh Tehran tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn trong các cuộc tiếp xúc nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột. Ông Ghalibaf cho biết Iran đã chuyển câu trả lời chính thức thông qua Qatar, trong đó nêu rõ 7 điều kiện để tiến hành đàm phán hòa bình với Mỹ, và hiện đang chờ phản hồi từ Washington. Các điều kiện của Tehran bao gồm Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân đối với Iran, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận và chính thức tuyên bố kết thúc chiến tranh.

Theo ông Ghalibaf, những yêu cầu này đã được đề cập trong bản ghi nhớ ký tại Islamabad hồi tháng 6. Iran coi việc thực hiện các nội dung đã thống nhất là điều kiện cần thiết trước khi bước vào đàm phán với Mỹ. Nhà lãnh đạo Iran cho rằng trở ngại lớn nhất hiện nay là sự thiếu tin tưởng của Tehran đối với Washington. Tuy nhiên, ông nhận định một thỏa thuận vẫn có thể đạt được nếu Mỹ không đưa ra những yêu cầu quá mức hoặc có hành động làm gia tăng căng thẳng. Đáng chú ý, ông Ghalibaf tiết lộ các quan chức Mỹ đã đề nghị Tổng thống Nga Vladimir Putin làm trung gian thúc đẩy đàm phán trực tiếp giữa Washington và Tehran trong chuyến thăm Moscow.

Liên quan nguy cơ xung đột tái diễn, Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo Mỹ không nên tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào nước này. Ông cho rằng nếu Washington lựa chọn phương án quân sự, Tổng thống Donald Trump có thể phải đối mặt với một thất bại nữa và chịu thêm sức ép chính trị trong nước. Trước đó, ngày 11-11, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei cũng cảnh báo Tehran có thể mở rộng phạm vi đáp trả, nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ tại châu Âu và những khu vực xa hơn nếu Washington sử dụng các cơ sở này để tấn công Iran. Trong khi đó, Iran tiếp tục nhấn mạnh quyết tâm củng cố năng lực răn đe quân sự nhằm ngăn chặn nguy cơ bị tấn công trở lại.

Những tuyên bố liên tiếp từ các quan chức cấp cao Iran cho thấy triển vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông vẫn còn nhiều trở ngại, đặc biệt khi bất đồng giữa Tehran và Washington về điều kiện đàm phán, vấn đề an ninh và quyền kiểm soát eo biển Hormuz chưa được giải quyết.

B.N