Dọc theo những trục đường chính ở phường Bàn Thạch, phường Tam Kỳ của thành phố Đà Nẵng, nhiều trụ sở làm việc nằm kề nhau vẫn trong tình trạng "đóng cửa", chưa được đưa vào khai thác, sử dụng. Việc này không chỉ gây lãng phí nguồn lực đất đai, tài sản công mà còn ảnh hưởng đến không gian đô thị và tâm lý của người dân ở những khu vực từng là trung tâm hành chính cấp tỉnh trước đây.

Báo cáo của Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng cho thấy, sau sáp nhập đơn vị hành chính, thành phố Đà Nẵng có tổng số 3.805 cơ sở nhà, đất; trong đó 828 cơ sở không còn nhu cầu sử dụng gồm 247 cơ sở nhà, đất thực hiện chuyển đổi công năng vào mục đích nhà ở công vụ, y tế, giáo dục, hoạt động công cộng và 581 cơ sở nhà, đất giao Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, khai thác theo quy định.

Công tác xử lý trụ sở làm việc, tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính được xác định là nhiệm vụ khó, phức tạp. Mặc dù thành phố Đà Nẵng đã chủ động trong công tác sắp xếp, xử lý trụ sở làm việc, tài sản công, tuy nhiên thực tế hiện nay nảy sinh nhiều khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của các đơn vị liên quan.

Theo đánh giá của Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng, công tác quản lý, sử dụng tài sản ở các đơn vị, địa phương chưa thật sự chặt chẽ, việc thực hiện rà soát còn chậm, chưa thực sự quyết liệt trong chỉ đạo. Hầu hết các xã, phường hiện nay có cán bộ tài chính mới, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ nên chưa kịp thời nắm bắt, rà soát, đề xuất quản lý tài sản công. Bên cạnh đó, hồ sơ pháp lý về nhà, đất còn thiếu, chưa đầy đủ, nhiều trường hợp chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công tác kế toán tài sản công chưa xác định chính xác diện tích, giá trị tài sản. Ngoài ra, theo chủ trương của Trung ương, các cơ sở nhà, đất dôi dư ưu tiên được chuyển đổi công năng để bố trí cho y tế, giáo dục, sinh hoạt cộng đồng... Tuy nhiên, theo quy định, việc quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất phải đảm bảo phù hợp với các quy hoạch được phê duyệt như quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị...

Kiểm tra thực tế các trụ sở dôi dư ở khu vực phía Nam thành phố, Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã yêu cầu các sở, ngành liên quan phải thực hiện bàn giao rốt ráo những trụ sở phù hợp cho mục đích sử dụng giáo dục, y tế, các công trình phục vụ công cộng. Cuối tháng 4-2026, những cơ sở nhà đất dự kiến cho thuê hoặc bán đấu giá để phát triển thương mại dịch vụ phải sớm điều chỉnh bổ sung quy hoạch, hoàn thiện các thủ tục theo quy định để trình lãnh đạo UBND thành phố xem xét quyết định, qua đó thu hút các nhà đầu tư lớn vào khai thác, góp phần làm thay đổi diện mạo đô thị.

Tại các xã miền núi của thành phố Đà Nẵng, các trụ sở dôi dư cũng đang được chuyển đổi công năng sử dụng thành các điểm trường, nhà sinh hoạt văn hóa cộng đồng kết hợp với phòng tránh thiên tai. Chủ tịch UBND xã Tây Giang, ông Arất Blúi cho biết, các trụ sở dôi dư nằm trong quỹ đất do xã quản lý nên xã chủ động trong việc điều chỉnh quy hoạch để trình UBND thành phố thông qua phương án chuyển đổi công năng khai thác mới.

Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng kiến nghị lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng tiếp tục chỉ đạo người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường trách nhiệm, quyết liệt trong việc rà soát, tổ chức thực hiện bàn giao, tiếp nhận tài sản, hoàn thiện về hồ sơ pháp lý về đất đai và tài sản gắn liền với đất, quản lý tài sản đảm bảo hiệu quả, tránh lãng phí. Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà thành phố, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các đơn vị, địa phương khẩn trương bàn giao, tiếp nhận ngay nguyên trạng các cơ sở nhà, đất đã có quyết định của Chủ tịch UBND thành phố; khẩn trương đưa vào kế hoạch khai thác đối với từng cơ sở nhà, đất. Đồng thời, các sở ngành liên quan cần cập nhật, điều chỉnh kịp thời các quy hoạch đối với các tài sản dôi dư chuyển đổi công năng sử dụng, đưa vào khai thác bán, cho thuê.

Nhiều tỉnh, thành phố ở khu vực miền Trung – Tây Nguyên cũng đang khẩn trương điều chỉnh quy hoạch để sớm khai thác hiệu quả các cơ sở nhà đất dôi dư. Tỉnh Quảng Trị cũng đang nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch để xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư ở phường Đông Hà và Nam Đông Hà thành các nhóm phương án như: tiếp tục quản lý, bảo vệ, điều chỉnh quy hoạch sang đất thương mại, dịch vụ để kêu gọi đầu tư; bố trí cho phát triển không gian xanh, làm công viên; điều chỉnh sang đất dịch vụ, thương mại để đấu giá kèm tài sản trên đất; điều chỉnh sang đất ở, phân lô để đấu giá đất nền...

Theo Bộ Tài chính, đến nay 34 địa phương trên cả nước đã hoàn thành việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Tổng cộng 25.885 cơ sở nhà, đất đã được xử lý, bảo đảm 100% cơ sở đều có chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng, khai thác hoặc xử lý theo đúng quy định.

Trong số các cơ sở nhà, đất đã được xử lý, 8.515 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp; 2.913 cơ sở được bố trí làm cơ sở giáo dục, đào tạo; 618 cơ sở làm cơ sở y tế; 2.296 cơ sở làm thiết chế văn hóa, thể thao; 677 cơ sở phục vụ các mục đích công cộng khác và 91 cơ sở được bố trí làm nhà ở công vụ, nhà lưu trú công vụ. Bên cạnh đó, 4.495 cơ sở được giao cho các tổ chức phát triển quỹ đất hoặc đơn vị có chức năng quản lý, kinh doanh nhà để quản lý, khai thác; 6.280 cơ sở được sử dụng vào các mục đích khác theo quy định.

Phát biểu tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm những tháng còn lại của năm 2026, trong đó có việc rà soát, xử lý triệt để tài sản công dôi dư, không để xuống cấp, lãng phí. Các địa phương đang khẩn trương tháo gỡ những khó khăn vướng mắc phát sinh từ thực tế để các trụ sở làm việc dôi dư sớm được sử dụng, khai thác hiệu quả, trở thành nguồn lực cho phát triển.

Đỗ Trưởng