Iran phá vỡ thế yên lặng sau lệnh ngừng bắn

Tối 7-6 (giờ địa phương), Iran đã phóng nhiều loạt tên lửa đạn đạo nhằm vào miền Bắc Israel, đánh dấu cuộc tấn công trực tiếp đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran với Mỹ và Israel có hiệu lực từ ngày 8-4.

Theo truyền thông Iran, cuộc tấn công được thực hiện nhằm đáp trả đợt không kích của Israel vào khu vực ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut (Lebanon), nơi được xem là thành trì của lực lượng Hezbollah. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mô tả đây là một "lời cảnh cáo", đồng thời tuyên bố sẽ mở rộng quy mô tấn công nếu Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại Lebanon.

Kênh truyền hình Channel 12 của Israel cho biết Iran đã tiến hành ít nhất ba đợt phóng tên lửa liên tiếp. Trong khi đó, IRGC khẳng định các tên lửa nhắm vào nhiều căn cứ quân sự của Israel, trong đó có các căn cứ không quân Ramat David, Nevatim và Tel Nof. Tuy nhiên, quân đội Israel tuyên bố toàn bộ số tên lửa đã bị đánh chặn hoặc rơi xuống các khu vực trống, không gây thương vong hay thiệt hại đáng kể. Dù vậy, còi báo động không kích đã vang lên trên diện rộng tại nhiều thành phố ở miền Bắc và miền Trung Israel như Haifa, Hadera và Caesarea, buộc người dân phải sơ tán xuống hầm trú ẩn.

Ngay sau các vụ phóng tên lửa, Iran cũng thông báo đóng cửa một phần không phận ở khu vực phía Tây đất nước, trong khi Iraq và Syria có động thái tương tự nhằm đề phòng nguy cơ xung đột lan rộng.

Israel không kích trả đũa, nhiều thành phố Iran rung chuyển

Chỉ vài giờ sau đợt tấn công của Iran, Israel đã triển khai chiến dịch đáp trả quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận đã tiến hành các cuộc không kích vào nhiều mục tiêu ở miền Tây và miền Trung Iran. Truyền thông Iran đồng loạt đưa tin về các vụ nổ lớn tại thủ đô Tehran cũng như các thành phố Tabriz và Isfahan. Theo hãng tin IRNA, ít nhất hai vụ nổ mạnh đã được ghi nhận tại Tehran, trong khi nhiều tiếng nổ khác xuất hiện tại Isfahan. IRGC cho biết Israel đã sử dụng tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay trong đợt tấn công mới nhất. Ngoài các mục tiêu quân sự, truyền thông Iran còn cho biết một cơ sở hóa dầu tại thành phố Bandar-e Mahshar ở Tây Nam nước này đã bị tên lửa Israel đánh trúng, gây hư hại một phần nhà máy.

Sau các cuộc không kích, Iran lập tức đóng cửa không phận quanh sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran, đồng thời hủy nhiều chuyến bay tại sân bay Mehrabad. Phía Israel cáo buộc Iran đã phạm "sai lầm nghiêm trọng" khi lựa chọn con đường đối đầu quân sự. Tư lệnh quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, tuyên bố lực lượng vũ trang nước này sẵn sàng mở rộng chiến dịch quân sự nếu nhận được lệnh từ giới lãnh đạo. Trong khi đó, giới chức Iran tiếp tục cảnh báo rằng bất kỳ hành động leo thang nào của Israel sẽ phải đối mặt với các đòn đáp trả "mạnh mẽ hơn và mang tính hủy diệt".

Nguy cơ chiến tranh khu vực lan rộng

Diễn biến mới nhất cho thấy cuộc đối đầu giữa Iran và Israel không còn giới hạn trong phạm vi hai quốc gia mà đang kéo theo nhiều lực lượng đồng minh trong khu vực. Ngày 8-6, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã phóng tên lửa nhằm vào các mục tiêu ở Israel và cấm toàn bộ tàu thuyền Israel đi qua Biển Đỏ. Houthi cảnh báo mọi tàu mang liên hệ với Israel sẽ bị coi là mục tiêu quân sự hợp pháp. Động thái này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái diễn khủng hoảng hàng hải trên tuyến Biển Đỏ - một trong những tuyến vận tải thương mại quan trọng nhất thế giới. Cùng thời điểm, Hezbollah tại Lebanon xác nhận đã triển khai máy bay không người lái nhằm vào một tiền đồn quân sự của Israel ở miền Bắc nước này. Cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ sau khi Israel không kích khu vực ngoại ô phía Nam Beirut khiến ít nhất hai người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Trước tình hình an ninh xấu đi nhanh chóng, Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel đã đặt toàn bộ đất nước trong trạng thái "hoạt động hạn chế". Hệ thống trường học trên toàn quốc bị đóng cửa, các kỳ thi bị hoãn, các sự kiện đông người bị hủy bỏ và nhiều bệnh viện được yêu cầu chuyển sang chế độ khẩn cấp.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục thúc đẩy giải pháp ngoại giao nhằm tránh một cuộc chiến tranh quy mô lớn. Ông kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán và cho biết đã trao đổi với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu để đề nghị Tel Aviv không tiến hành các biện pháp trả đũa vượt quá mức cần thiết. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực trung gian của Washington, cả Iran và Israel đều phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp tục đáp trả nếu bị tấn công. Điều này khiến triển vọng duy trì lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh từ tháng 4 trở nên ngày càng xa vời.

Sau hơn hai tháng đàm phán bế tắc và những đợt trả đũa liên tiếp, Trung Đông đang đứng trước nguy cơ chứng kiến một vòng xoáy xung đột mới với quy mô lớn hơn, khó lường hơn và có thể tác động sâu rộng đến an ninh khu vực cũng như thị trường năng lượng toàn cầu.

AN BÌNH