+ Phóng viên: Thưa ông, trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu đang dần được áp dụng, các ưu đãi về tài chính truyền thống không còn là lợi thế độc quyền. Vậy Ban Quản lý đang xây dựng những "giá trị khác biệt" nào để các tập đoàn đa quốc gia chọn Đà Nẵng làm bến đỗ chiến lược thay vì các địa phương lân cận?

+ Ông Vũ Quang Hùng: Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu làm thu hẹp không gian cạnh tranh về ưu đãi, Đà Nẵng xác định rõ phải chuyển từ "thu hút bằng chi phí" sang "giữ chân bằng hệ sinh thái". Chúng tôi đang định hình Khu thương mại tự do Đà Nẵng như một nền tảng tích hợp đa chức năng, nơi doanh nghiệp có thể triển khai trọn vẹn chuỗi giá trị từ nghiên cứu, sản xuất đến logistics và thương mại trong cùng một không gian. Điều này giúp giảm chi phí giao dịch, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao khả năng thích ứng với biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.

Điểm khác biệt quan trọng hơn là thể chế. Đà Nẵng đang xây dựng mô hình quản lý "một cửa - tại chỗ", số hóa toàn bộ quy trình đầu tư, hải quan, thương mại, hướng tới tiêu chuẩn minh bạch và dự báo được - đây chính là yếu tố mà các tập đoàn toàn cầu quan tâm hơn cả ưu đãi thuế. Cùng với đó là hạ tầng chiến lược và kết nối vùng, đặc biệt là Cảng Liên Chiểu, Sân bay Quốc tế và Hành lang Đông - Tây, giúp Đà Nẵng trở thành điểm trung chuyển mới trong mạng lưới khu vực.

Tóm lại, chúng tôi không cạnh tranh bằng "giá rẻ", mà bằng một môi trường đầu tư có thể tạo ra giá trị dài hạn và ổn định cho nhà đầu tư.

+ Phóng viên: Thành phố đang đặt kỳ vọng rất lớn vào ngành vi mạch bán dẫn và AI, nhưng hạ tầng chuyên biệt và nhân lực chất lượng cao là bài toán không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Ban Quản lý có lộ trình cụ thể nào để "đi tắt đón đầu", chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện khắt khe như điện sạch, nước siêu tinh khiết và nhân sự thiết kế chip để không bỏ lỡ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu?

+ Ông Vũ Quang Hùng: Đối với các ngành như bán dẫn và AI, yếu tố quyết định không chỉ là ưu đãi, mà là mức độ sẵn sàng của hạ tầng và hệ sinh thái. DSEZA (Ban Quản lý Khu CNC và các KCN Đà Nẵng) tiếp cận theo hướng "chuẩn bị trước - kích hoạt nhanh".

Thứ nhất là chuẩn bị không gian phát triển. Khu Công nghệ cao Đà Nẵng đã hình thành quỹ đất sạch, có khả năng mở rộng linh hoạt, đủ điều kiện tiếp nhận các dự án công nghệ cao quy mô lớn ngay khi nhà đầu tư quyết định.

Thứ hai là hạ tầng kỹ thuật đạt chuẩn quốc tế. Chúng tôi đảm bảo cấp điện ổn định đa nguồn, từng bước chuyển sang điện sạch; hệ thống cấp nước quy mô lớn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu sản xuất; đồng thời chủ động chuẩn bị điều kiện cho các hệ thống nước siêu tinh khiết-yếu tố bắt buộc của ngành bán dẫn.

Thứ ba là nguồn nhân lực và hệ sinh thái tri thức. Đà Nẵng đang thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp - đại học - đối tác quốc tế để hình thành lực lượng kỹ sư thiết kế chip, AI và dữ liệu.

Điểm cốt lõi là chúng tôi không chờ đủ điều kiện mới thu hút đầu tư, mà đồng hành cùng nhà đầu tư chiến lược để hoàn thiện hạ tầng theo nhu cầu thực, từ đó rút ngắn chu kỳ hình thành ngành.

+ Phóng viên: Một vấn đề thường thấy là sự kết nối giữa khối FDI và doanh nghiệp địa phương còn khá lỏng lẻo. Ban Quản lý có giải pháp căn cơ nào để khuyến khích các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hỗ trợ của Đà Nẵng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thay vì để họ hoạt động như những "ốc đảo" độc lập?

+ Ông Vũ Quang Hùng: Thực tế cho thấy, nếu không có cơ chế kết nối hiệu quả, các dự án FDI dễ trở thành những "ốc đảo" tách biệt. Vì vậy, DSEZA xác định phải chuyển từ thu hút đầu tư đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái chuỗi giá trị.

Giải pháp đầu tiên là lựa chọn nhà đầu tư có vai trò dẫn dắt, không chỉ đầu tư sản xuất mà còn cam kết phát triển mạng lưới nhà cung ứng, chuyển giao công nghệ và tạo hiệu ứng lan tỏa.

Thứ hai là tái cấu trúc không gian sản xuất theo hướng tích hợp, đặc biệt trong Khu thương mại tự do, nơi sản xuất - logistics - dịch vụ - công nghệ được bố trí đồng bộ, giúp doanh nghiệp nội địa có cơ hội tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao.

Thứ ba là kết nối bằng dữ liệu thay vì chỉ bằng sự kiện. DSEZA đang xây dựng cơ sở dữ liệu chi tiết về nhu cầu của doanh nghiệp FDI và năng lực của doanh nghiệp địa phương, từ đó hình thành nền tảng kết nối cung - cầu thực chất.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành hệ sinh thái cộng sinh, trong đó doanh nghiệp Việt Nam không đứng ngoài chuỗi giá trị, mà trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

+ Phóng viên: Với các Khu công nghiệp truyền thống đã lấp đầy nhưng bắt đầu bộc lộ hạn chế về môi trường, đơn cử như KCN Hòa Khánh, Ban Quản lý đối mặt với thách thức gì trong việc chuyển đổi sang mô hình sinh thái? Liệu chúng ta có chấp nhận đánh đổi lợi ích ngắn hạn để kiên quyết loại bỏ các dự án lạc hậu, thâm dụng lao động nhằm nhường chỗ cho các dự án xanh và bền vững hơn?

+ Ông Vũ Quang Hùng: Việc chuyển đổi các khu công nghiệp truyền thống như Hòa Khánh không chỉ là yêu cầu về môi trường, mà là điều kiện bắt buộc để nâng cấp mô hình tăng trưởng. Chúng tôi nhìn nhận rõ các thách thức: hạn chế quỹ đất, áp lực cải tạo công nghệ và thiếu cơ chế thúc đẩy cộng sinh công nghiệp. Tuy nhiên, quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn.

DSEZA triển khai theo lộ trình hai bước. Trước hết là xây dựng "hạ tầng mềm"-số hóa dòng vật chất, năng lượng và triển khai sản xuất sạch hơn để tối ưu hiệu quả tài nguyên. Tiếp theo là đầu tư "hạ tầng cứng" như hệ thống tái chế nước, năng lượng dùng chung và nền tảng số kết nối doanh nghiệp.

Điểm quan trọng là quá trình chuyển đổi được thực hiện có lộ trình, có hỗ trợ và có chọn lọc, nhằm vừa đảm bảo ổn định sản xuất, vừa từng bước loại bỏ công nghệ lạc hậu.

Về dài hạn, đây không phải là sự đánh đổi, mà là sự tái cấu trúc để nâng cao chất lượng tăng trưởng, đưa khu công nghiệp từ mô hình "sản xuất thuần túy" sang "hệ sinh thái công nghiệp xanh và tuần hoàn".

+ Phóng viên: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

XUÂN TIẾN (thực hiện)