Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Tấn Hải – Phó Giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng cho biết, từ ngày 12-2 đến nay, trên địa bàn khu vực miền núi TP Đà Nẵng, chủ yếu tại các xã Phước Năng và Phước Chánh đã ghi nhận 7 trường hợp có biểu hiện ngộ độc thực phẩm liên quan đến việc sử dụng cá ủ chua do người dân tự chế biến; trong đó 4 trường hợp xác định liên quan đến độc tố Botulinum và 3 trường hợp nghi ngờ, chưa xác định nguyên nhân.

“Như vậy, trong thời gian ngắn đã ghi nhận nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm liên quan đến cá ủ chua, trong đó có chùm ca bệnh do độc tố Botulinum. Điều này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại cộng đồng ở mức cao, cần tiếp tục được theo dõi và kiểm soát chặt chẽ”- ông Nguyễn Tấn Hải đánh giá.

Trước tình hình các vụ ngộ độc liên tiếp xảy ra trên địa bàn xã, ông Lê Viết Thắng - Chủ tịch UBND xã Phước Năng cho hay, địa phương đã tận dụng hệ thống truyền thanh, truyền hình đến các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để đưa thông tin cảnh báo nguy hiểm từ món cá ủ chua đến người dân. Xã cũng tổ chức những buổi quán triệt cho các phòng ban, tổ chức chính trị - xã hội và các trưởng thôn, vận động người dân tự nguyện giao nộp các hũ cá chua đang lưu trữ và ký cam kết không tiếp tục sử dụng.

“Tính đến nay, người dân đã tự nguyện giao nộp hơn 30 hũ cá chua, khoảng 50kg. Gần 800 hộ dân trên địa bàn xã cũng đã ký cam kết với chính quyền về việc không sử dụng cũng như không lưu trữ các sản phẩm cá ủ chua không đảm bảo an toàn thực phẩm”- ông Thắng thông tin.

Liên quan đến các vụ ngộ độc trên, bà Lê Thị Hồng Cẩm – Phó Chi cục An toàn thực phẩm TP Đà Nẵng cho biết thêm, việc ngộ độc thực phẩm do độc tố Botulinum bất chấp các cảnh báo truyền thông xuất phát từ các lý do: Các món như cá muối ủ chua, thịt ủ chua là một phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của nhiều dân tộc miền núi. Tuy nhiên người dân thường tự chế biến tại nhà theo kinh nghiệm, thiếu hụt các kiến thức bảo đảm an toàn trong quá trình chế biến.

Sau khi lắng nghe ý kiến của các đơn vị liên quan, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động, kịp thời của Sở Y tế, các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương, các già làng, trưởng bản trong việc triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống ngộ độc thực phẩm thời gian qua.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế cho thấy, nguồn nguy cơ vẫn còn tồn tại trong cộng đồng và chưa được kiểm soát triệt để, đặc biệt tại các địa bàn có tập quán chế biến, sử dụng thực phẩm ủ chua. Việc tiếp tục ghi nhận các trường hợp nghi ngộ độc trong thời gian gần đây cho thấy nguy cơ phát sinh ca bệnh mới vẫn ở mức cao và có thể kéo dài nếu không có giải pháp kiểm soát hiệu quả hơn. Do đó, nếu không kịp thời điều chỉnh phương thức triển khai theo hướng quyết liệt, trực tiếp và thực chất hơn, nguy cơ phát sinh các trường hợp ngộ độc sẽ tiếp tục tồn tại và khó kiểm soát trong thời gian tới.

“Vừa qua nhờ sự hỗ trợ khẩn cấp từ Tổ chức Y tế Thế giới, các bệnh nhân đã may mắn được cứu chữa kịp thời bằng loại thuốc chuyên dụng. Tuy nhiên thuốc giải độc tố Botulinum vô cùng đắt đỏ và hiếm có. Nếu sau này lại xảy ra những trường hợp ngộ độc tương tự thì khó mà có thuốc để cứu chữa”- Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi nói.

Trước tình hình đó, lãnh đạo UBND thành phố giao Sở Y tế thành phố chủ trì, theo dõi sát diễn biến tình hình; chủ động tham mưu UBND thành phố các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ; đề xuất bảo đảm nguồn lực, đặc biệt là thuốc kháng độc tố Botulinum (BAT) và trang thiết bị hồi sức, đáp ứng yêu cầu cấp cứu, điều trị; tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho y tế cơ sở, nhất là tuyến xã miền núi về nhận diện sớm các dấu hiệu ngộ độc; chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, sơ cứu, cấp cứu và chuyển tuyến an toàn, kịp thời.

Song song với đó chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngộ độc; đẩy mạnh công tác truyền thông theo hướng trực quan, dễ hiểu; đồng thời tận dụng các kênh tiếp xúc y tế để hướng dẫn người dân nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc, vận động người bệnh và thân nhân tham gia tuyên truyền tại cộng đồng. Duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ công tác tại thôn, bản theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ”, bảo đảm kiểm soát trực tiếp đến từng hộ gia đình…

TRẦN TÂN