Thời gian gần đây, trên địa bàn TP Đà Nẵng đã xảy ra một số vụ việc thiết bị bay không người lái xâm nhập trái phép khu vực Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động cất, hạ cánh của máy bay dân dụng, gây thiệt hại kinh tế cho các hãng hàng không, làm gián đoạn lịch trình khai thác, đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng hành khách và phi hành đoàn.

Không chỉ gây mất an toàn bay, việc vận hành flycam trái phép tại các khu vực trọng yếu còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia. Trong bối cảnh các thiết bị bay không người lái ngày càng hiện đại, có khả năng ghi hình, truyền dữ liệu từ xa và hoạt động trên phạm vi rộng, việc quản lý chặt chẽ loại phương tiện này là yêu cầu tất yếu nhằm bảo vệ bầu trời bình yên của đất nước.

Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước đối với UAV và các phương tiện bay khác, Quốc hội đã ban hành Luật Phòng không nhân dân số 49/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1-7-2025, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong quản lý, sử dụng tàu bay không người lái. Trên cơ sở đó, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa các quy định về cấp phép, quản lý hoạt động bay và xử lý vi phạm.

Theo quy định hiện hành, nhiều khu vực được xác định là “vùng cấm bay” tuyệt đối đối với UAV/Flycam. Đây là các công trình quốc phòng, khu quân sự đặc biệt quan trọng; trụ sở làm việc của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương; cơ quan đại diện ngoại giao và các tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Bất kỳ hành vi tự ý đưa thiết bị bay vào những khu vực này đều bị nghiêm cấm.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định nhiều “vùng hạn chế bay” đòi hỏi người điều khiển phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt. Đó là vùng trời có độ cao trên 120m so với mặt đất; khu vực tổ chức lễ hội, sự kiện thể thao, hội nghị lớn hoặc nơi tập trung đông người. Việc sử dụng flycam tại các khu vực này nếu không được kiểm soát có thể gây nguy hiểm cho người dân và ảnh hưởng đến công tác bảo đảm ANTT.

Một thực tế đáng lo ngại hiện nay là không ít người dân cho rằng flycam chỉ là thiết bị giải trí nên có thể sử dụng ở bất cứ đâu. Chính nhận thức sai lầm này đã dẫn đến nhiều trường hợp vi phạm. Theo quy định mới, chỉ những thiết bị có trọng lượng cất cánh tối đa dưới 0,25kg, phục vụ mục đích vui chơi giải trí, hoạt động ngoài khu vực cấm, khu vực hạn chế và luôn nằm trong tầm nhìn trực tiếp của người điều khiển mới được miễn thủ tục cấp phép.

Đối với các thiết bị từ 0,25kg trở lên hoặc sử dụng cho mục đích thương mại, dịch vụ, truyền thông, quay phim, khảo sát, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động chuyên môn khác, người sử dụng bắt buộc phải được cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Quốc phòng cấp phép trước khi tổ chức bay.

Các chuyên gia hàng không cho biết, chỉ một chiếc flycam nhỏ va chạm với động cơ máy bay trong quá trình cất hoặc hạ cánh cũng có thể gây ra hậu quả khôn lường. Trên thế giới đã ghi nhận nhiều sự cố liên quan đến UAV buộc các sân bay phải tạm dừng hoạt động hoặc điều chỉnh lịch bay. Vì vậy, mọi hành vi chủ quan, thiếu ý thức khi sử dụng flycam đều có thể trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với an toàn hàng không.

Để tránh vi phạm pháp luật, Công an TP Đà Nẵng khuyến cáo người dân trước khi vận hành thiết bị bay không người lái cần chủ động tra cứu các khu vực cấm bay, hạn chế bay trên trang thông tin chính thức của Bộ Quốc phòng tại Hệ thống tra cứu khu vực cấm bay Bộ Quốc phòng. Đồng thời, cần tìm hiểu kỹ các quy định về hồ sơ, thủ tục cấp phép, kế hoạch bay và trách nhiệm của người điều khiển.

Theo quy định, hồ sơ đề nghị cấp phép bay phải thể hiện đầy đủ thông tin về người điều khiển, phương tiện bay, mục đích sử dụng, vị trí, thời gian và độ cao dự kiến. Việc cấp phép được thực hiện thông qua cơ quan quân sự có thẩm quyền, bao gồm Cục Tác chiến- Bộ Tổng tham mưu, Bộ Tư lệnh các Quân khu hoặc Bộ Chỉ huy Quân sự các tỉnh, thành phố theo phân cấp quản lý.

Mọi trường hợp cố tình vận hành UAV/Flycam khi chưa được cấp phép, bay sai khu vực, sai độ cao hoặc xâm nhập vùng cấm đều có thể bị xử phạt nghiêm theo quy định của pháp luật, đồng thời bị tịch thu phương tiện và xem xét trách nhiệm đối với các hậu quả phát sinh.

X.SƠN