Giá dầu Brent giao kỳ hạn tăng 2,90 USD, tương đương 2,77%, lên 107,51 USD/thùng vào lúc 6h13 ngày 14/9 (giờ Việt Nam). Giá dầu WTI của Mỹ tăng 2,27 USD, tương đương 2,27%, lên 102,32 USD/thùng. Trong đầu phiên, cả hai loại dầu này có thời điểm tăng hơn 3%.

Đà tăng diễn ra sau khi lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Saudi Arabia, trong khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một đường ống dẫn dầu quan trọng của Saudi Arabia cũng phải đóng cửa sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái, càng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung toàn cầu. Đường ống Đông - Tây dài khoảng 1.200 km là tuyến vận chuyển quan trọng giúp Saudi Arabia đưa dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư ra Biển Đỏ, qua đó tránh eo biển Hormuz. Việc tuyến đường này ngừng hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến lượng dầu tương đương khoảng 4% nguồn cung toàn cầu nếu tình trạng kéo dài.

Trong khi đó, tại Hormuz, Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) ngày 13-9 cho biết một tàu đang di chuyển qua eo biển bị một vật thể đâm trúng, gây cháy và buộc thủy thủ đoàn phải sơ tán. Iran cũng thông báo một tàu thương mại của nước này bị tấn công ngoài khơi, khiến một người thiệt mạng và 4 người bị thương. Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, nơi khoảng 20% lượng dầu thô thế giới được vận chuyển qua. Việc hoạt động hàng hải tại đây bị hạn chế đã khiến chi phí vận chuyển và bảo hiểm tăng mạnh, qua đó đẩy giá dầu thực tế trên thị trường giao ngay lên cao hơn mức giá thể hiện trên thị trường kỳ hạn.

Theo dữ liệu Bloomberg được dẫn lại, cước phí tham chiếu hằng ngày đối với siêu tàu chở dầu từ Trung Đông tới Trung Quốc đã lên gần 800.000 USD, mức cao kỷ lục. Chi phí vận chuyển dầu từ Vịnh Ba Tư tới Bắc Á cũng tăng lên khoảng 30 USD/thùng, so với 6 USD trước khi xung đột bùng phát. Phí bảo hiểm tăng lên khoảng 2,5 USD/thùng, từ mức chỉ 0,05 USD/thùng trước đó.

Tình trạng gián đoạn không chỉ ảnh hưởng đến dầu thô mà còn gây sức ép lên nguồn cung nhiên liệu thành phẩm. Các nhà máy lọc dầu đang vận hành với công suất cao hơn bình thường nhằm bù đắp lượng dầu thiếu hụt từ Trung Đông và Nga, song vẫn khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu thị trường.

Trong bối cảnh đó, hy vọng về một giải pháp ngoại giao nhanh chóng đang suy giảm. Oman ngày 13-9 thông báo hoãn cuộc họp giữa Iran và các nước vùng Vịnh, dự kiến diễn ra ngày 14-9 tại Salalah, nhằm tạo điều kiện để các bên tiếp tục tìm kiếm sự đồng thuận. Trước đó, Iran và Oman đã thảo luận trong nhiều tuần về cơ chế bảo đảm an toàn hàng hải qua Hormuz. Tehran cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Muscat để thống nhất thời điểm tổ chức cuộc họp mới.Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi từng tuyên bố ngay cả khi đạt được thỏa thuận với Oman, Tehran cũng chưa mở lại Hormuz nếu Mỹ chưa đáp ứng các yêu cầu của Iran. Điều này cho thấy khả năng nhanh chóng khôi phục hoạt động bình thường tại tuyến hàng hải chiến lược này vẫn còn xa.

Rủi ro đối với nguồn cung càng gia tăng khi Houthi tiếp tục gây sức ép tại khu vực Bab el-Mandeb. Lực lượng này tuyên bố tấn công một căn cứ quân sự ở miền Nam Saudi Arabia, trong khi Riyadh cáo buộc Houthi đứng sau các vụ tấn công xuyên biên giới.Bab el-Mandeb là cửa ngõ quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Việc Houthi gia tăng hoạt động tại khu vực này tạo thêm áp lực đối với các tuyến vận tải năng lượng quốc tế, vốn đã chịu tác động nặng nề từ tình trạng bất ổn tại Hormuz.

Các diễn biến liên tiếp khiến ngành dầu khí bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản xung đột kéo dài sang năm 2027. Các nhà sản xuất, thương nhân và nhà máy lọc dầu ngày càng ít kỳ vọng vào một giải pháp chính trị nhanh chóng, trong khi chi phí vận chuyển, bảo hiểm và tìm kiếm nguồn cung thay thế tiếp tục tăng.Giới phân tích cảnh báo, nếu các nỗ lực ngoại giao không đạt kết quả hoặc đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia không sớm hoạt động trở lại, giá dầu có thể tiếp tục tăng, hướng tới mức đỉnh 119,48 USD/thùng được thiết lập hồi đầu tháng 3-2026.

AN BÌNH