Đình Nại Nam được xây dựng năm 1905 (Ất Tỵ), đến nay đã 121 năm tuổi. Ngôi đình thờ Thành hoàng, Bổn xứ thổ thần cùng các vị tiền nhân có công khai khẩn, lập làng. Trải qua thời gian và chiến tranh, đình nhiều lần được tu bổ nhưng vẫn giữ được những nét kiến trúc cơ bản. Công trình được xây dựng bằng gạch, ngói và gỗ, mái lợp ngói âm dương, bên trong theo kiểu nhà rường ba gian hai chái. Nhiều cấu kiện gỗ được chạm trổ công phu với các hình tượng, hoa văn truyền thống.

Không chỉ mang giá trị kiến trúc, Đình Nại Nam còn là một "chứng nhân" của lịch sử. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, người dân địa phương từng sử dụng ngôi đình làm cơ sở bí mật phục vụ hoạt động cách mạng. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, ngày 4-1-1999, Đình Nại Nam được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Sáng 14-8, các hoạt động văn hóa, thể thao trong khuôn khổ lễ hội được khai mạc tại đình. Phát biểu tại lễ hội, Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Cường, Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Đình làng Nại Nam năm 2026 Phan Văn Thỏa nhấn mạnh, việc duy trì lễ hội có ý nghĩa trong tạo dựng không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, phát huy vai trò của người dân trong gìn giữ và trao truyền các giá trị truyền thống.

Điều đáng chú ý là lễ hội không dừng lại ở những nghi thức tín ngưỡng. Không gian văn hóa Mỳ Quảng năm 2026 được khai trương, giới thiệu món ăn gắn với đời sống văn hóa xứ Quảng. Cùng với đó là triển lãm tranh ký họa "Đà Nẵng, Nại Nam xưa và nay", triển lãm ảnh di sản Mỳ Quảng, quảng diễn bánh tráng và chế biến Mỳ Quảng truyền thống. Những hoạt động này giúp di sản không nằm yên trong sách vở hay phía sau cánh cổng di tích mà trở thành một phần của đời sống đương đại.

Từ những chiếc bánh, món ăn dân dã đến cách têm trầu, kết mâm bánh ngũ quả hay những trò chơi dân gian, nhiều phong tục được đưa trở lại không gian cộng đồng. Hội thi văn nghệ, trình diễn áo dài, múa sạp, đi cà kheo, kéo co, đẩy gậy, lật hình, lựa đậu... tạo cơ hội để nhiều thế hệ cùng tham gia, nhất là thanh thiếu niên. Đây cũng là cách để những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền bằng trải nghiệm thay vì chỉ bằng lời kể.

Lễ hội còn cho thấy văn hóa cộng đồng không chỉ là câu chuyện của quá khứ. Trong khuôn khổ chương trình, 36 em nhỏ được Công ty Cổ phần Đầu tư Khai thác Nhà ga Quốc tế Đà Nẵng trao học bổng đỡ đầu với tổng kinh phí 336 triệu đồng/năm; Công ty TNHH ATA Trí Việt trao 5 suất quà, mỗi suất 1 triệu đồng cho thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường. Những hoạt động này làm cho ngày hội làng thêm phần gần gũi, khi tinh thần tương trợ được tiếp nối trong đời sống hôm nay.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Cường Phan Văn Thỏa, lễ hội năm nay hướng đến việc thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng, khơi dậy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời thu hút thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên tham gia tìm hiểu và trải nghiệm. Địa phương cũng định hướng ứng dụng chuyển đổi số, truyền thông đa phương tiện để quảng bá hình ảnh Đình Nại Nam và di sản Mỳ Quảng, từng bước đưa lễ hội trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng.

Lãnh đạo phường Hòa Cường nhìn nhận, trong quá trình đô thị hóa, những không gian làng quê truyền thống ngày càng thu hẹp. Bởi vậy, sự tồn tại của một ngôi đình 121 năm tuổi giữa lòng đô thị không chỉ có ý nghĩa bảo tồn một công trình kiến trúc. Đó còn là cách giữ lại ký ức cộng đồng, những nghi lễ, phong tục và đạo lý "uống nước nhớ nguồn" đã được trao truyền qua nhiều thế hệ.

"Từ Đình Nại Nam, câu chuyện giữ "hồn làng" vì thế không phải là níu kéo quá khứ. Ngược lại, đó là đưa những giá trị tốt đẹp của quá khứ vào đời sống hiện đại, để người dân hôm nay vẫn có một nơi trở về, biết mình đến từ đâu và có trách nhiệm gì với những giá trị mà cha ông đã gìn giữ", Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Cường Phan Văn Thỏa cho hay.

Hải Định