Hàn Quốc - đi và ngẫm (3)

Thứ năm, 06/03/2014 10:21

* Bài 3: Nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống

(Cadn.com.vn) - Không biết ai đã từng đến với Bảo tàng dân gian Seoul, cung điện Gyeongbok có cảm nhận gì? Với riêng tôi, đây là nơi tái hiện cuộc sống truyền thống của người Hàn, là nơi lưu giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa đang dần bị văn hóa phương Tây lấn át...

Một góc cung điện Gyeongbok.

Sự kết nối liên hoàn giữa các điểm tham quan từ Nhà Xanh- Dinh Tổng thống sang Bảo tàng dân gian và cung điện Gyeongbok khiến du khách không cảm thấy quá mệt mỏi trong quá trình di chuyển từ nơi này sang nơi khác. Đấy có thể được xem là cách làm hay của các tour du lịch trong việc kết nối các điểm tham quan theo trình tự, rất hệ thống. Bước vào Bảo tàng Dân gian Hàn Quốc, tôi vô cùng ấn tượng về cách thiết kế, trình bày các hiện vật. Bảo tàng có 3 khu trưng bày và một khu trưng bày hiện vật đặc biệt ngoài trời.

Phòng trưng bày số 1 và 2 là nơi trưng bày các hiện vật giới thiệu "Lịch sử nhân dân Triều Tiên" từ thời kỳ đồ đá cũ, đồ đồng, thời Tam Quốc, thời Silla đến triều đại Joseon, sự chuyển đổi dần sang văn hóa phương Tây ngày nay... Tôi đặc biệt ấn tượng phòng trưng bày số 3. Có thể nói, đây là nơi tái hiện sinh động, đầy sáng tạo về cuộc sống truyền thống của người Hàn. Sự dung dị trong nghệ thuật trình bày, sắp đặt các hiện vật, tượng có thể giúp người tham quan dù không am hiểu tiếng Hàn có thể hiểu về những nét sinh hoạt truyền thống của người Hàn.

Theo đó, cách trình bày hiện vật được trình tự từ lúc con người được sinh ra với hình ảnh nhau thai được chôn cất nơi trang trọng nhất và đến lúc con người nhắm mắt xuôi tay với hình ảnh chiếc quan tài, nghĩa địa. Từ việc mô phỏng lễ đầy tháng, lễ trưởng thành, lễ cưới hỏi truyền thống, phép tắc trong một gia đình, cách tái hiện ngôi nhà xưa, chỗ nằm, chỗ ngủ của nam, nữ, những gian nhà truyền thống, nghi thức tôn sư trọng đạo..., phong tục truyền thống của người Hàn được tái hiện như một bức tranh thu nhỏ của xã hội phong kiến Hàn Quốc qua các triều đại. Qua đó, giúp du khách phần nào hiểu được sự ảnh hưởng của đạo giáo trong đời sống văn hóa của người Hàn.

Người Hàn cũng có tục địa táng như Việt Nam. Tuy nhiên, khác Việt Nam, mộ của vua và mộ của dân không có sự cách biệt lớn. Tất cả được khuôn tròn thành nấm mộ, phía trước có gắn tấm bia. Tấm bia của vua chúa chỉ khác là lớn hơn tấm bia của dân thường và cũng được an táng xung quanh khu đồi như người dân. Ngày nay, người Hàn Quốc chuộng hình thức hỏa táng với mục đích vừa tiết kiệm tài nguyên đất, vừa bảo vệ môi trường...

Trưng bày hiện vật giới thiệu lễ cưới truyền thống của người Hàn Quốc
trong phòng trưng bày số 3 Bảo tàng dân gian Seoul.

Tham quan cố cung Gyeongbok gần đó với 11 tòa nhà ở các vị trí khác nhau, tôi hiểu được phần nào vì sao nói tòa kiến trúc của Cung Gyeongbok là biểu tượng cho một nền văn hóa giàu có và lịch sử lâu đời. "Bối san lâm thủy" là quan điểm truyền thống của Hàn Quốc trong quá trình xây dựng các công trình nhà ở, nghĩa là xây dựng nhà tại địa điểm có núi phía sau và có sông phía trước. Nhà Xanh-Dinh tổng thống cũng vậy. Khi khôi phục lại cố cung, những người làm công tác bảo tồn di tích vẫn quyết định giữ giống như nguyên bản chính của cung điện ngày xưa với lối đi lại từ nơi ở của nhà vua qua hoàng hậu cũng như các công chúa, hoàng tử... là nền đất cát lạo xạo chứ không lát đá, với lý do ngày xưa là để phòng thích khách đột nhập vào cung, lính canh dễ nhận ra tiếng động.

Đặc biệt, khuôn viên nơi cung vua không trồng cây. Điều này cũng được giải thích là ngừa thích khách núp trên cành cây để lọt vào nơi vua ở... Mặc dù không phải là cung đẹp nhất trong 5 cung điện hiện còn lưu giữ tại Hàn Quốc, nhưng cố cung Cảnh Phúc được du khách tham quan nhiều nhất bởi đây là cung điện đầu tiên đặt nền móng của triều đại Chosun (Triều Tiên)- triều đại Nho giáo tồn tại lâu nhất (hơn 5 thế kỷ, từ 1392 đến 1910)... Nguyên thủy cung điện này rộng 40 héc- ta, có 330 dinh thự 6.500 phòng. Trải qua chiến tranh và hỏa hoạn, đến nay chỉ còn lại 11 dinh, phần lớn đều được trùng tu đến 90%. Trong cung, nơi đẹp nhất là Lầu Khánh hội. Trước cung Cảnh phúc, người ta cho phục dựng gần như nguyên bản phiên đổi gác canh...

Hôm đoàn tham quan là ngày thứ 5, chúng tôi chứng kiến từng đoàn HS mẫu giáo, tiểu học được cô giáo đưa vào tham quan bảo tàng. Các cháu được các cô hướng dẫn về cách đi, cách ngồi đúng vị trí để nghe hướng dẫn viên trình bày, giới thiệu. Cách giáo dục theo phương pháp này đã góp phần giúp các em nhỏ có ấn tượng, nhớ lâu hơn về những điều mình được học.

P.Thủy
(còn nữa)