(Cadn.com.vn) - Quan hệ giữa Nga với Iran gần đây xuất hiện những dấu hiệu rạn nứt. Nhật báo “Andishe No” (Iran) ngày 17-11 dẫn lời Nghị sĩ cấp cao thuộc Ủy ban Chính sách đối ngoại và An ninh quốc gia Iran, ông Heshmatollah Falahatpishe cho rằng, Nga đang sử dụng nước Cộng hòa Hồi giáo như “một con tốt” trong các thỏa thuận của Moscow với các cường quốc khác như Mỹ.

Phản ứng nói trên xuất hiện ngay sau cuộc hội đàm giữa hai Tổng thống Nga và Mỹ bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC ở Singapore ngày 15-11, đã lên tiếng cảnh báo chương trình hạt nhân của Iran, nếu nước này không minh bạch hóa và cam kết thực hiện các thỏa thuận như Dự thảo do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) đề xuất thì sẽ bị gia tăng các biện pháp trừng phạt.

Tiếp đó là việc Nga chưa cung cấp các tổ hợp tên lửa S-300 như đã thỏa thuận, đồng thời vừa tuyên bố lùi thời điểm đưa vào sử dụng nhà máy điện hạt nhân Bushehr đầu tiên của Iran. Hai sự kiện đó đã làm cho Iran tức giận. Ông Heshmatollah Falahatpishe  nhấn mạnh: “Các quan chức Nga một lần nữa đã bán Iran cho người Mỹ với giá cao hơn”.

Đề cập tới cuộc gặp giữa Tổng thống Nga và Mỹ ngày 15-11 tại Singapore, ông Heshmatollah Falahatpishe nói thêm: “Nga và Mỹ cũng từng thông đồng chống Iran và minh chứng là việc trì hoãn xây dựng nhà máy điện hạt nhân Bushehr, vốn dự kiến sẽ được hoàn công trong năm 2009. Song chúng ta thấy đấy người Nga lại thông báo trì hoãn. Thật đáng tiếc, người Nga luôn sử dụng Iran như một con tốt trong những thỏa thuận với các cường quốc khác”. Còn tờ “Tehran Times” xuất bản bằng tiếng Anh dẫn lời người đứng đầu Ủy ban Chính sách đối ngoại và An ninh quốc gia Iran ông Alaeddin Boroujerdi nói: “Tuyên bố khinh suất này của người Nga có vẻ không bình thường”?!

Trong khi đó, trả lời câu hỏi liên quan đến việc cung cấp các tổ hợp tên lửa S-300 cho Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Andrei Nesterenko khẳng định Nga luôn thực hiện có trách nhiệm các cam kết của mình trong lĩnh vực hợp tác quân sự - kỹ thuật và sẽ luôn giữ lập trường như vậy trong tương lai. Theo ông Nesterenko, từ nhiều năm nay, Nga hợp tác với Iran trong lĩnh vực này trên cơ sở nghiêm chỉnh tuân thủ các cam kết quốc tế của mình và do Nga chỉ cung cấp cho Iran vũ khí phòng thủ nên điều đó không thể làm mất ổn định tình hình khu vực Trung Đông.

Ông Nesterenko đưa ra tuyên bố trên sau khi Iran đổ lỗi cho Nga không thực hiện đúng hạn hợp đồng bán tên lửa S-300 đã ký. Ngoài chức năng bảo vệ các công trình công nghiệp lớn và các cơ sở hành chính cũng như các căn cứ quân sự và các trạm radar, tên lửa S-300 có khả năng tiêu diệt các tên lửa đạn đạo và máy bay đối phương ở cự ly 150km và độ cao 27km.

Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 15-11 đã giành được sự ủng hộ mạnh nhất từ Nga về vấn đề hạt nhân của Iran. Ảnh: AFP

Trước đó, Nga đã cung cấp cho Iran các dàn tên lửa phòng không “Tor-M1” có tầm bắn 12km. Về nhà máy điện hạt nhân Bushehr, ông Nesterenko dẫn lời Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Shmatko ngày 16-11 nói rằng việc đưa vào hoạt động nhà máy này sẽ không kịp vào cuối năm nay như dự kiến chỉ do nguyên nhân công nghệ mà các chuyên gia hai nước phải giải quyết. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 17-11 cũng tuyên bố việc xây dựng nhà máy điện nguyên tử Bushehr không liên quan gì đến cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.

Cùng ngày, trong chuyến thăm Trung Quốc khi phát biểu với báo chí tại Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên tiếng cảnh báo về “các hậu quả” nếu Tehran từ chối làm rõ chương trình hạt nhân của nước này. Ngay lập tức, đại diện Iran tại IAEA, ông Ali Asghar Soltanieh tuyên bố việc nước này xây dựng cơ sở làm giàu uranium thứ hai là “một thông điệp chính trị” cho thấy các lệnh trừng phạt cũng như khả năng một cuộc tấn công quân sự sẽ không bao giờ có thể làm ngừng chương trình hạt nhân của Tehran.

Ông Soltanieh cho rằng mối quan ngại của IAEA về việc Tehran có thể còn che giấu các hoạt động hạt nhân khác, sau khi nước này công bố cơ sở làm giàu uranium gần thành phố linh thiêng Qom hồi tháng 9 vừa qua, là một đánh giá chính trị không công bằng nằm ngoài quyền hạn của cơ quan này. Theo ông Soltanieh, việc Iran công bố cơ sở trên, được xây dựng nhằm đề phòng nhà máy làm giàu uranium chính ở Natanz bị ném bom, cho thấy Iran lưu tâm tới nghĩa vụ minh bạch trước IAEA. Ông Soltanieh cũng khẳng định: “Iran sẽ tiếp tục thực thi quyền sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình của nước này, kể cả việc làm giàu (uranium)”.

L.H (tổng hợp)