Làn sóng tăng giá đang lan rộng trong các nền kinh tế châu Âu theo hiệu ứng “domino”, khi chi phí năng lượng leo thang do xung đột Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên sản xuất, tiêu dùng và triển vọng tăng trưởng của toàn khu vực.
Theo số liệu từ Eurostat, lạm phát tại Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã tăng từ 1,9% trong tháng 2 lên 3% vào tháng 4. Tại Pháp, mức lạm phát cũng tăng mạnh, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với sức mua của người dân và chi phí hoạt động của doanh nghiệp.Nguyên nhân chính đến từ cú sốc năng lượng khi giá dầu và khí đốt gần như tăng gấp đôi. Hiệu ứng lan tỏa bắt đầu từ ngành năng lượng, với giá xăng tăng khoảng 19% và dầu diesel tăng hơn 30%, sau đó nhanh chóng ảnh hưởng tới các lĩnh vực sản xuất. Áp lực chi phí tiếp tục lan sang ngành công nghiệp và tiêu dùng. Nhiều mặt hàng như vật liệu cách nhiệt tăng giá từ 5% đến 20%, còn ngành dệt may và thực phẩm chịu tác động mạnh từ chi phí vận chuyển và nguyên liệu đầu vào. Các doanh nghiệp buộc phải chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng, khiến mặt bằng giá cả leo thang trên diện rộng.
Không chỉ dừng ở lạm phát, châu Âu còn đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng kéo dài. Ủy viên năng lượng EU Dan Jorgensen cho biết các quốc gia thành viên đã phải chi thêm hơn 30 tỷ EUR để nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch kể từ khi xung đột bùng phát, nhưng nguồn cung không tăng tương ứng. Ông cảnh báo đây có thể là một trong những cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong lịch sử.
Triển vọng kinh tế cũng trở nên u ám hơn khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hạ dự báo tăng trưởng của khu vực. Theo IMF, kinh tế Eurozone năm 2026 có thể chỉ tăng hơn 1%, trong khi lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao do chi phí năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng. Tổ chức này cảnh báo nếu xung đột kéo dài và các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, châu Âu có thể rơi vào suy thoái.Dù vậy, một số yếu tố vẫn giúp hạn chế đà tăng giá, như nhu cầu tiêu dùng yếu và thị trường lao động kém sôi động, khiến nguy cơ hình thành “vòng xoáy giá – lương” chưa rõ rệt. Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo cũng góp phần giảm bớt tác động từ cú sốc năng lượng.
Giới chuyên gia nhận định triển vọng kinh tế châu Âu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến địa chính trị và khả năng khơi thông các tuyến vận tải năng lượng. Nếu không có giải pháp ổn định nguồn cung, áp lực lạm phát và tăng trưởng chậm có thể tiếp tục kéo dài, đặt khu vực trước những thách thức kinh tế ngày càng lớn.
B.NGÂN
