Ngày 31-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối ứng với mọi quốc gia trên thế giới. Theo CNN, mức thuế đối với phần lớn hàng hóa mà Mỹ nhập khẩu sẽ tăng, kể cả với một số nước đã đàm phán được các thỏa thuận thương mại song phương.

Nhà Trắng thông báo rằng mức thuế cơ bản áp lên hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ sẽ giữ ở mức 10%, tương đương mức đã áp dụng từ ngày 2-4. Tuy nhiên, mức 10% này chỉ áp dụng với những quốc gia mà Mỹ có thặng dư thương mại, tức là Mỹ xuất khẩu sang các nước này nhiều hơn lượng nhập khẩu. Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, điều này áp dụng với hầu hết các quốc gia.

Mức thuế 15% sẽ là mức sàn mới dành cho những nước mà Mỹ đang thâm hụt thương mại. Khoảng 40 quốc gia sẽ phải chịu mức thuế 15% này. Với nhiều nước trong số đó, mức thuế này thấp hơn mức thuế đối ứng mà Mỹ công bố ngày 2-4, nhưng lại cao hơn đối với một số ít quốc gia.

Ngoài ra, hơn một chục nền kinh tế chịu mức thuế cao hơn 15% sau khi đã ký khung thỏa thuận thương mại với Mỹ hoặc sau khi ông Trump gửi thư trực tiếp cho lãnh đạo các nền kinh tế này để thông báo mức thuế cao hơn. Những nền kinh tế này nằm trong nhóm có mức thâm hụt thương mại lớn nhất với Mỹ.

Theo sắc lệnh do Tổng thống Trump ký nói trên, mức thuế cao nhất được áp cho Syria là 41%, tiếp đó là Lào, Myanmar với 40%. Mức thuế từ 30% trở lên có Algeria, Bosnia và Herzegovina, Iraq, Serbia, Nam Phi, Thụy Sĩ. Ngoài ra, Nhà Trắng cũng thông báo hàng xuất khẩu từ Canada vào Mỹ sẽ phải chịu mức thuế 35%, thay vì mức 25% hiện tại. Theo sắc lệnh, mức thuế đối ứng áp dụng với Việt Nam là 20%.

Sắc lệnh thuế mới được ban hành sau khi chính quyền Mỹ nhận được thông tin và khuyến nghị từ các quan chức cấp cao về tình trạng thiếu đối ứng trong quan hệ thương mại song phương, tác động của các rào cản thuế quan và phi thuế quan của các đối tác thương mại đối với xuất khẩu của Mỹ, năng lực sản xuất trong nước, chuỗi cung ứng trọng yếu và nền công nghiệp quốc phòng.

Sắc lệnh cũng quy định các biện pháp nghiêm ngặt đối với hành vi lẩn tránh thuế, trong đó hàng hóa bị phát hiện chuyển tải để trốn thuế sẽ phải chịu mức thuế bổ sung 40%, cùng với các khoản phạt và chi phí khác theo luật định.

Chế độ thuế mới sẽ không có hiệu lực vào ngày 1-8 như dự kiến mà sẽ có hiệu lực sau 7 ngày, tức ngày 7-8 để Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới có đủ thời gian thực hiện những thay đổi cần thiết nhằm thu các khoản thuế mới. Riêng với Canada, mức thuế mới vẫn sẽ có hiệu lực từ ngày 1-8.

Nhà Trắng cho biết một số đối tác thương mại được đề cập trong phụ lục sắp đạt thỏa thuận với Mỹ. Vì thế, các nền kinh tế đó sẽ tiếp tục chịu thuế như công bố đến khi thỏa thuận hoàn tất và ông Trump ban hành sắc lệnh tiếp theo để ghi nhận. Một quan chức Mỹ sau đó xác nhận với báo giới rằng còn nhiều thỏa thuận khác chưa được công bố.

Ngay sau khi Tổng thống Trump công bố các mức thuế quan mới đối với một loạt các quốc gia vào ngày 31-7 (theo giờ địa phương), phía Thái Lan và Campuchia đã có những tuyên bố liên quan đầu tiên. Theo tờ The Nation (Thái Lan), Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan, ông Pichai Chunhavajira, đã bày tỏ sự cảm ơn sau khi phía Mỹ công bố mức thuế quan mới được điều chỉnh, trong đó thuế áp lên hàng hóa Thái Lan giảm từ 36% xuống còn 19% - ngang bằng với nhiều nước trong khu vực. Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm 1-8, ông Pichai mô tả mức thuế 19% là biểu hiện của “tình hữu nghị mạnh mẽ và quan hệ đối tác thân thiết giữa Thái Lan và Mỹ”. Ông nhấn mạnh rằng việc giảm thuế sẽ giúp Thái Lan duy trì sức cạnh tranh toàn cầu, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo ra các cơ hội tăng trưởng kinh tế cũng như gia tăng thu nhập. Tuy vậy, ông Pichai cũng thừa nhận những thách thức hiện nay, đồng thời khẳng định chính phủ Thái Lan hoàn toàn thấu hiểu tác động của các chính sách thuế quan đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như người nông dân.

Trong khi đó theo tờ Khmer Times (Campuchia), phía Mỹ đã quyết định giảm thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ Campuchia xuống còn 19% (từ mức ban đầu là 49% và đã được giảm xuống 36% trong giai đoạn 1). Sáng 1-8, Thủ tướng Campuchia Hun Manet cũng đã có bài viết trên mạng xã hội bày tỏ sự cảm ơn đối với Tổng thống Trump trước động thái giảm thuế quan cũng như việc thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn gần đây với Thái Lan.

AN BÌNH