Mỹ khẳng định giám sát chặt kho uranium làm giàu của Iran

Trong cuộc phỏng vấn phát sóng ngày 10-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo dõi sát sao các địa điểm hạt nhân của Iran sau chiến dịch không kích do Mỹ và Israel tiến hành hồi tháng 6 năm ngoái. Khi được hỏi liệu Washington đã kiểm soát được lượng uranium làm giàu của Iran hay chưa, ông Trump tuyên bố: "Chúng tôi sẽ có được nó vào lúc nào đó, bất cứ thứ gì chúng tôi muốn". Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời nhấn mạnh quân đội nước này đang duy trì hoạt động giám sát liên tục đối với các khu vực chứa vật liệu hạt nhân của Tehran. Ông Trump tuyên bố Mỹ có khả năng theo dõi mọi hoạt động tiếp cận khu vực chứa uranium nhờ các hệ thống giám sát quân sự và lực lượng không gian. Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo bất kỳ lực lượng nào tiếp cận số uranium này đều có thể trở thành mục tiêu tấn công.

Trước đó, ngày 5-5, ông Trump cũng tuyên bố Mỹ có thể phải tiến hành một chiến dịch trực tiếp vào Iran để kiểm soát các tài sản hạt nhân còn sót lại sau các đợt không kích. Theo các nguồn tin quốc tế, khoảng hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao của Iran được cho là đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát tại các cơ sở hạt nhân bị Mỹ và Israel không kích hồi tháng 6 năm ngoái. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng xác nhận số vật liệu này hiện vẫn nằm dưới các khu vực bị phá hủy và chưa có kế hoạch thu hồi ngay. Tổng thống Trump cho rằng năng lực hạt nhân của Iran "đã bị xóa sổ", đồng thời nhấn mạnh Washington sẽ không để Tehran khôi phục khả năng tiếp cận số uranium này.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng nhấn mạnh cuộc chiến chỉ có thể kết thúc khi toàn bộ uranium làm giàu được đưa ra khỏi Iran và các cơ sở hạt nhân bị tháo dỡ hoàn toàn.

Liên quan tới vấn đề này, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moscow vẫn để ngỏ đề xuất tiếp nhận và lưu trữ uranium làm giàu của Iran, tương tự cơ chế từng được áp dụng trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Tuy nhiên, theo ông Putin, các bất đồng giữa Mỹ, Iran và Israel đang khiến tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc.

Ông Trump bác bỏ phản hồi của Iran với đề xuất hòa bình của Mỹ

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự chưa hạ nhiệt, Iran ngày 10-5 đã gửi phản hồi chính thức đối với đề xuất hòa bình mới nhất của Mỹ thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Theo truyền thông Iran, phản hồi của Tehran tập trung vào yêu cầu chấm dứt hoàn toàn xung đột trong khu vực, bảo đảm an ninh hàng hải tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu Mỹ cam kết không tiến hành các cuộc tấn công mới trong tương lai. Iran cũng yêu cầu Washington dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa và chấm dứt các biện pháp phong tỏa hàng hải nhằm vào các cảng biển của nước này.

Trước đó, Mỹ đã gửi tới Iran một đề xuất hòa bình gồm 14 điểm. Theo các nguồn tin, đề xuất 14 điểm do Washington đưa ra yêu cầu Iran ngừng toàn bộ hoạt động làm giàu uranium trong ít nhất 12 năm, bàn giao lượng uranium làm giàu ở mức cao và cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Đổi lại, Mỹ sẽ từng bước dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa và chấm dứt phong tỏa tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày sau khi ký kết thỏa thuận.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã nhanh chóng bác bỏ phản hồi từ Tehran. Trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Trong cuộc trả lời phỏng vấn sau đó, ông Trump tiếp tục cho rằng phản hồi của Iran "không phù hợp", song không nêu cụ thể điểm bất đồng.

Về phía Tehran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định nước này sẽ không khuất phục trước sức ép từ Mỹ. Ông Pezeshkian nhấn mạnh các cuộc đàm phán không đồng nghĩa với đầu hàng, mà nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân Iran và lợi ích quốc gia.

Trong khi đó, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục duy trì ở mức cao dù lệnh ngừng bắn đạt được hồi tháng 4 vẫn còn hiệu lực mong manh. Các cuộc đàm phán gián tiếp thông qua Pakistan hiện vẫn đang tiếp tục, song chưa ghi nhận đột phá đáng kể. Giới quan sát nhận định bất đồng liên quan tới chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát uranium làm giàu tiếp tục là rào cản lớn nhất đối với mọi nỗ lực hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

AN BÌNH