Không chỉ quản lý, mà còn đồng hành

Sáng 25-7, hội trường UBND phường Hòa Cường không chỉ có lãnh đạo địa phương, lực lượng Công an và các đoàn thể. Xen giữa những hàng ghế là những gương mặt đặc biệt: người từng liên quan đến ma túy, người sau cai nghiện, người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Họ là những thành viên đầu tiên của Câu lạc bộ Hòa Cường Niềm Tin (CLB).

Theo Công an phường Hòa Cường, hiện trên địa bàn có gần 80 trường hợp có khả năng liên quan đến ma túy đang được quản lý. Đây là những trường hợp điều trị nghiện bằng Methadone, người sử dụng trái phép chất ma túy đang quản lý tại nơi cư trú, người sau cai nghiện hoặc chấp hành xong án phạt tù về ma túy trở về địa phương.

Con số này cho thấy bài toán mà địa phương đang đối mặt không hề đơn giản. Bởi kinh nghiệm thực tế cho thấy, sau khi trở về cộng đồng, nhiều người vẫn phải đối mặt với hàng loạt rào cản: khó tìm việc làm, mặc cảm với quá khứ, sự dè dặt của xã hội và cả áp lực từ chính gia đình. Chỉ cần thiếu điểm tựa hoặc rơi vào môi trường cũ, nguy cơ tái nghiện luôn hiện hữu.

Đó cũng là lý do Hòa Cường không chỉ tập trung đấu tranh với tội phạm ma túy mà còn lựa chọn cách đi từ gốc, tức giảm "cầu" ma túy thông qua công tác quản lý, giáo dục và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Thực tế, ngay từ đầu năm 2026, phường Hòa Cường đã được xác định là một trong những địa phương trọng điểm thực hiện mục tiêu xây dựng phường không ma túy vào năm 2029, góp phần cùng TP Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu "thành phố không ma túy" vào năm 2030. Địa phương đã xây dựng lộ trình khá cụ thể: năm 2026 phấn đấu có 50% tổ dân phố không ma túy; năm 2027 đạt 70%; năm 2028 đạt 90% và đến năm 2029 đạt 100% tổ dân phố không ma túy. Cùng với đó, 156 tổ dân phố đã ký cam kết thực hiện các tiêu chí "không phát sinh người nghiện mới", "không có người vi phạm pháp luật về ma túy", "không tồn tại tụ điểm sử dụng trái phép chất ma túy" và "không trồng cây chứa chất ma túy".

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Cường kiêm Chủ nhiệm CLB Phan Văn Thỏa, bên cạnh việc đấu tranh xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, công tác quản lý, giáo dục, cảm hóa và giúp đỡ người có liên quan đến ma túy tái hòa nhập cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. "Thực tế cho thấy nhiều người sau cai nghiện luôn mong muốn làm lại cuộc đời nhưng gặp không ít khó khăn về việc làm, tâm lý, sự kỳ thị của xã hội và thiếu điểm tựa để vươn lên. Chính vì vậy, việc thành lập CLB Hòa Cường Niềm Tin là mô hình thiết thực, nhân văn, thể hiện sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với công tác phòng, chống ma túy theo hướng kết hợp hài hòa giữa quản lý, giáo dục và hỗ trợ", ông Thỏa nói.

Một "mái nhà chung" của niềm tin và cơ hội

Nếu trước đây việc tiếp xúc giữa lực lượng chức năng với người liên quan đến ma túy chủ yếu diễn ra trong các đợt kiểm tra, quản lý hoặc khi xảy ra vụ việc thì nay, thông qua CLB Hòa Cường Niềm Tin, những cuộc gặp gỡ sẽ diễn ra thường xuyên hơn, cởi mở hơn. Theo kế hoạch, mỗi tháng CLB sẽ tổ chức sinh hoạt định kỳ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của từng thành viên. Nhưng nội dung không chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật. Các thành viên sẽ được tư vấn pháp luật, tư vấn tâm lý, hỗ trợ y tế sau cai nghiện; được giới thiệu học nghề, kết nối việc làm, tiếp cận các chính sách vay vốn ưu đãi; đồng thời tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và sinh hoạt cộng đồng. Những trường hợp cần hỗ trợ khẩn cấp sẽ được lực lượng Công an phối hợp các đơn vị liên quan giải quyết ngay.

Đó cũng là điểm khác biệt của mô hình. Thay vì chờ người có nguy cơ tái nghiện phát sinh vi phạm mới can thiệp, chính quyền lựa chọn cách chủ động gặp gỡ, lắng nghe và đồng hành từ sớm.

Theo ông Phan Văn Thỏa, CLB không chỉ là nơi gặp gỡ, chia sẻ mà còn là cầu nối giữa chính quyền, lực lượng Công an, các đoàn thể, gia đình và cộng đồng trong việc đồng hành cùng người có liên quan đến ma túy.

"Tên gọi "Niềm Tin" thể hiện niềm tin của chính quyền, gia đình và cộng đồng đối với sự quyết tâm thay đổi của mỗi thành viên; đồng thời cũng là niềm tin để những người từng lầm lỡ mạnh dạn vượt qua mặc cảm, từ bỏ ma túy, xây dựng cuộc sống lành mạnh, có ích cho gia đình và xã hội", ông Thỏa chia sẻ.

Trong buổi sinh hoạt đầu tiên, phát biểu của ông Phùng Minh Nam, đại diện các thành viên CLB, khiến cả hội trường lắng lại. Ông nói, đối với các thành viên, đây không chỉ là một CLB mà là một "mái nhà chung" nơi mọi người có thể chia sẻ, động viên nhau vượt qua khó khăn và cùng hướng đến cuộc sống tích cực hơn. "Cuộc sống ai cũng có thể có lúc vấp ngã. Điều quan trọng không phải chúng ta đã trải qua điều gì, mà là hôm nay chúng ta lựa chọn sống như thế nào và ngày mai sẽ trở thành ai", ông Nam nói và thừa nhận việc lấy lại niềm tin của gia đình và xã hội không thể diễn ra trong ngày một ngày hai mà là cả một quá trình được xây dựng bằng những hành động cụ thể: chấp hành pháp luật, chăm chỉ lao động, sống có trách nhiệm và không ngừng hoàn thiện bản thân. "Niềm tin không phải tự nhiên mà có. Niềm tin được xây dựng bằng sự chân thành, trách nhiệm và những việc làm tốt mỗi ngày", một thành viên CLB khác chia sẻ.

Theo kế hoạch, phường Hòa Cường đặt mục tiêu 100% người liên quan đến ma túy trên địa bàn được tham gia CLB, được tiếp cận các chính sách hỗ trợ về pháp luật, y tế, tâm lý, việc làm và tín dụng. Đồng thời, phấn đấu 80% thành viên sau khi tham gia không tái nghiện, không vi phạm pháp luật về trật tự xã hội và không tái phạm tội liên quan đến ma túy.

"Phường Hòa Cường cam kết luôn đồng hành, hỗ trợ để các thành viên ổn định cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng. Thành công của CLB Hòa Cường Niềm Tin không được đo bằng số lượng hoạt động tổ chức, mà bằng số người thực sự thay đổi, số gia đình tìm lại hạnh phúc và sự bình yên của cộng đồng", lãnh đạo UBND phường Hòa Cường khẳng định.

Hải Định