Sông Phú Lộc bắt nguồn từ thôn Khánh Sơn (Hòa Khánh Nam, Liên Chiểu, Đà Nẵng) chảy qua các phường Hòa Minh, Thanh Lộc Đán và đổ ra vịnh Đà Nẵng thông qua cửa sông nằm trên đường Nguyễn Tất Thành thuộc P. Thanh Khê Đông (Thanh Khê). Những năm gần đây, con sông này biến thành “sông đen”, “sông hôi”. Đặc biệt, ngay điểm cuối của sông, sát cầu Phú Lộc, hằng ngày người dân và du khách đi lại trên đường Nguyễn Tất Thành ai cũng ái ngại nhìn cảnh nước từ một miệng cống đổ ra sông tung bọt trắng xóa như bọt xà phòng, đóng thành vũng rộng... Nhưng, bức xúc nhất và cũng là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất chính là những người sống gắn bó với “con sông quê hương”- cư dân 2 phường Thanh Khê Tây và Thanh Khê Đông.

Từ thực tế...

Nguyên nhân chính gây ra sự ô nhiễm nước sông và phát sinh mùi hôi là do một số hộ dân sống 2 bên bờ lấn chiếm nên khẩu độ của dòng sông đã bị thu hẹp, bùn lắng đọng dưới lòng sông rất nhiều, cửa xả của sông Phú Lộc bị sóng biển bồi lấp... gây ảnh hưởng đến việc thoát nước. Đặc biệt, nguồn nước sông phải tiếp nhận một lượng lớn nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý từ lưu vực có diện tích khoảng 800 ha, thông qua 5 tuyến mương thoát nước thải sinh hoạt, nước thải từ bãi rác Khánh Sơn, nước thải của các cơ sở sản xuất, trung tâm y tế trên địa bàn Q. Thanh Khê... và Trạm xử lý nước thải (XLNT) Phú Lộc.

Để ngăn chặn mùi hôi, người dân đã nhiều lần lấp cửa xả Trạm XLNT Phú Lộc.

Để cải thiện triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường sông Phú Lộc, năm 2007, được sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới (WB), dự án Đầu tư CSHT ưu tiên với tổng mức đầu tư 218 triệu USD (WB tài trợ 152 triệu USD) cho TP Đà Nẵng đến nay đã và đang được triển khai có hiệu quả, trong đó có công trình cải tạo môi trường sông Phú Lộc giá trị hợp đồng là 110,2 tỷ đồng và 301.500USD từ nguồn vốn ODA của WB và vốn đối ứng trong nước.

Thông qua đấu thầu quốc tế, Tổng Cty Sông Hồng-Bộ Xây dựng (nay là Tổng Cty Sông Hồng Miền Trung) đã thắng thầu phần xây dựng công trình này. Cho đến nay, công trình này đã gần hoàn thành và đưa vào sử dụng. Tuy vậy, vấn đề ô nhiễm môi trường tại điểm cửa xả sông Phú Lộc vẫn chưa được xử lý triệt để. Trước thực tế này, để giảm bớt mùi hôi, Trạm XLNT Phú Lộc đã cử cán bộ xuống xịt thuốc khử mùi hằng ngày, nhưng tình hình vẫn chưa có sự thay đổi đáng kể nên càng làm cho người dân thêm bức xúc. Hậu quả là vào hai ngày 24-6 và 3-7, nhiều người dân tại khu vực này tiến hành lấp cửa xả của Trạm XLNT Phú Lộc (thuộc tổ 25, P. Thanh Khê Tây), một số người quá khích phá bạt che chắn bọt và thu khí, lấp cửa xả làm cho mùi hôi càng bốc lên nhiều hơn.

Ông Phan Đức Mười, người dân tổ 25 phản ánh: “Mùi hôi bắt đầu bốc lên từ khoảng 5 giờ chiều hằng ngày và kéo dài cho đến sáng hôm sau khiến người dân chúng tôi không tài nào chịu nổi. Chúng tôi cũng đã kiến nghị nhiều ngành, nhiều cấp nhưng vẫn chưa thấy thay đổi gì hết”.

Công trình cải tạo sông Phú Lộc sắp hoàn thành.

... Đến biện pháp khắc phục

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Trung Minh Tân-Phó Phòng Tài nguyên môi trường Q. Thanh Khê cho biết, cống xả này gần khu dân cư và đã ô nhiễm nhiều năm nay nên việc phản ứng của người dân là điều dễ hiểu. Trước phản ánh của người dân, Phòng cũng đã đề nghị lên các cơ quan chức năng liên quan giải quyết sự việc. Ngày 18-7 vừa qua, UBND P. Thanh Khê Tây đã tổ chức cuộc họp hòa giải gồm: BQL cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, Cty thoát nước và XLNT, Phòng TN-MT quận để đối thoại với người dân. Theo đó, các bên chủ trương sẽ xây dựng một tuyến ống dài khoảng 120m từ cửa xả sông Phú Lộc ra thẳng biển để “ngầm hóa” mùi hôi nhằm giải tỏa bức xúc cho người dân, dự kiến trong tháng 9 này sẽ triển khai thực hiện và trong khoảng 3 tháng sẽ hoàn thành. Tuy nhiên, phía người dân cho rằng khi nào xây dựng xong hệ thống này họ mới cho xả và họ tiếp tục ngăn chặn việc xả nước thải tại cửa sông Phú Lộc.

Trao đổi với chúng tôi chiều 9-8, ông Mai Mã-Giám đốc Cty thoát nước và XLNT Đà Nẵng cho biết, nước thải tại cửa xả sông Phú Lộc là nguồn nước thải đã được xử lý, tuy nhiên do sử dụng công nghệ kỹ khí nên sau khi xử lý vẫn còn mùi. Vì vậy, trong thời gian chờ đợi thi công tuyến ống nói trên, Cty vẫn tiếp tục duy trì việc xịt thuốc để ngăn mùi và thu khí tại cửa xả để xử lý. Đồng thời cũng mong người dân trong khu vực hiểu và thông cảm để việc thi công được nhanh chóng.

Như vậy, phương án khắc phục ô nhiễm tại sông Phú Lộc đã có và đã triển khai. Từ đó, chúng tôi cho rằng, người dân sống cạnh con sông này cần nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo, ủng hộ công trình ngầm hóa tuyến cống để nó sớm hoàn thành, hạn chế tình trạng ô nhiễm trên sông Phú Lộc đang ảnh hưởng nặng nề đến chính bản thân và gia đình họ.

Anh Tuấn