(Cadn.com.vn) - Từ sau vụ tàu cá Trung Quốc va chạm với tàu Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản (JCG) hôm 7-9 tại quần đảo tranh chấp mà Nhật Bản gọi là Senkaku còn Trung Quốc gọi là Điếu Ngư đến nay, quan hệ giữa hai nước vẫn chưa tìm ra tiếng nói chung.

Cho dù hai nhà lãnh đạo có cơ hội gặp nhau giải tỏa những vướng mắc tại Hà Nội nhân Hội nghị cấp cao ASEAN với các đối tác cuối tháng 10, nhưng đến phút chót không thực hiện được. Ngay tại Hội nghị Thượng đỉnh  G-20 tại Seoul (Hàn Quốc) và Hội nghị Thượng đỉnh APEC diễn ra tại Nhật Bản, đã có những đồn đoán về cuộc gặp cấp cao Trung-Nhật nhưng vẫn không tín hiệu nào xuất hiện. Một nguồn tin được AFP trích dẫn ngày 12-11 cho hay, Tổng thổng Mỹ Barack Obama đã đảm bảo với Nhật Bản rằng, liên minh giữa hai nước sẽ vẫn vững chắc trong nhiều thập kỷ tới, đồng thời kêu gọi Tokyo và Bắc Kinh tìm kiếm giải pháp cho vấn đề tranh chấp lãnh thổ.

Trong tuyên bố này ông Obama đã nhấn mạnh tới sự cần thiết của các mối quan hệ ổn định giữa Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc, và kêu gọi hai cường quốc Châu Á giải quyết những bất đồng tồn tại giữa hai bên. Tổng thống Obama nói: “Mỹ, Trung và Nhật đại diện cho ba nền kinh tế lớn nhất thế giới, và vì vậy, chúng ta có cùng mối quan tâm trong việc thúc đẩy an ninh và thịnh vượng của mỗi nước cũng như trên toàn khu vực. Giải pháp hòa bình cho các bất đồng còn tồn tại và việc tuân thủ luật pháp và các quy định quốc tế là trọng tâm của những mục tiêu sau cùng này”.

Tàu tuần tra JCG trong một cuộc tập trận ở Vịnh Tokyo. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, trên thực tế tình hình tiếp tục có những động thái không ổn định khi Hãng tin Jiji dẫn lời các quan chức quốc phòng Nhật Bản cho biết , Tokyo sẽ phái thêm khoảng 100 binh sĩ tới hòn đảo xa xôi Yonaguni trên biển Hoa Đông - nằm ở cực Tây của nước này, cách Đài Loan khoảng 100 km về phía Đông, trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về các hoạt động của hải quân Trung Quốc.

Kế hoạch trên rút cuộc sẽ tăng gấp đôi số lính đóng tại đảo Yonaguni nhằm tiến hành các hoạt động tuần tra bờ biển và giám sát tàu thuyền hải quân Trung Quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Toshimi Kitazawa ngày 11-11 đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phòng thủ tại các khu vực đảo, trong đó có đảo Yonaguni, khi ông phát biểu trong một cuộc họp của ủy ban an ninh Hạ viện Nhật Bản.

Trước đó, Nhật Bản đã cho công bố đoạn băng của vụ va chạm tàu cá trong diện hẹp, nhưng ngay lập tức những hình ảnh đặc tả bị tán phát trên mạng internet. Các công tố viên Nhật Bản cho biết, họ sẽ yêu cầu ban quản trị hãng tìm kiếm Google cung cấp thông tin dữ liệu để giúp xác định người đã đăng tải những hình ảnh. Trước thông tin trên, ông Yoshi Funabashi, trưởng bộ phận thông tin của Google Nhật Bản cho biết, hãng này sẵn sàng hợp tác điều tra trong phạm vi cho phép khi có một phán quyết hợp pháp được đưa ra.

Ngày 10-11, Chỉ huy JCG Hisayasu Suzuki đã nói tại Ủy ban ngân sách Hạ viện rằng, một nhân viên của lực lượng này đã thú nhận với thuyền trưởng tàu tuần tra Uranami rằng, anh ta đã tung đoạn băng ghi hình trên lên mạng Internet. Nhân viên trên đã thú nhận các nhà điều tra đã phân tích những ký lục thu được từ YouTube LLC, một đơn vị của Google, và phát hiện đoạn băng hình bị rò rỉ được đưa lên mạng từ một máy tính cá nhân tại một quán cà-phê Internet gần trụ sở của Văn phòng JCG ở Kobe.

Các nhà điều tra sẽ tiếp tục xác định rõ liệu nhân viên trên có phải là người đưa đoạn băng lên mạng hay không. Nếu đúng là nhân viên trên đưa đoạn băng hình lên mạng, các nhà điều tra sẽ phải xác minh làm thế nào anh ta có đoạn băng ghi hình đó vì JCG ở Kobe không tham gia các cuộc điều tra của cảnh sát về vụ va chạm giữa tàu đánh cá Trung Quốc với tàu tuần tra của Nhật Bản. Băng ghi hình trên được lưu giữ tại các văn phòng của lực lượng bảo vệ bờ biển ở Ishigaki và Naha (đều ở Okinawa và cách Kobe 1.500 km).

“Liên minh Mỹ - Nhật là hòn đá tảng cho can dự chiến lược của Mỹ ở Châu Á - Thái Bình Dương. Tôi tin tưởng mối quan hệ của chúng ta sẽ đơm hoa kết trái trong 50 năm tới”, Tổng thống Mỹ Obama

Diễn biến liên quan trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ Nhân dân Nhật Báo công bố ngày 12-11, trợ lý Ngoại trưởng Trung Quốc Hồ Chính Dược, nói rằng Bắc Kinh quyết tìm kiếm các giải pháp hòa bình cho tất cả các tranh chấp trên biển, miễn là các bên không liên quan, không can dự vào các cuộc đàm phán.

Theo ông, môi trường an ninh xung quanh Trung Quốc hết sức phức tạp với hàng loạt các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen nhau. Một khái niệm mới về an ninh cần được thiết lập, trong đó sự tin tưởng lẫn nhau, cùng có lợi, cân bằng và hợp tác là yếu tố cốt lõi". Trong khi đó, tờ Đại Công báo của Hồng Kông số ra ngày 12-11 cho biết, chiều 11-11, tại Thượng Hải, Cục Hải sự Trung Quốc chính thức tuyên bố khởi công chế tạo tàu cứu hộ, tuần tra trên biển tổng hợp cỡ lớn mang tên Hải Tuần 01.

Theo giới thiệu, Hải Tuần 01 là chiếc tàu có lượng giãn nước lớn nhất, tính năng mạnh nhất, công năng kiện toàn nhất và hàm lượng kỹ thuật cao nhất trong hệ thống hải sự của Trung Quốc. Hải Tuần 01 có thể hoạt động liên tục trong 10.000 hải lý (18.520 km) và lượng vật tư, thực phẩm, nước uống mang theo có thể giúp Hải Tuần 01 hoạt động kiên tục trong 60 ngày trên biển. Đặc biệt, Hải Tuần 01 còn có hầm chứa máy bay trực thăng cỡ trung bình và bãi đỗ dành cho trực thăng cỡ lớn.

Do đó, chiếc tàu này có thể mang theo máy bay trực thăng để tiến hành hoạt động tuần tra, tìm kiếm, cứu hộ… Hải Tuần 01 có giá thành chế tạo là 360 triệu nhân dân tệ, thời gian hoàn thành trong 20 tháng, do Công ty TNHH Công nghiệp nặng tàu thuyền Vũ Xương thực hiện sau khi trúng thầu công khai, và sẽ được bàn giao cho Cục Hải sự Trung Quốc vào tháng 7-2012.

Hiện nay, Cục Hải sự Trung Quốc đã có 2 tàu tuần tra biển trọng tải 3.000 tấn là Hải Tuần 11 và Hải Tuần 31 cùng một chiếc tàu tải trọng 1.500 tấn, Hải Tuần 21, phụ trách toàn diện việc cứu hộ, cứu nạn, điều tra và đảm bảo trật tự giao thông trên biển.

Lê Diệu Nguyên