Theo báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố ngày 15-5, tỉnh Quảng Ngãi đạt 55,63 điểm, giảm 10,73 điểm so với năm 2024 và thuộc nhóm có chất lượng điều hành thấp. Trong 9 chỉ số thành phần, chỉ có 4 chỉ số tăng điểm gồm: tiếp cận nguồn lực, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, cạnh tranh bình đẳng và thiết chế pháp lý. Trong khi đó, 5 chỉ số còn lại gồm: gia nhập thị trường, tính minh bạch, chi phí không chính thức, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và chính quyền kiến tạo đều giảm điểm. Đáng chú ý, chỉ số tính minh bạch của Quảng Ngãi xếp cuối bảng với vị trí 34/34 tỉnh, thành phố; chỉ số chi phí không chính thức và chính quyền kiến tạo xếp thứ 33/34. Những kết quả này cho thấy nhiều điểm nghẽn đang tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Theo Trung tâm Xúc tiến Đầu tư thương mại và Du lịch Quảng Ngãi, một trong những nguyên nhân khiến chỉ số PCI của tỉnh giảm là ngoài thủ tục đăng ký doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp còn phải thực hiện thêm các thủ tục xin giấy phép đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chưa bố trí nhân sự chuyên trách mà chủ yếu giao kiêm nhiệm nên thời gian hoàn tất thủ tục thực tế thường kéo dài hơn dự kiến. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng doanh nghiệp hủy bỏ kế hoạch kinh doanh do gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Ngoài ra, năng lực sử dụng dịch vụ công trực tuyến của một bộ phận doanh nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến thời gian giải quyết hồ sơ cũng như kết quả đánh giá chỉ số gia nhập thị trường.

Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng vẫn còn nhiều khó khăn; các nền tảng số và nền tảng dùng chung phục vụ doanh nghiệp hiện chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng; Dữ liệu, tiện ích và các chức năng hỗ trợ còn thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến quá trình tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục và sử dụng dịch vụ hỗ trợ trên môi trường số. Ngoài ra, việc cung cấp thông tin của một số cơ quan, đơn vị còn chậm; nội dung đăng tải trên cổng thông tin điện tử thiếu tính cập nhật, giao diện và cách bố trí các chuyên mục chưa khoa học, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình tra cứu, tiếp cận thông tin. Công tác tiếp nhận, xử lý và phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp tại một số đơn vị còn chậm; sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa thật sự chặt chẽ. Việc tuyên truyền, hướng dẫn triển khai các quy định pháp luật mới chưa kịp thời cũng khiến doanh nghiệp gặp khó trong quá trình nắm bắt thông tin và thực hiện thủ tục.

Ông Lê Văn Tài - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến Đầu tư thương mại và Du lịch Quảng Ngãi cũng cho rằng, một bộ phận cán bộ, công chức vẫn còn tâm lý e ngại trách nhiệm, xử lý công việc theo hướng an toàn, máy móc; vẫn còn tình trạng hướng dẫn chưa thống nhất giữa các cơ quan, đơn vị. Hoạt động thanh tra, kiểm tra có thời điểm còn chồng chéo, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình phối hợp thực hiện. Đáng chú ý, sau giai đoạn siết chặt công tác thanh tra, kiểm tra trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, đấu thầu, một bộ phận công chức tham mưu xuất hiện tâm lý "phòng thủ", lựa chọn giải pháp an toàn bằng cách áp dụng quy định một cách cứng nhắc, máy móc. Tình trạng "không làm thì không sai" dẫn đến việc nhiều hồ sơ phải xin ý kiến qua nhiều cấp hoặc chờ hướng dẫn từ Trung ương thay vì chủ động xử lý trong phạm vi thẩm quyền.

Cùng với đó, việc phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong xử lý các vấn đề phát sinh có lúc còn thiếu chủ động, xảy ra tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Trong quá trình triển khai thực tế cũng còn tình trạng chồng chéo giữa quy hoạch ngành, quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất; một số quy định thay đổi nhưng chưa có hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng, khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh hồ sơ nhiều lần. Trước thực trạng trên, ông Lê Văn Tài đề xuất tỉnh tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ; tăng cường công khai thông tin về quy hoạch, đất đai, đấu giá và triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, kết quả PCI năm 2025 là dịp để tỉnh nhìn nhận toàn diện những tồn tại, hạn chế nhằm đề ra giải pháp khắc phục trong thời gian tới. Theo ông Nguyễn Hoàng Giang, năm 2025 là năm đầu tiên VCCI triển khai đánh giá PCI theo phiên bản 2.0 với nhiều thay đổi về tiêu chí, nội hàm và cách tiếp cận. Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành, địa phương nghiêm túc rà soát các chỉ số thành phần, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị để xây dựng giải pháp cải thiện phù hợp. Đồng thời khẳng định PCI có vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, thời gian tới tỉnh sẽ thành lập Tổ chỉ đạo cải thiện chỉ số PCI; đồng thời mời chuyên gia của VCCI hỗ trợ, hướng dẫn nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng điều hành và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn.

Hà Vy