Tham vấn ý kiến đối với các nội dung rà soát, đề xuất sửa đổi Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn
Viện Khoa học Khí tượng thủy văn, Môi trường và Biển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo nhằm tham vấn ý kiến đối với các nội dung rà soát, đề xuất sửa đổi Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn (Quy trình 1865) tập trung vào các vấn đề: mực nước, thời gian đón lũ, quy định cắt giảm lũ và cấp nước.
Tại hội thảo, các chuyên gia đánh giá, từ năm 2020 đến nay tình hình thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, bất thường. Trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn đã xuất hiện nhiều đợt mưa rất lớn và đặc biệt lớn, nhiều khu vực xuất hiện lũ lịch sử và vượt lịch sử. Do đó, việc thực thi Quy trình 1865 đã bộc lộ một số tồn tại. Với năng lực điều tiết của các hồ chứa hạn chế, quy trình vận hành chỉ có thể giảm lũ cho các địa phương ở khu vực hạ du chịu ảnh hưởng bởi sự điều tiết của các hồ mà không thể giải quyết được toàn bộ các vấn đề lũ lụt phía hạ du trên toàn bộ lưu vực sông. Việc quy định mực nước vận hành trong mùa lũ (mực nước cao nhất trước lũ, mực nước đón lũ thấp nhất) của các hồ trên lưu vực sông Vu Gia- Thu Bồn đã không còn phù hợp với diễn biến mưa lũ bất thường như hiện nay nên cần phải rà soát, điều chỉnh để phát huy hiệu quả cắt giảm lũ cho hạ du trong suốt mùa lũ. Diễn biến mưa lũ trong những năm gần đây cho thấy, có những năm mưa lớn kéo dài sang tháng 1 năm sau nên rất bị động và khó khăn trong ứng phó. Trong khi đó, quy định hiện tại là từ ngày 16-12 hàng năm các hồ chứa thủy điện được phép tích nước đến cao trình mực nước dâng bình thường.
Một số ý kiến cho rằng, trong thực tế vận hành điều tiết lũ các hồ chứa thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia – Thu Bồn có xảy ra kịch bản hạ du chưa xuất hiện lũ (mực nước tại các trạm thủy văn thấp hơn mức báo động II hoặc chưa vượt giá trị mực nước để quyết định vận hành cắt giảm lũ cho hạ du) nhưng lưu lượng về hồ vượt ngưỡng phải vận hành cắt giảm lũ cho hạ du. Theo quy định điểm c Khoản 1 Điều 8 và điểm c khoản 1 Điều 9 của Quy trình thì phải thực hiện vận hành cắt giảm lũ. Nhưng điều này sẽ làm giảm dung tích phòng lũ của hồ để tham gia cắt đỉnh lũ. Ngoài ra, quy trình cũng chưa quy định cụ thể các nội dung chính cần phải thể hiện tại lệnh vận hành hồ của cơ quan có thẩm quyền; chưa nêu rõ một số trường hợp cơ quan có thẩm quyền quyết định hạ thêm mực nước hồ để gia tăng dung tích đón lũ cho hạ du.
Được biết, trong những năm qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì nghiên cứu, rà soát, tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện Quy trình 1865. Trên cơ sở đó, đề xuất cụ thể các nội dung điều chỉnh, bổ sung đối với quy trình vận hành, trong đó tập trung vào các nội dung liên quan đến: Quy định vận hành trong thời kỳ mùa lũ, mùa cạn; các tình huống bất thường, khẩn cấp để đảm bảo an toàn công trình, an toàn hạ du và đảm bảo cấp nước cho sinh hoạt, phát triển KT-XH ở hạ du. Cùng với đó là điều chỉnh quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan và các yêu cầu nguồn nước, vận hành các hồ chứa trong việc đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước cho TP Đà Nẵng. Ngoài ra, còn rà soát và đề xuất điều chỉnh, bổ sung danh sách các hồ chứa trong quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn (nếu cần thiết).
Đông A


