(Cadn.com.vn) - Áp lực của công việc và thời gian khiến không ít người tìm đến với các quán ăn vỉa hè, cơm hộp bình dân, các quán hàng rong để cho qua buổi, mà ít để ý các hàng ăn này không đảm bảo VSATTP gây ảnh hưởng không nhỏ đến chính sức khỏe...

Hầu như chỗ nào cũng có thể mọc lên những quán như thế này.

Mặc dù Thông tư 30 của Bộ Y tế  đã ban hành, nhằm giải quyết một cách triệt để những vấn nạn về VSATTP. Thế nhưng vẫn có không ít các quán ăn vỉa hè vẫn vi phạm. Đảo một vòng quanh các tuyến đường nội thành Đà Nẵng, chúng tôi ghi nhận có hàng trăm quán ăn tự phát ở vỉa hè ở khắp con đường, từ trường học, bệnh viện, bến xe, xung quanh các công trường cho đến các con hẻm... Với đặc điểm nhỏ gọn, nhiều “tiệm ăn di động” như hủ tiếu, xiên nướng, bắp xào... tha hồ chuyển đổi địa điểm để bán hàng. Sáng thì “tập kết” tại các công trình, bệnh viện, trường học sau đó chuyển qua chợ phục vụ chị em phụ nữ, chiều tầm trước giờ tan sở khoảng 15 phút thì trở về lại với các công trình, trường học.

Những cây kem với nhiều loại phẩm màu thường xuyên được bán trước cổng trường.

Đối với các hàng quán trong chợ hay ở các vị trí cố định thuê sẵn thì thường mở bán cả ngày, có điểm bán đến tận đêm khuya, tập trung nhiều ở tuyến đường Điện Biên Phủ - Hùng Vương. Bên cạnh đó, tận dụng bất cứ chỗ trống nào trên vỉa hè, các hàng ăn vặt như ốc hút, mít trộn, bánh tráng kẹp, ram cuốn cải... cứ thế mở bán. Các hàng quán này tập trung rất nhiều ở các tuyến phố lớn như Lê Duẩn, Trần Cao Vân, Hùng Vương... Khi được hỏi về ATVSTP tại các quán này, Thủy Trúc, SV khoa Quốc Tế học (ĐH Ngoại Ngữ Đà Nẵng) cho biết: “Mặc dù biết thức ăn vỉa hè không đảm bảo vệ sinh, nhưng bù lại rẻ, lại ngon. Đặc biệt là ăn vặt thì mình thích sự thoải mái nơi vỉa hè chứ không thích vào các tiệm”.

Theo Thông tư 30 quy định thì nguyên liệu để chế biến thức ăn phải có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ. Thế nhưng nhiều xe bán hàng rong hầu hết thực phẩm đều không rõ nguồn gốc. Khi chúng tôi gạn hỏi về xuất xứ của những thẩu xí muội, chùm ruột, cô bán hàng nói: “Mấy thứ này đều ở quê tui cả, không có đồ Trung Quốc đâu mà sợ”.

Những thẩu xí muội, me để tháng này qua tháng nọ vẫn được bán.

Bán buôn gần như cả ngày nhưng nhiều gánh hàng rong, hay các quán vỉa hè chỉ “thủ” theo vài xô nước để dọn rửa. Theo quan sát của chúng tôi thì họ thường dồn tất cả chén, đĩa rửa chung một lần bằng một xô nước nhỏ, sau đó lấy giẻ lau không lấy gì làm sạch sẽ lau lại một lần, thế là... sạch. Dọc các con phố, ngõ hẻm xuất hiện những gánh hàng rong mất vệ sinh đã đành, ngay cả trong chợ, có khu ăn uống riêng hay tại các mặt bằng thuê sẵn cũng không thể tả nổi sự mất vệ sinh ở đây. Ở chợ Hòa Khánh, rất nhiều hàng ăn vi phạm nghiêm trọng tiêu chuẩn VSATTP: đồ ăn bày ngay trên mặt bàn, không có tủ gương hay bất cứ cái gì che đậy. Thực khách thích ăn món nào thì chủ tiệm (rất ít mang găng tay) lấy bỏ vào tô phục vụ khách. Có vài tiệm tại đây có tủ gương để bỏ thức ăn nhưng cũng rất nhỏ, không đủ để che chắn hết thực phẩm.

Nhiều hàng quán nằm bên cạnh cống thoát nước. Nước rửa bát đĩa xong được đổ trực tiếp ra bên ngoài khiến cho mặt nền nhớp nháp, vô cùng mất vệ sinh. Để tiết kiệm, nhiều hàng ăn sử dụng cả than, củi khói mù mịt làm ô nhiễm môi trường. “Biết là ăn những thức ăn này không đảm bảo an toàn vệ sinh nhưng nếu không ăn ở đây thì những công nhân nghèo như tụi tui biết đi đâu ăn?” – Đó là tâm sự của chị L., một công nhân khu công nghiệp Đà Nẵng. Theo chị L., thức ăn ở những hàng quán vỉa hè gần khu công nghiệp này tuy không đảm bảo VSATTP nhưng bù lại giá cả hợp với túi tiền, tiện đường đi làm nên trở thành lựa chọn của rất nhiều công nhân.

Dọc tuyến đường Phạm Như Xương (gần Trường Đại học Sư Phạm Đà Nẵng) có rất nhiều hàng quán vỉa hè vi phạm quy định về VSATTP. Quan sát một quán bún Huế trên đường Phạm Như Xương mới thấy họ chế biến món ăn “gọn” như thế nào. Tất cả thực phẩm sống như thịt bò, chả đều được bỏ chung với thực phẩm chín như là nạm, gân, xương. Rau, hành, mắm, muối tất cả đều được gói gọn trong một cái tủ gương bé xíu. Chủ tiệm thì không mang găng tay khi làm thức ăn cho khách. Nhiều quán chân gà nướng, xiên nướng trên đường Trần Cao Vân, Nguyễn Văn Thoại... được chế biến ngay bên đường xe cộ qua lại. Mặc cho bụi bặm hay khói bẩn bám đầy, người dân vẫn cứ thế đến mua hoặc thưởng thức ngay tại chỗ.

Trong thời điểm năm hết Tết đến, việc đảm bảo VSATTP trong những ngày này vô cùng cấp thiết. Mà trước hết là phải giải quyết triệt để những vi phạm VSATTP đang diễn ra hằng ngày, hằng giờ trên các con phố tại Đà Nẵng.

Bài, ảnh: Văn Khải – Trung Tín

* Chiều 31-1, ông Nguyễn Xuân Anh, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng chủ trì hội nghị tổng kết công tác QLNN về VSATTP năm 2012 và triển khai kế hoạch năm 2013. Trong năm 2013, BCĐ liên ngành về VSATTP đặt ra mục tiêu: Nâng cao kiến thức và thực hành tốt về ATTP với chỉ tiêu hơn 80% người quản lý, 70% người SXKD thực phẩm, 70% người tiêu dùng hiểu biết và thực hành đúng về ATTP; tiếp tục nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm ATTP; hơn 90% cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm quy mô công nghiệp, tập trung được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP; tỷ lệ cơ sở sản xuất, bảo quản, sơ chế, chế biến thực phẩm quy mô tập trung áp dụng hệ thống đảm bảo chất lượng ATTP. Hơn 90% cơ sở dịch vụ ăn uống, 100% bếp ăn tập thể được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP; 100% siêu thị được kiểm soát ATTP, 50% chợ được quy hoạch và kiểm soát ATTP. Quy hoạch vùng trồng rau an toàn, tổ chức thực hiện VietGAP đối với lĩnh vực chăn nuôi trồng trọt; tổ chức kiểm soát giết mổ, vận chuyển, bảo quản và kinh doanh thực phẩm tươi sống đảm bảo ATTP; không để xảy ra ngộ độc cấp tính từ 30 người trở lên được ghi nhận; tỷ lệ mắc ngộ độc thực phẩm cấp tính được ghi nhận dưới 7 người/100.000 dân.                                                                                                P.K