Đất Mẹ mùa mới (NXB Hội Nhà Văn Việt Nam, tháng 3-2026), không phải là ấn phẩm đầu tiên sau khi Đà Nẵng và Quảng Nam tái hợp. Trước đó, sau 1-7-2025, đã ra đời những khảo cứu, sưu tập, hệ thống công phu về văn học- nghệ thuật mang đậm dấu ấn văn hóa, văn chương xứ Quảng, thể hiện bút lực dồi dào và một tốc độ lao động, sáng tạo đáng nể, như nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên giải thích về lời giới thiệu tuyển tập mang tựa đề “Đà bút Quảng Văn”: Đà lao tới mạnh mẽ của những ngọn bút và sự lan tỏa trải rộng của trang văn.

Đất Mẹ mùa mới tập hợp tác phẩm của 26/28 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam hiện sống và làm việc tại TP Đà Nẵng thuộc nhiều thế hệ, tạo nên một bức tranh văn chương “vừa có chiều sâu trải nghiệm, vừa mang hơi thở của những tìm tòi mới”- Lời ngỏ. Nhưng quan trọng hơn và vượt lên trên là tiếng lòng của các cây bút dành cho quê hương, con người và cuộc sống, là văn chương xứ Quảng không bao giờ ngắt quãng mà đang được tiếp nối và tiếp tục dòng chảy.

Với sự góp mặt của những cái tên Hồ Duy Lệ, Thái Bá Lợi, Bùi Xuân, Nguyễn Bá Thâm, Tiêu Đình, Vĩnh Quyền, Đông Trình, Thanh Quế, Ngân Vịnh, Nguyễn Nho Khiêm, Nguyễn Ngọc Hạnh, Bùi Công Minh, Phan Đức Nhạn, Đinh Thị Như Thúy… Đất Mẹ mùa mới là cảm xúc, tiếng nói khác nhau của văn chương. “Có người kể bằng ký ức chiến tranh. Có người kể bằng những câu chuyện ngày thường. Có người kể bằng những câu thơ lặng lẽ… Những tiếng nói ấy, khi đặt cạnh nhau trong một cuốn sách tạo nên những điều khá dễ nhận ra: văn chương của một vùng đất chưa bao giờ có một giọng nói. Nó luôn là nhiều giọng nói cùng tồn tại. Và chính điều đó làm nên sức sống của văn học” (Khuê Mỹ). Nếu như “Một mùa xuân trong ký ức” của Hồ Duy Lệ tái hiện lịch sử sự kiện Tết Mậu Thân-1968, mở ra mùa xuân tự do của một chàng trai xứ Quảng thoát khỏi ngục tù Lao Thừa Phủ ở Huế và “Trần Vũ Mai”, “Đào Trọng Khánh” của Thái Bá Lợi tiếp nối câu chuyện về những người lính cầm bút vào chiến trường Khu 5 “sống và viết”.., thì “Thao thức Ngọc Linh”- Nguyễn Bá Thâm, “Chảy cùng Thu Bồn”, “Mây Mỹ Sơn- Nguyễn Nhã Tiên lại kết nối những vùng đất, con người sống bằng quá khứ- hiện tại- tương lai trong trăn trở, kỳ vọng với tâm thế không phải là người đứng ngoài cuộc.

Đa dạng, phong phú về loại (bút ký, truyện ngắn, thơ, nghiên cứu...), tác giả đến từ những vùng đất khác nhau vì yêu Đà Nẵng mà gắn bó, mà viết… Đất Mẹ mùa mới tạo nên những cung bậc rất riêng mà rất chung của trái tim, tâm hồn và chiêm nghiệm.

Xuất bản trong những ngày tháng Ba và tháng Tư lịch sử, tuyển tập Đất Mẹ mùa mới hòa chung vào dòng chảy dân tộc, không riêng về Đà Nẵng. Phần thơ phát huy thế mạnh này với 15 tác giả và 146 tác phẩm. Bên cạnh những tên gọi đã thành niềm yêu thương, gắn bó như phố Hội, Sơn Trà, Mỹ Sơn, Thu Bồn, Vu Gia, sông Hàn… cảm xúc thơ ca dẫn dắt độc giả đến Tây Nguyên bao la và trầm tích, Nam Bộ thoáng đạt mà đậm đà, Hà Nội hào hoa mà sâu lắng… Và vì thế, Đất Mẹ không bó gọn trong một không gian nào đó mà bao hàm “Đất Tổ quốc đâu cũng là đất Mẹ” - Dương Hương Ly, mùa mới là sự tiếp nối không giới hạn, mà trước mắt là kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Hơn 400 trang sách chưa thể là đại diện cho cả văn đàn xứ Quảng, nhưng cũng xứng đáng là một hành trình trách nhiệm và tâm huyết của đội ngũ gánh vác sứ mệnh “chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm”. Hãy lật giở từng trang để cảm nhận, ghi nhận trên tinh thần ấy.

T.S