Tại buổi tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến cho rằng, Việt Nam đang đứng trước thách thức lớn khi đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, trong khi các “điểm nghẽn” về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và tâm lý “sợ sai”, “sợ trách nhiệm” vẫn hiện hữu. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mô hình “Chính phủ linh hoạt” (Agile Government) không chỉ có ý nghĩa học thuật mà còn mang ý nghĩa cấp thiết về thực tiễn.

Theo PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, “Chính phủ linh hoạt” là mô hình nhà nước có khả năng phản ứng nhanh trước những biến động của môi trường, kịp thời điều chỉnh chiến lược và công cụ điều hành, đồng thời thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng lực thích ứng và huy động nguồn lực của nhiều chủ thể nhằm giải quyết các vấn đề phức tạp.

Các đặc trưng cơ bản của mô hình “Chính phủ linh hoạt” gồm: lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; ra quyết định dựa trên dữ liệu; thử nghiệm và điều chỉnh chính sách theo vòng lặp; hợp tác liên ngành và đa chủ thể; phân quyền gắn với trách nhiệm; minh bạch và trách nhiệm giải trình.

PGS.TS Nguyễn Bá Chiến cũng gợi mở một số nội dung nhằm làm rõ quản trị linh hoạt từ thực tiễn, đồng thời đề xuất các sáng kiến tư vấn chính sách liên quan đến quản trị linh hoạt ở địa phương và các cấp, các ngành hiện nay.

Tham luận tại tọa đàm, lãnh đạo hai xã Hòa Vang, Bà Nà và phường Hội An Tây cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, các địa phương phải giải quyết khối lượng công việc rất lớn, từ tổ chức bộ máy, tiếp nhận hàng trăm nhóm nhiệm vụ, xử lý hàng nghìn hồ sơ đến thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số, giải phóng mặt bằng, xây dựng Đảng và phục vụ người dân.

Nếu tiếp tục điều hành theo phương thức truyền thống, chủ yếu dựa vào báo cáo định kỳ và xử lý công việc theo từng vụ việc thì bộ máy sẽ khó thích ứng với yêu cầu mới.

Qua thực tiễn, các địa phương từng bước chuyển đổi phương thức điều hành theo ba hướng: không điều hành theo công việc mà theo mục tiêu; không chỉ đếm số việc đã làm mà chú trọng kết quả mang lại cho người dân; không chờ đến cuối năm mới đánh giá mà theo dõi tiến độ thường xuyên (tuần, tháng, quý) để kịp thời điều chỉnh. Đây là bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị thực thi.

Kết quả bước đầu cho thấy những chuyển biến tích cực, rõ rệt trên nhiều lĩnh vực, khẳng định năng lực thích ứng của bộ máy không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực mà còn phụ thuộc đáng kể vào tư duy điều hành của người lãnh đạo và phương thức tổ chức thực hiện.

Kết luận tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến cho rằng, các địa phương đang quản trị linh hoạt về tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Theo PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, để cải cách theo mô hình “Chính phủ linh hoạt” hiệu quả, cấp lãnh đạo phải chỉ đạo, điều hành và phân quyền mạnh mẽ, triệt để cho cấp dưới; đồng thời giảm bớt các thủ tục, hình thức không cần thiết…

LÊ VƯƠNG