(Cadn.com.vn) - Mấy tuần qua, tại địa bàn huyện miền núi Nam Trà My (Quảng Nam) hơn 200 con trâu, bò đã lăn ra chết, khiến người dân hết sức hoang mang. Hàng trăm hộ dân tộc thiểu số vay tiền Nhà nước đầu tư nuôi trâu, bò hòng thoát nghèo bỗng trở nên điêu đứng, nợ nần thêm chồng chất. Nguyên nhân trâu, bò chết hàng loạt qua tìm hiểu thật bất ngờ: do đói và rét!

Dọc đường DT 616 qua các xã Trà Dơn, Trà Mai, Trà Cang... huyện miền núi Nam Trà My lúc này sẽ bắt gặp những đàn trâu, bò gầy gò đến trơ xương. Chúng đói và rét. Chúng không có chuồng trại ở đã đành, những ông chủ của chúng cũng chẳng hề quan tâm, cứ thả rông cả tuần, thậm chí cả tháng mới đến “xem mặt” một phen. Không có người chăn dắt, chúng phải tự lang thang, tranh giành kiếm ăn. Rồi khi đêm xuống trong sương lạnh, mưa dầm chẳng có chuồng trại, khi những áng cỏ nhẵn trụi, tất nhiên chúng lăn ra chết. Chết vì đói và rét.

Anh Bùi Văn Minh với con bò giống duy nhất còn lại

Người đàn ông trong ảnh tên Bùi Văn Minh, dân tộc Mơ Nông (ở thôn 1, xã Trà Mai) phân trần bằng cái mặt méo mó, khắc khổ: Năm 2006 mình vay 7 triệu đồng của Ngân hàng Chính sách xã hội Quảng Nam mua 2 con bò một mẹ một con. Mới đây, con bò mẹ đẻ thêm được chú bê con chẳng được bao lâu thì lăn ra chết. Kỳ hạn trả ngân hàng đã đến, bò chết, biết lấy tiền đâu trả. Tâm trạng của ông Minh cũng là nỗi lòng của hàng trăm hộ dân tộc đồng bào miền núi Quảng Nam có trâu, bò chết. Ông Hồ Văn Mai, Bí thư xã Trà Mai cho biết, toàn xã có hơn 70% hộ dân vay tiền 7 triệu đồng của Nhà nước theo Dự án 66 của Chính phủ nhằm phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo nhưng lại không có tiền xây chuồng trại, chăn dắt vì vậy dẫn đến hiện tượng trâu, bò chết hàng loạt. Theo thống kê ban đầu của Phòng Kinh tế Nam Trà My, toàn huyện có hơn 200 con trâu, bò chết. Nhưng thực tế, theo ông Võ Văn Tiến, trưởng phòng, con số sẽ còn lớn hơn nhiều do hiện nay cán bộ trạm y tế đang phối hợp với chính quyền các xã tiến hành thống kê. Không chỉ Nam Trà My, mà Bắc Trà My, Phước Sơn... tình trạng trâu bò lăn ra chết hàng loạt do đói và rét vẫn đang ở mức báo động.

Dự án 66 của Chính phủ nhằm hỗ trợ vốn cho đồng bào dân tộc thiểu số chăn nuôi trâu, bò phát triển kinh tế, nhưng xem ra với cách triển khai như tại các huyện miền núi Quảng Nam có quá nhiều việc phải bàn. Dự án này xuất hiện cách đây 3 năm và khi đưa về các huyện miền núi đã phát triển rầm rộ. Đàn bò thuộc dự án này tại Nam Trà My phát triển khá nhanh, đến nay đã có hơn 2.500 con. Hàng trăm hộ dân đã lấy việc phát triển đàn trâu bò làm mũi nhọn phát triển kinh tế gia đình hy vọng thoát nghèo. Nhưng... cái nghèo chưa thoát mà nợ nần thêm chồng chất. Tập quán nuôi gia súc thả rông đã khiến hàng ngàn trâu, bò bị chết đói và rét mỗi năm, hàng trăm hộ dân phải ôm nợ. Tập quán này có thể thay đổi theo chiều hướng tích cực và người dân sẽ không phải vay tiền để ném qua cửa sổ nếu chính quyền địa phương có sự quan tâm đúng mức.

Những ngày qua, các cán bộ Phòng Kinh tế, Trạm Thú y... H. Nam Trà My phải cắt rừng đến các thôn, bản để nắm rõ tình hình, tìm mọi biện pháp cứu đói, cứu rét hạn chế trâu bò chết. Nhưng, để cái sự đã rồi mới biết nóng lòng, sót ruột tiền của dân cũng là của Nhà nước hòng có đáng.  Giải pháp hiện nay của huyện là khoanh nợ để các hộ có gia súc bị chết tiếp tục chăn nuôi. Nhưng tiếp tục chăn nuôi để trả nợ, phải được tập huấn, phổ biến kiến thức, phải thay đổi tập quán của người dân, phải biết giúp người dân với đồng vốn vay đẻ ra nhiều đồng vốn khác... ngắn gọn phải biết sót mỗi đồng tiền người dân tiêu như chính tiền của mình. Chỉ có vậy đồng vốn Nhà nước mới hiệu quả, người dân mới thoát nghèo và tiền không bị ném qua cửa sổ vô ích. 

Hải Hậu