(Cadn.com.vn) - Bắc Kinh có thể rút ra được một hoặc hai bài học bổ ích từ cách New Delhi quản lý tranh chấp hàng hải với các nước láng giềng để vận dụng cho việc giải quyết tranh chấp ở biển Đông.
Biển Đông vẫn đang dậy sóng với những tuyên bố cứng rắn của Trung Quốc về việc sẽ tiếp tục các hoạt động cải tạo đất trái phép ở khu vực đang tranh chấp này. Trong khi diễn biến ở biển Đông đang nóng bỏng, mọi người cho rằng, Trung Quốc nên nhìn về phía tây để xem cách Ấn Độ (một nước lớn và quyền lực trong khu vực) giải quyết những tranh chấp hàng hải với nước láng giềng nhỏ hơn ở vịnh Bengal.
Hồi tháng 7-2014, tòa án quốc tế có bản phân định cuối cùng về tranh chấp hàng hải kéo dài 40 năm giữa Ấn Độ và Bangladesh tại vịnh Bengal. Tranh chấp bùng nổ vào đầu những năm 1970 khi một hòn đảo, Ấn Độ gọi là New Moore và Bangladesh gọi là Nam Talpatti, lần đầu tiên xuất hiện tại khu vực cửa sông Hariabhanga – nơi chia tách Ấn Độ và Bangladesh - trong vịnh Bengal. Năm 2009, Bangladesh bắt đầu thủ tục tố tụng kiện Ấn Độ. Dù kéo dài hơn 40 năm tranh cãi, New Delhi cuối cùng chấp nhận phán quyết của tòa án quốc tế.
Phản ứng tích cực của New Delhi mang lại một số bài học quý giá cho chính quyền Bắc Kinh trong việc giải quyết vấn đề ở biển Đông. Philippines hiện cũng đang kiện Trung Quốc lên Tòa án Trọng tài Thường trực LHQ (PCA) vì yêu sách chủ quyền quá đáng trên biển Đông của Bắc Kinh.
Hồi tuần trước, trong phiên điều trần mới nhất, phía Manila tiếp tục bác bỏ lập luận của Bắc Kinh về chủ quyền lịch sử đối với biển Đông. Manila cũng yêu cầu PCA công nhận quyền của nước này được khai thác tại những vùng biển trên biển Đông - trong những khu vực thuộc phạm vi 200 hải lý đường bờ biển của nước này, theo những điều khoản Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS).
Cũng giống như Trung Quốc với Philippines, Ấn Độ là một quốc gia lớn hơn nhiều so với Bangladesh. Tại thời điểm chấp nhận quyết định của tòa án quốc tế, Ấn Độ được ca ngợi là “không bắt nạt láng giềng nhỏ hơn rất nhiều”. Cộng đồng quốc tế khen ngợi, dù Ấn Độ có thể kiên quyết không chấp nhận phán quyết của tòa án, họ cuối cùng vẫn tuân thủ luật pháp quốc tế. Nhưng Trung Quốc đang khác Ấn Độ ở chỗ Bắc Kinh hiện kiên quyết từ chối tham gia tiến trình tố tụng tại tòa PCA đang diễn ra.
Trung Quốc nhiều lần nhấn mạnh muốn giải quyết các tranh chấp hiện tại một cách hòa bình. Thiết nghĩ, nếu mục tiêu chiến lược lâu dài của Trung Quốc là xây dựng mối quan hệ gần gũi hơn với các nước láng giềng và tạo không khí hòa bình trong khu vực, Trung Quốc cần đi theo con đường của Ấn Độ tại vịnh Bengal bằng cách tham gia quá trình tố tụng tại PCA và tuân thủ quyết định cuối cùng của tòa án. Điều này có lẽ sẽ không dễ dàng đối với Bắc Kinh, nhưng là hướng đi trọn vẹn nhất hiện nay.
Thanh Văn
