Chiến dịch nghẹt thở giữa vòng vây

Chiến dịch bắt đầu sau khi một tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ bị Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bắn hạ ngày 3-4 trên bầu trời Iran. Hai thành viên tổ bay đã kịp phóng ghế thoát hiểm, nhưng rơi xuống khu vực địa hình hiểm trở, nhanh chóng trở thành mục tiêu truy tìm của cả hai phía.

Một phi công được giải cứu chỉ vài giờ sau đó bằng trực thăng quân sự. Tuy nhiên, sĩ quan điều khiển vũ khí - người còn lại - phải lẩn trốn suốt hơn 36 giờ trên sườn núi. Dựa vào kỹ năng sinh tồn SERE, ông di chuyển khỏi khu vực rơi, ẩn náu và sử dụng thiết bị định vị khẩn cấp để giữ liên lạc với lực lượng chỉ huy. Trong khi đó, phía Iran huy động lực lượng quy mô lớn, bao gồm cả binh sĩ và dân địa phương có vũ trang, triển khai tìm kiếm trên diện rộng. Thậm chí, các nguồn tin cho biết còn có treo thưởng cho việc bắt giữ phi công Mỹ, khiến cuộc chạy đua thời gian trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Trên không, Mỹ triển khai hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng, cùng các phương tiện trinh sát hiện đại. Một chiếc trực thăng Black Hawk bị trúng đạn, nhưng vẫn tiếp tục nhiệm vụ. Một cường kích A-10 tham gia yểm trợ cũng bị bắn rơi, song phi công đã thoát hiểm an toàn.

Đáng chú ý, theo các quan chức Mỹ, chiến dịch cứu hộ không chỉ đối mặt với hỏa lực phòng không mà còn nguy cơ giao tranh trực tiếp với lực lượng Iran trên mặt đất. Các đòn không kích đã được sử dụng để ngăn chặn các đơn vị Iran tiếp cận khu vực ẩn náu của phi công.

CIA đánh lạc hướng, đặc nhiệm mở đường giải cứu

Một yếu tố then chốt giúp chiến dịch thành công là vai trò của Cục Tình báo Trung ương Mỹ. Trước khi xác định chính xác vị trí sĩ quan mất tích, CIA đã triển khai chiến dịch đánh lừa, tung thông tin sai lệch nhằm khiến phía Iran tin rằng phi công đã được tìm thấy và đang được rút lui bằng đường bộ.

Song song đó, các "năng lực đặc biệt" được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu, giúp khoanh vùng vị trí mục tiêu trong điều kiện địa hình phức tạp như dãy núi Zagros. Khi vị trí được xác nhận, Nhà Trắng nhanh chóng ra lệnh triển khai chiến dịch giải cứu. Tổng thống Donald Trump cùng các quan chức cấp cao theo dõi toàn bộ diễn biến từ Phòng Tình huống. Một đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ được điều động, với sự yểm trợ của hàng trăm binh sĩ, máy bay và trực thăng. Khi lực lượng hội tụ tại điểm tiếp cận, giao tranh đã nổ ra với các đơn vị Iran. Tuy nhiên, chiến dịch vẫn hoàn tất, đưa sĩ quan bị thương ra khỏi lãnh thổ Iran an toàn.

Để đảm bảo không rơi vào tay đối phương, hai máy bay vận tải gặp sự cố sau chiến dịch đã bị lực lượng Mỹ phá hủy tại chỗ, trước khi các máy bay khác được điều đến để sơ tán toàn bộ lực lượng.

Tổn thất lớn và thông điệp chiến lược

Dù đạt được mục tiêu giải cứu cả hai phi công, chiến dịch cũng để lại tổn thất đáng kể. Mỹ mất một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10, nhiều trực thăng bị hư hại và hai máy bay vận tải bị phá hủy. Đây được xem là mức tổn thất tập trung lớn nhất của không quân Mỹ trong một chiến dịch kể từ khi xung đột bùng phát.

Tuy vậy, Tổng thống Donald Trump khẳng định việc không có binh sĩ Mỹ thiệt mạng cho thấy Washington vẫn duy trì "ưu thế trên không" tại Iran. Ông cũng nhấn mạnh nguyên tắc "không bỏ lại ai phía sau" - một thông điệp mang tính biểu tượng cao đối với quân đội Mỹ.

Giới chuyên gia nhận định, chiến dịch này không chỉ là một nhiệm vụ cứu hộ, mà còn là phép thử đối với năng lực tác chiến trong môi trường thù địch cấp cao. Nó đồng thời cho thấy Iran vẫn duy trì được năng lực phòng không đáng kể, bất chấp các tuyên bố trước đó của Mỹ.

Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, sự kiện này có thể tạo ra những tác động sâu rộng về quân sự và chính trị. Nếu chiến dịch thất bại hoặc phi công bị bắt giữ, cục diện đàm phán giữa hai bên có thể đã rẽ sang hướng hoàn toàn khác. Thay vào đó, việc giải cứu thành công - dù với cái giá không nhỏ - giúp Washington tạm thời tránh được một khủng hoảng lớn, đồng thời khẳng định khả năng triển khai các chiến dịch đặc biệt ở mức độ chưa từng có trong lịch sử quân sự hiện đại.

AN BÌNH