Theo Tổ chức Di cư Quốc tế, kể từ đầu tháng 3, hơn 130.000 người đã vượt biên vào Syria, trong khi hơn 1 triệu người phải di dời trong lãnh thổ Lebanon. Dù chưa ghi nhận dòng người quy mô lớn đổ vào châu Âu, cơ quan này cảnh báo các điều kiện dẫn tới một cuộc khủng hoảng di cư diện rộng đang dần hình thành.Giới chức châu Âu cho rằng tình hình có thể thay đổi nhanh chóng. Bộ trưởng Di trú Thụy Điển Johan Forssell nhận định hiện chưa có dấu hiệu rõ ràng, nhưng “mọi thứ có thể thay đổi rất nhanh”. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) nhấn mạnh không thể loại trừ nguy cơ khủng hoảng mới và cần duy trì mức cảnh giác cao. Tại cuộc họp gần đây của Hội đồng châu Âu, các nhà lãnh đạo EU thống nhất tăng cường kiểm soát biên giới bên ngoài khối, đồng thời huy động các công cụ ngoại giao, pháp lý và tài chính để ứng phó với áp lực di cư tiềm ẩn. Kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng năm 2015 – khi hơn 1 triệu người di cư tràn vào châu Âu – tiếp tục là bài học quan trọng trong hoạch định chính sách hiện nay. Song song đó, EU đang chuẩn bị triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn, dự kiến có hiệu lực từ tháng 6-2026, với các quy định kiểm soát chặt chẽ hơn và cơ chế “chia sẻ trách nhiệm” giữa các quốc gia thành viên.

Ở góc độ an ninh, Europol cảnh báo các mạng lưới buôn lậu người di cư đang hoạt động ngày càng tinh vi và mang tính toàn cầu. Việc cơ quan này thành lập Trung tâm châu Âu chống buôn lậu người di cư tại La Haye cho thấy EU đang chuyển sang cách tiếp cận chủ động hơn, nhằm kiểm soát hiệu quả thách thức di cư ngày càng phức tạp.

T.N