Chuyển đổi số là phương thức phòng ngừa rủi ro công vụ
Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa thông qua Nghị quyết số 31-NQ/TW với tư duy mang tính đột phá: Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện không chỉ là quá trình số hóa văn bản, mà là phương thức trọng yếu để đổi mới công tác quản lý, điều hành của Đảng.
Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa văn bản
Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 31-NQ/TW, chuyển đổi số toàn diện trong Đảng không dừng lại ở số hóa hồ sơ đảng viên hay đưa các quy trình công tác lên môi trường điện tử. Xa hơn, đây là bước chuyển mình mang tính bước ngoặt nhằm đổi mới phương thức tổ chức, quản lý, điều hành và lãnh đạo trên cơ sở dữ liệu, công nghệ số và những phương pháp quản trị hiện đại.
Thời gian qua, khi muốn nắm tình hình tổ chức đảng hoặc tiến độ thực hiện một nhiệm vụ, các cấp ủy thường phải chờ báo cáo đi qua nhiều tầng nấc trung gian. Điều này không chỉ tạo ra độ trễ về mặt thời gian mà thông tin đôi khi thiếu đồng bộ, rất khó kiểm chứng. Chính vì vậy, việc nhanh chóng xây dựng và hoàn thiện một hệ thống dữ liệu đầy đủ, chính xác, thống nhất và cập nhật thường xuyên là rất cần thiết. Khi có nền tảng dữ liệu xuyên suốt, phương thức quản trị sẽ thay đổi về chất. Cấp ủy có thể trực tiếp theo dõi, phân tích và phát hiện sớm những vấn đề phát sinh để kịp thời chỉ đạo, kiểm tra, chấn chỉnh, thay vì bị động xử lý sự việc. Quá trình này đòi hỏi bảo đảm nghiêm ngặt an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ bí mật tuyệt đối của Đảng và Nhà nước.
Nghị quyết chỉ rõ rào cản lớn cần phá vỡ: Sự lệch pha giữa công nghệ hiện đại và lề lối làm việc cũ, có công nghệ mới nhưng cán bộ vẫn làm việc theo tư duy cũ, vừa xử lý trên hệ thống điện tử, vừa duy trì những thủ tục giấy tờ không cần thiết. Việc thay đổi căn bản tư duy, phương pháp làm việc và nâng cao năng lực số của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu mang ý nghĩa quyết định.
Dữ liệu số - công cụ minh bạch hóa và giám sát quyền lực
Khi công nghệ số được áp dụng đúng định hướng, hệ thống dữ liệu sẽ vượt ra khỏi chức năng lưu trữ thuần túy để trở thành một "màng lọc" quyền lực hữu hiệu. Nghị quyết 31-NQ/TW chỉ rõ: Quản lý chặt chẽ để phòng ngừa sai phạm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương; quản lý nghiêm minh để bảo đảm mọi tổ chức đảng, mọi đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Việc quản lý này phải bao gồm từ phân công nhiệm vụ, thực thi quyền lực đến việc chấp hành nguyên tắc và trách nhiệm giải trình.
Điểm sáng mang tính đột phá của Nghị quyết 31 là tư duy không chỉ tập trung xử lý phần ngọn: Không chỉ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm đã xảy ra, mà phải coi trọng hơn việc xây dựng tổ chức, hoàn thiện cơ chế; chủ động nhận diện nguy cơ, cảnh báo và phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc. Việc xử lý nghiêm kỷ luật là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải nhận diện, khắc phục những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh vi phạm. Nhờ phân tích dữ liệu trên hệ thống, từ mỗi vụ việc cụ thể, cấp ủy có thể rút ra được những vấn đề về cơ chế, chính sách, quản lý cán bộ và kiểm soát quyền lực để hoàn thiện, phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Đối với thực tiễn tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn cơ sở, việc đồng bộ hóa dữ liệu đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân và duy trì trật tự xã hội. Một môi trường công vụ minh bạch nhờ công nghệ sẽ uốn nắn kịp thời những cá nhân có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, đồng thời là cơ sở vững chắc để cái đúng, cái tốt được khuyến khích, bảo vệ và phát huy. Chỉnh đốn Đảng bằng phương thức chuyển đổi số, suy cho cùng, là làm cho cái đúng được phát huy, cái tốt ngày càng nhiều lên, để tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên ngày càng tốt hơn.
Bản lĩnh và năng lực số của đội ngũ cán bộ trong kỷ nguyên mới
Nghị quyết 31-NQ/TW đặt ra yêu cầu: Điều quan trọng là phải thay đổi cả tư duy và phương pháp làm việc, nâng cao năng lực số của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Từ đó cho thấy, việc rèn luyện bản lĩnh chính trị phải gắn liền với việc trang bị năng lực làm chủ nền tảng số. Cán bộ phải có tư duy phản biện, đủ khả năng vận dụng công nghệ để bảo đảm an sinh, an ninh trật tự trên địa bàn.
Một hệ thống dữ liệu minh bạch, vận hành liên tục không cho phép cán bộ duy trì lối làm việc "tròn vai" hay né tránh trách nhiệm. Các nền tảng số chính là kênh tương tác hữu hiệu để lắng nghe ý kiến, kịp thời giải quyết những vấn đề bức xúc, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của Nhân dân, đồng thời phát huy vai trò của Nhân dân trong tham gia giám sát tổ chức đảng, đảng viên.
Cuối cùng, chất lượng công tác xây dựng Đảng phải được chứng minh qua năng lực lãnh đạo, chất lượng quản trị quốc gia và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Từ Nghị quyết 31-NQ/TW, mỗi cán bộ cấp cơ sở cần xem chuyển đổi số không phải là áp lực giám sát, mà là động lực, là phương thức để tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng sức sáng tạo và đóng góp thực chất vào sự bình yên, phát triển bền vững của địa phương.
Hồ Thị Mỹ Tình


